Kiedy oficjalne wyniki wyborów w USA? Głosowanie elektorów dopiero w styczniu
Pierwszym medium, które ogłosiło zwycięstwo Donalda Trumpa, był Fox News, przypisując mu 277 elektorskich głosów wobec wymaganych 270.
Kolegium Elektorów będzie głosowało w styczniu
W USA nie ma wyborów bezpośrednich, w wyborach 5 listopada 2024 r. wyborcy wyłonili skład kolegium elektorskiego, które dopiero oficjalnie 17 grudnia 2024 r. wybierze prezydenta.
Wyniki wyborów zostaną zatwierdzone przez połączone Izby Kongresu 6 stycznia 2025 r.
W USA obowiązuje system dwupartyjny, stąd w zasadzie już za kilka dni będzie wiadomo, kto wygra wybory – zdecyduje o tym, czy większość w kolegium będą mieli Demokraci czy Republikanie.
Wahające się stany skupiają uwagę kandydatów
Kolegium składa się z 538 elektorów – liczba ta odpowiada łącznej liczbie członków Izby Reprezentantów (435) i Senatu (100) oraz trzech elektorów dla Dystryktu Kolumbii. Liczba elektorów jest skorelowana z liczbą mieszkańców konkretnego stanu, najwięcej elektorskich głosów mają: Kalifornia (55), Teksas (38), Floryda (29) i Nowy Jork (29). W praktyce o wyniku wyborów decyduje rozkład głosów w tzw. stanach wahających się (swing states), w których nigdy nie ma przewagi wyborców którejś z partii, a należą do nich Floryda, Pensylwania, Michigan, Wisconsin, Ohio, Arizona, Maine. Zrozumiałe więc jest, że kandydaci kierują swoją uwagę przede wszystkim na te właśnie „wahające się” stany.
Formalne zliczanie głosów
Zwyczajowo 6 stycznia Kongres zbiera się na wspólnej sesji, aby formalnie zliczyć głosy elektorskie i zatwierdzić wynik wyborów. Po zliczeniu głosów elektorskich wiceprezydent ogłasza zwycięzcę, który zdobył większość głosów elektorskich (co najmniej 270 z 538). Taki wynik stanowi oficjalne zatwierdzenie wyborów. W większości stanów stosuje się zasadę, że kandydat, który zdobywa największą liczbę głosów w danym stanie, otrzymuje wszystkie jego głosy elektorskie. Wyjątki stanowią Maine i Nebraska, które stosują system proporcjonalny.
Czy elektor musi głosować zgodnie z wynikiem w swoim stanie?
To zależy od stanu, z którego się wywodzi – prawo części z nich czyni elektora związanym wynikiem w stanie, w innych może głosować według własnego uznania. Stąd pojęcie „wiarołomnych elektorów”, czyli takich, którzy wybierając prezydenta, zagłosowali wbrew woli swoich wyborców.
W 2020 roku miało miejsce łącznie 165 przypadków „nielojalności” elektorów, z czego 90 dotyczyło głosów na prezydenta, a 75 na wiceprezydenta. Nie miały one decydującego wpływu na wynik wyborów.
W USA Sąd Najwyższy nie zatwierdza wyników wyborów, ale może rozstrzygać spory prawne związane z ich przebiegiem, liczeniem głosów czy interpretacją przepisów wyborczych.
