[Tylko u nas] Marek Jan Chodakiewicz: Września pamiętnego

17 września – rocznicowo – miałem wykład u nas, na uczelni, o wybuchu II wojny światowej. Wszystko właściwie o tym już powiedziano, ale warto uszeregować sobie krótko podstawowe fakty geopolityczne i metafizyczne. 
/ Friedrich Gauss, Joachim von Ribbentrop, Józef Stalin, Wiaczesław Mołotow - Wikipedia domena publiczna
Polskę pamiętamy, była bowiem „The First to Fight”. Dziwi to wielu, szczególnie, że dysproporcja siły na niekorzyść Warszawy była przerażająca. RP sama stanęła oko w oko z dwoma potęgami totalitarnymi: III Rzeszą i Związkiem Sowieckim.
    
Po pierwsze, położenie geopolityczne Polski nie zmieniło się od stuleci. Jak ważna jest geopolityka? Krytycy twierdzą, że myślenie geopolityczne to samospełniająca się przepowiednia. Nie oznacza to jednak, że jeśli my przestaniemy myśleć o geopolityce, to uczynią to też i inni. Zwykle dzieje się wprost przeciwnie. Chowanie głowy w piasek skutkuje samobójczym odwracaniem się od nadchodzącego niebezpieczeństwa. Trocki rzekomo powiedział: „Może ty nie jesteś zainteresowany wojną, ale wojna jest zainteresowana tobą”. Możemy to strawestować: „Może ty nie jesteś zainteresowany geopolityką, ale geopolityka jest zainteresowana tobą”.
    
Zostańmy więc przy geopolityce. RP leży między Niemcami a Rosją. Nasza ojczyzna ma się dobrze, gdy Niemcy są zdecentralizowane, a w Rosji jest smuta bądź obca okupacja, szczególnie mongolska. W momencie centralizacji władzy niemieckiej następuje koncentracja uwagi przywódców na sprawach zagranicznej ekspansji, w tym często na odcinku wschodnim – czy to w formie aneksji (częściowej albo całościowej), czy też poszerzania zakresu wpływów. Tymczasem Rosja pozbawiona kurateli okupanta naturalnie się zaczyna rozpychać we wszystkie strony. Pchnięcie na zachód oznacza bezwzględnie kolizję z Polską oraz próby jej, najpierw, satelityzowania, a następnie wchłonięcia.

Niemcy traktują swoje satelity arogancko, ze zniecierpliwieniem, ale nawet w najgorszym wypadku III Rzeszy Berlin potrafił przecierpieć sprzymierzonych ze sobą karzełków, szczególnie ich awantury. Rosja niestety nie zna koncepcji alianta juniora. Musi absolutnie dominować. Nie zostawia miejsca na żadne manewry niezależne od Kremla.

W dwudziestoleciu międzywojennym Polska doświadczyła konsekwencji braku alianckiego decydującego zwycięstwa w I wojnie światowej. Zamiast tego mieliśmy zawieszenie broni na 20 lat oraz niemiecki rewanżyzm, legendę o ciosie w plecy (Dolchstoßlegende) oraz o „kartagińskim” pokoju wersalskim – mimo że Niemcy potraktowano dużo łagodniej, niż II Rzesza potraktowała Francję w 1871 r. czy Rosję w Brześciu Litewskim w 1918 r. 

Drugą potęgą sprzeciwiającą się ładowi wersalskiemu była Rosja sowiecka. Oba państwa kontynuowały przymierze, które zapoczątkowały knowania niemieckiego wywiadu z rosyjskimi radykalnymi socjalistami podczas I wojny światowej. W ich rezultacie wiosną 1917 r. Berlin posłał do Petersburga broń masowego rażenia: Lenina z towarzyszami. I mnóstwo złota, które umożliwiło przewrót bolszewicki i przejęcie władzy przez czerwonych. 

Po wojnie partnerstwo trwało, na polu militarnym i komercyjnym, napędzane przez liberalny nacjonalizm Republiki Weimarskiej. Dodatkowo Moskwa i Berlin dopełniały się wspólnie na polu antypolskich działań: dywersji oraz propagandy. Wspólnotę interesu przypieczętowano sowiecko-niemieckim układem w Rapallo (16 kwietnia 1922). A Zachód pobłogosławił temu rewanżyzmowi paktem z Locarno (5-16 października 1925).

Do tego czasu Stany Zjednoczone wycofały się z praktycznie wszystkich zobowiązań alianckich, a izolacjonizm stał się oficjalną polityką Waszyngtonu. Brytyjczycy bawili się w olimpijską „splendid isolation”. Uważali, że polityka równowagi sił oznaczała konieczność osłabiania wzmocnionej przez wojnę Francji. Stąd należało pomagać Niemcom – a przynajmniej nie przeszkadzać. Bez Ameryki w Europie dość szybko na wierzch wypłynęły stare antagonizmy.

Francja tymczasem robiła dobrą minę do złej gry. Według paryskich teorii słaba Polska miała zastąpić potężną Rosję jako przeciwwaga do wściekłych Niemiec w nowym geopolitycznym układzie. Stąd Paryż podpisał odpowiedni sojusz z Warszawą (19 lutego 1921). Na jego bazie stworzono też „małą Ententę”. W jej skład wchodziły: Rumunia, Jugosławia i Czechosłowacja. Karzełki te miały nie tylko służyć jako cordon sanitaire wobec bolszewizmu, ale również szachować rewanżystowskie Niemcy. Good luck. 

Przymierze to od początku było fikcją. Rumunia była zbyt słaba, aby blokować kogokolwiek, Jugosławia zbyt podzielona, aby sama ze sobą dać sobie radę (Serbowie dominowali Chorwatów, Bośniaków i Słoweńców), nie mówiąc już o powstrzymaniu Sowietów czy Niemców. Najgorzej sprawa miała się z Czechami. Praga obawiała się Berlina, ale umizgiwała się do Moskwy. Co więcej, w chwili śmiertelnego zagrożenia RP przez bolszewizm Czechosłowacja zaatakowała Polskę i odcięła Śląsk Cieszyński od Macierzy. Kłótnia polsko-czeska spowodowała rozkład sojuszu prowersalskiego w Intermarium. Ponadto Czechosłowację osłabiały kłótnie wewnętrzne: Słowacy mało się liczyli, szybko zostali przez Czechów wykiwani i zmarginalizowani. Węgrzy nie zgadzali się na odcięcie od ojczyzny, a Niemcy sudeccy i inni wręcz przygotowywali rebelię. 

Warszawa wyrównała swoje rachunki z Pragą w 1938 r. Gdy Czesi skapitulowali przed III Rzeszą w Monachium, a Wehrmacht wkroczył do Czechosłowacji bez żadnego czeskiego oporu, Polacy powrócili na Śląsk Cieszyński, zbrojnie przywracając status quo z listopada 1918 r. Według rządu RP, nie było sensu pozwolić etnicznym Polakom w Czechosłowacji znaleźć się pod rządami Hitlera. 

Było to dość samobójcze. Polska była jednym z głównych zyskujących na traktacie wersalskim, a więc trzeba było go bronić. Nawet trzymając się za nos w obliczu czeskiej dwulicowości. Ład wersalski był ważniejszy niż cieszyńscy Polacy. Sojusz z Pragą powinien być priorytetem ze względu na kalkulacje geopolityczne. Tak nie było. Warszawa wolała współpracować (z wzajemnością z rewanżystowskimi Węgrami), a nie z Czechami. 

Nie można jednak dziwić się, że w 1938 r. Warszawa odrzuciła obłudną propozycję Moskwy, aby przepuścić wojska sowieckie, które rzekomo miały iść na pomoc Czech. Armia Czerwona przecież chciałaby w takim wypadku zostać już w Polsce na zawsze. I nie było przecież żadnej gwarancji, że Stalin biłby się z Hitlerem o wolność Czechów. Podobnie Polska odrzuciła wieloletnie umizgi Hitlera, aby iść z Niemcami na Sowiety. Polska oddałaby III Rzeszy Śląsk oraz Pomorze polskie (tzw. korytarz – genialna nazwa służąca dezinformacji, jakoby nie mieszkali tam ludzie, głównie Polacy, a tylko znajdowała się tam arteria przelotowa, komunikacyjna).

Wtedy też po zaborze Czechosłowacji obudziła się Francja i odgrzała zamrożony pakt sojuszniczy z RP z 1921 r. Do nich doszlusowała Wielka Brytania, udzielając RP gwarancji i podpisując sojusz wojskowy z Polakami (31 marca 1939 i 25 sierpnia 1939). Warszawa, Londyn i Paryż łudziły się, że fakty te, jeśli nie zapobiegną wojnie, to przynajmniej ją odwleką. Berlin natomiast zgadywał, że gdy Niemcy zaatakują Polskę, nikt jej nie pomoże. Ale uważał, że – z drugiej strony – jeśli Wehrmacht rzuci się na Francję, to szaleni Polacy dotrzymają danego słowa i zaatakują Niemcy. Stąd czołgi niemieckie skierowano najpierw na Warszawę. A Polacy naiwnie zawierzyli egzotycznym sojuszom. 

Czy mieli inny wybór? Może iść z Sowietami? Takiej opcji nie było. Poddanie się Moskwie oznaczało całkowitą utratę niepodległości. Dlatego Warszawa odrzuciła również podchody Kremla, aby wziąć wspólnie ze Stalinem udział w rozbiorze państw bałtyckich. Zignorowanie takiej propozycji było polską próbą zachowania neutralności. Rząd polski nazywał to „polityką balansowania”. Przejawiała się ona dwustronnymi układami o nieagresji: najpierw Warszawa podpisała takowy z Moskwą (25 lipca 1932), a następnie z Berlinem (26 stycznia 1934). Ten ostatni instrument dyplomatyczny powstał po fiasku inicjatywy marszałka Józefa Piłsudskiego, aby namówić Francję na wojnę prewencyjną przeciw III Rzeszy. I tak Polska balansowała pod batutą ministra spraw zagranicznych Józefa Becka.

Ale balansować można tylko wtedy, kiedy państwa, wobec których stosuje się ten zabieg, pozostają sobie wrogie. Jeśli się pogodzą, nie ma przeciw komu balansować, bo takowe zwracają się zwykle przeciw dotychczas balansującemu. Niestety – w klasycznym manewrze geopolitycznym powtarzanym od stuleci – Niemcy zakochały się w Rosji z wzajemnością. Ślub ogłoszono 23 sierpnia 1939 r. jako pakt Ribbentrop-Mołotow. Gody odbyto nad trupem Polski w trakcie kampanii wrześniowej. II wojna światowa nie wybuchłaby wtedy, kiedy wybuchła, bez sojuszu obu państw totalitarnych.

Hitler zaatakował 1 września 1939 r. Stalin dołączył 17 września, natychmiast po tym, gdy w Moskwie podpisano oficjalne zawieszenie broni z Japonią po miażdżącym zwycięstwie sowieckim w wojnie granicznej pod Chałchin-Goł (Nomonhan). Inwazja Armii Czerwonej przesądziła wynik kampanii polskiej. Polacy walczyli sami przeciw dwóm wrogom. Aliancka pomoc nie zmaterializowała się. RP walczyła 5 tygodni, czyli prawie tak samo długo, jak III Rzeszy opierała się Francja w 1940 r. Ostatnia polska armia została zniszczona 5 października 1939 r. Kilka oddziałów WP kontynuowało walkę partyzancką przeciw Niemcom i Sowietom. Dla porównania: Dania padła w 8 godzin, Norwegia w 3 dni, Belgia przetrwała tydzień, a Holandia 2 tygodnie. I Stalin nie pomagał Hitlerowi. 

Rola RP na arenie międzynarodowej skończyła się właściwie 5 października 1939 r. Nasze władze na emigracji stały się zakładnikami najpierw Francji, a potem Wielkiej Brytanii. Przestały być suwerenne. Aliant polski sprawiał tylko kłopoty, szczególnie po tym, gdy III Rzesza zaatakowała Sowiety, wymuszając zmianę sojuszy. Polskę Roosevelt i Churchill sprzedali Stalinowi w Teheranie (1943), w Jałcie (1945) i Poczdamie (1945). 

Wolność powróciła po 1989 r. I wtedy też niektórzy Polacy – idąc śladem przedwojennych środowisk konserwatywnych i monarchistycznych (Stanisław Cat-Mackiewicz, Adolf Bocheński) zaczęli się zastanawiać, czy nie warto było iść z Niemcami na Sowiety. Hitler był lepszy dla swoich sojuszników niż Stalin dla państw, które wchłonął. Uniknięto by Auschwitz i Gułagu oraz masowych mordów polskiej elity chrześcijańskiej. Holocaust nie zdarzyłby się na ziemiach polskich, a być może Polska potrafiłaby manewrować w obronie swych żydowskich obywateli, jak zrobiła to Bułgaria. Kto wie. 

Dla nas jednak wybór między Hitlerem a Stalinem to tak jak wybór między syfilisem a rzeżączką. Podczas II wojny światowej Polska miała dwóch totalitarnych wrogów. Z dwoma walczyła. Wielka szkoda, że Wielka Brytania i USA uznały, że był tylko jeden przeciwnik: Hitler. Niestety, jedynie George Patton doradzał słusznie: „First we take Berlin, and then we take Moscow” [Najpierw bierzemy Berlin, a potem Moskwę]. Chyba był Polakiem.

Marek Jan Chodakiewicz
Waszyngton, DC, 17 września 2019 r.
www.iwp.edu



#REKLAMA_POZIOMA#

 

POLECANE
Komunikat dla mieszkańców Gdyni Wiadomości
Komunikat dla mieszkańców Gdyni

Duże utrudnienia dla kierowców w Gdynia. Od 20 marca zamknięty zostanie główny ciąg Estakada Kwiatkowskiego – jednej z najważniejszych arterii miasta. Powodem jest pilny remont elementu konstrukcyjnego, którego stan określono jako awaryjny.

Nowe kłopoty Britney Spears. Po nocnym incydencie usunęła konto na Instagramie Wiadomości
Nowe kłopoty Britney Spears. Po nocnym incydencie usunęła konto na Instagramie

Britney Spears została zatrzymana przez policję w Kalifornii. Wokalistka spędziła noc w areszcie i została zwolniona nad ranem. Wkrótce po wyjściu usunęła swój profil na Instagramie.

Czy Kosiniak-Kamysz mógłby zastąpić Tuska? Nowy sondaż pokazuje opinię Polaków Wiadomości
Czy Kosiniak-Kamysz mógłby zastąpić Tuska? Nowy sondaż pokazuje opinię Polaków

Czy Władysław Kosiniak-Kamysz mógłby zastąpić Donalda Tuska na stanowisku premiera? Najnowszy sondaż wp.pl pokazuje, czy Polacy widzą w liderze PSL lepszego kandydata na szefa rządu niż Donald Tusk.

Transseksualista nie będzie miał dostępu do damskiej toalety dzięki definicji płci z lat sześćdziesiątych XX wieku tylko u nas
Transseksualista nie będzie miał dostępu do damskiej toalety dzięki definicji płci z lat sześćdziesiątych XX wieku

.Amerykańska U.S. Equal Employment Opportunity Commission uznała, że instytucje federalne mogą ograniczać dostęp do łazienek według płci biologicznej określonej przy urodzeniu. Decyzja zapadła po skardze pracownika cywilnego Armii USA i opiera się na interpretacji ustawy o prawach obywatelskich z 1964 r. oraz dekretu prezydenta Donald Trump. Orzeczenie odwraca wcześniejsze stanowisko Komisji z czasów administracji Baracka Obamy.

Trump odwołał sekretarz bezpieczeństwa narodowego USA pilne
Trump odwołał sekretarz bezpieczeństwa narodowego USA

Prezydent USA Donald Trump ogłosił zmianę na stanowisku sekretarza bezpieczeństwa krajowego. Kristi Noem zakończy swoją misję z końcem marca, a kierowanie resortem przejmie republikański senator z Oklahomy Markwayne Mullin.

Pokolenie młodych bardziej konserwatywne niż starsi? Zaskakujące wyniki badania w 29 krajach Wiadomości
Pokolenie młodych bardziej konserwatywne niż starsi? Zaskakujące wyniki badania w 29 krajach

Nowe międzynarodowe badanie Ipsos wskazuje, że mężczyźni z tzw. pokolenia Z częściej niż starsze generacje prezentują tradycyjne podejście do ról kobiet i mężczyzn. Ponad połowa z nich uważa również, że działania na rzecz równości płci zaszły już zbyt daleko.

Rheinmetal planuje promować w Polsce niemiecki BWP Lynx w miejsce polskiego sprzętu? pilne
Rheinmetal planuje promować w Polsce niemiecki BWP Lynx w miejsce polskiego sprzętu?

Niemiecki koncern Rheinmetall coraz wyraźniej promuje w Polsce bojowy wóz piechoty Lynx KF41 jako rozwiązanie dla potrzeb polskiej armii. Pojazd został już publicznie przedstawiony jako alternatywna propozycja dla programu ciężkiego BWP Ratel, który dopiero powstaje w ramach PGZ i HSW.

Atak irańskich dronów na Azerbejdżan. Prezydent zapowiada działania odwetowe pilne
Atak irańskich dronów na Azerbejdżan. Prezydent zapowiada działania odwetowe

Po ataku dronów na lotnisko w azerskiej enklawie Nachiczewan prezydent Ilham Alijew ogłosił postawienie armii w stan najwyższej gotowości i polecił przygotowanie działań odwetowych. Baku oskarża o uderzenie Iran, który stanowczo zaprzecza i twierdzi, że za incydentem stoi Izrael.

Czarzasty zgłasza swoją propozycję, na co wydać miliardy z NBP z ostatniej chwili
Czarzasty zgłasza swoją propozycję, na co wydać miliardy z NBP

W środę prezydent Karol Nawrocki przedstawił alternatywną koncepcję finansowania bezpieczeństwa państwa w związku z objętym mechanizmem warunkowości kredytem z Unii Europejskiej w ramach programu SAFE. Włodzimierz Czarzasty postanowił przedstawić swój pomysł na zagospodarowanie środków NBP.

Zełenski wysuwa groźby pod adresem Orbana: „Chłopaki z nim porozmawiają w swoim języku” z ostatniej chwili
Zełenski wysuwa groźby pod adresem Orbana: „Chłopaki z nim porozmawiają w swoim języku”

Jak poinformowało radio RMF, Wołodymyr Zełenski w trakcie konferencji prasowej wyraził nadzieję, że unijna pożyczka dla Ukrainy nie będzie dłużej blokowana. Prezydent powiedział, że wstrzymuje ją "jedna osoba w Unii Europejskiej" i zapowiedział, że "przekaże jej adres ukraińskim Siłom Zbrojnym".

REKLAMA

[Tylko u nas] Marek Jan Chodakiewicz: Września pamiętnego

17 września – rocznicowo – miałem wykład u nas, na uczelni, o wybuchu II wojny światowej. Wszystko właściwie o tym już powiedziano, ale warto uszeregować sobie krótko podstawowe fakty geopolityczne i metafizyczne. 
/ Friedrich Gauss, Joachim von Ribbentrop, Józef Stalin, Wiaczesław Mołotow - Wikipedia domena publiczna
Polskę pamiętamy, była bowiem „The First to Fight”. Dziwi to wielu, szczególnie, że dysproporcja siły na niekorzyść Warszawy była przerażająca. RP sama stanęła oko w oko z dwoma potęgami totalitarnymi: III Rzeszą i Związkiem Sowieckim.
    
Po pierwsze, położenie geopolityczne Polski nie zmieniło się od stuleci. Jak ważna jest geopolityka? Krytycy twierdzą, że myślenie geopolityczne to samospełniająca się przepowiednia. Nie oznacza to jednak, że jeśli my przestaniemy myśleć o geopolityce, to uczynią to też i inni. Zwykle dzieje się wprost przeciwnie. Chowanie głowy w piasek skutkuje samobójczym odwracaniem się od nadchodzącego niebezpieczeństwa. Trocki rzekomo powiedział: „Może ty nie jesteś zainteresowany wojną, ale wojna jest zainteresowana tobą”. Możemy to strawestować: „Może ty nie jesteś zainteresowany geopolityką, ale geopolityka jest zainteresowana tobą”.
    
Zostańmy więc przy geopolityce. RP leży między Niemcami a Rosją. Nasza ojczyzna ma się dobrze, gdy Niemcy są zdecentralizowane, a w Rosji jest smuta bądź obca okupacja, szczególnie mongolska. W momencie centralizacji władzy niemieckiej następuje koncentracja uwagi przywódców na sprawach zagranicznej ekspansji, w tym często na odcinku wschodnim – czy to w formie aneksji (częściowej albo całościowej), czy też poszerzania zakresu wpływów. Tymczasem Rosja pozbawiona kurateli okupanta naturalnie się zaczyna rozpychać we wszystkie strony. Pchnięcie na zachód oznacza bezwzględnie kolizję z Polską oraz próby jej, najpierw, satelityzowania, a następnie wchłonięcia.

Niemcy traktują swoje satelity arogancko, ze zniecierpliwieniem, ale nawet w najgorszym wypadku III Rzeszy Berlin potrafił przecierpieć sprzymierzonych ze sobą karzełków, szczególnie ich awantury. Rosja niestety nie zna koncepcji alianta juniora. Musi absolutnie dominować. Nie zostawia miejsca na żadne manewry niezależne od Kremla.

W dwudziestoleciu międzywojennym Polska doświadczyła konsekwencji braku alianckiego decydującego zwycięstwa w I wojnie światowej. Zamiast tego mieliśmy zawieszenie broni na 20 lat oraz niemiecki rewanżyzm, legendę o ciosie w plecy (Dolchstoßlegende) oraz o „kartagińskim” pokoju wersalskim – mimo że Niemcy potraktowano dużo łagodniej, niż II Rzesza potraktowała Francję w 1871 r. czy Rosję w Brześciu Litewskim w 1918 r. 

Drugą potęgą sprzeciwiającą się ładowi wersalskiemu była Rosja sowiecka. Oba państwa kontynuowały przymierze, które zapoczątkowały knowania niemieckiego wywiadu z rosyjskimi radykalnymi socjalistami podczas I wojny światowej. W ich rezultacie wiosną 1917 r. Berlin posłał do Petersburga broń masowego rażenia: Lenina z towarzyszami. I mnóstwo złota, które umożliwiło przewrót bolszewicki i przejęcie władzy przez czerwonych. 

Po wojnie partnerstwo trwało, na polu militarnym i komercyjnym, napędzane przez liberalny nacjonalizm Republiki Weimarskiej. Dodatkowo Moskwa i Berlin dopełniały się wspólnie na polu antypolskich działań: dywersji oraz propagandy. Wspólnotę interesu przypieczętowano sowiecko-niemieckim układem w Rapallo (16 kwietnia 1922). A Zachód pobłogosławił temu rewanżyzmowi paktem z Locarno (5-16 października 1925).

Do tego czasu Stany Zjednoczone wycofały się z praktycznie wszystkich zobowiązań alianckich, a izolacjonizm stał się oficjalną polityką Waszyngtonu. Brytyjczycy bawili się w olimpijską „splendid isolation”. Uważali, że polityka równowagi sił oznaczała konieczność osłabiania wzmocnionej przez wojnę Francji. Stąd należało pomagać Niemcom – a przynajmniej nie przeszkadzać. Bez Ameryki w Europie dość szybko na wierzch wypłynęły stare antagonizmy.

Francja tymczasem robiła dobrą minę do złej gry. Według paryskich teorii słaba Polska miała zastąpić potężną Rosję jako przeciwwaga do wściekłych Niemiec w nowym geopolitycznym układzie. Stąd Paryż podpisał odpowiedni sojusz z Warszawą (19 lutego 1921). Na jego bazie stworzono też „małą Ententę”. W jej skład wchodziły: Rumunia, Jugosławia i Czechosłowacja. Karzełki te miały nie tylko służyć jako cordon sanitaire wobec bolszewizmu, ale również szachować rewanżystowskie Niemcy. Good luck. 

Przymierze to od początku było fikcją. Rumunia była zbyt słaba, aby blokować kogokolwiek, Jugosławia zbyt podzielona, aby sama ze sobą dać sobie radę (Serbowie dominowali Chorwatów, Bośniaków i Słoweńców), nie mówiąc już o powstrzymaniu Sowietów czy Niemców. Najgorzej sprawa miała się z Czechami. Praga obawiała się Berlina, ale umizgiwała się do Moskwy. Co więcej, w chwili śmiertelnego zagrożenia RP przez bolszewizm Czechosłowacja zaatakowała Polskę i odcięła Śląsk Cieszyński od Macierzy. Kłótnia polsko-czeska spowodowała rozkład sojuszu prowersalskiego w Intermarium. Ponadto Czechosłowację osłabiały kłótnie wewnętrzne: Słowacy mało się liczyli, szybko zostali przez Czechów wykiwani i zmarginalizowani. Węgrzy nie zgadzali się na odcięcie od ojczyzny, a Niemcy sudeccy i inni wręcz przygotowywali rebelię. 

Warszawa wyrównała swoje rachunki z Pragą w 1938 r. Gdy Czesi skapitulowali przed III Rzeszą w Monachium, a Wehrmacht wkroczył do Czechosłowacji bez żadnego czeskiego oporu, Polacy powrócili na Śląsk Cieszyński, zbrojnie przywracając status quo z listopada 1918 r. Według rządu RP, nie było sensu pozwolić etnicznym Polakom w Czechosłowacji znaleźć się pod rządami Hitlera. 

Było to dość samobójcze. Polska była jednym z głównych zyskujących na traktacie wersalskim, a więc trzeba było go bronić. Nawet trzymając się za nos w obliczu czeskiej dwulicowości. Ład wersalski był ważniejszy niż cieszyńscy Polacy. Sojusz z Pragą powinien być priorytetem ze względu na kalkulacje geopolityczne. Tak nie było. Warszawa wolała współpracować (z wzajemnością z rewanżystowskimi Węgrami), a nie z Czechami. 

Nie można jednak dziwić się, że w 1938 r. Warszawa odrzuciła obłudną propozycję Moskwy, aby przepuścić wojska sowieckie, które rzekomo miały iść na pomoc Czech. Armia Czerwona przecież chciałaby w takim wypadku zostać już w Polsce na zawsze. I nie było przecież żadnej gwarancji, że Stalin biłby się z Hitlerem o wolność Czechów. Podobnie Polska odrzuciła wieloletnie umizgi Hitlera, aby iść z Niemcami na Sowiety. Polska oddałaby III Rzeszy Śląsk oraz Pomorze polskie (tzw. korytarz – genialna nazwa służąca dezinformacji, jakoby nie mieszkali tam ludzie, głównie Polacy, a tylko znajdowała się tam arteria przelotowa, komunikacyjna).

Wtedy też po zaborze Czechosłowacji obudziła się Francja i odgrzała zamrożony pakt sojuszniczy z RP z 1921 r. Do nich doszlusowała Wielka Brytania, udzielając RP gwarancji i podpisując sojusz wojskowy z Polakami (31 marca 1939 i 25 sierpnia 1939). Warszawa, Londyn i Paryż łudziły się, że fakty te, jeśli nie zapobiegną wojnie, to przynajmniej ją odwleką. Berlin natomiast zgadywał, że gdy Niemcy zaatakują Polskę, nikt jej nie pomoże. Ale uważał, że – z drugiej strony – jeśli Wehrmacht rzuci się na Francję, to szaleni Polacy dotrzymają danego słowa i zaatakują Niemcy. Stąd czołgi niemieckie skierowano najpierw na Warszawę. A Polacy naiwnie zawierzyli egzotycznym sojuszom. 

Czy mieli inny wybór? Może iść z Sowietami? Takiej opcji nie było. Poddanie się Moskwie oznaczało całkowitą utratę niepodległości. Dlatego Warszawa odrzuciła również podchody Kremla, aby wziąć wspólnie ze Stalinem udział w rozbiorze państw bałtyckich. Zignorowanie takiej propozycji było polską próbą zachowania neutralności. Rząd polski nazywał to „polityką balansowania”. Przejawiała się ona dwustronnymi układami o nieagresji: najpierw Warszawa podpisała takowy z Moskwą (25 lipca 1932), a następnie z Berlinem (26 stycznia 1934). Ten ostatni instrument dyplomatyczny powstał po fiasku inicjatywy marszałka Józefa Piłsudskiego, aby namówić Francję na wojnę prewencyjną przeciw III Rzeszy. I tak Polska balansowała pod batutą ministra spraw zagranicznych Józefa Becka.

Ale balansować można tylko wtedy, kiedy państwa, wobec których stosuje się ten zabieg, pozostają sobie wrogie. Jeśli się pogodzą, nie ma przeciw komu balansować, bo takowe zwracają się zwykle przeciw dotychczas balansującemu. Niestety – w klasycznym manewrze geopolitycznym powtarzanym od stuleci – Niemcy zakochały się w Rosji z wzajemnością. Ślub ogłoszono 23 sierpnia 1939 r. jako pakt Ribbentrop-Mołotow. Gody odbyto nad trupem Polski w trakcie kampanii wrześniowej. II wojna światowa nie wybuchłaby wtedy, kiedy wybuchła, bez sojuszu obu państw totalitarnych.

Hitler zaatakował 1 września 1939 r. Stalin dołączył 17 września, natychmiast po tym, gdy w Moskwie podpisano oficjalne zawieszenie broni z Japonią po miażdżącym zwycięstwie sowieckim w wojnie granicznej pod Chałchin-Goł (Nomonhan). Inwazja Armii Czerwonej przesądziła wynik kampanii polskiej. Polacy walczyli sami przeciw dwóm wrogom. Aliancka pomoc nie zmaterializowała się. RP walczyła 5 tygodni, czyli prawie tak samo długo, jak III Rzeszy opierała się Francja w 1940 r. Ostatnia polska armia została zniszczona 5 października 1939 r. Kilka oddziałów WP kontynuowało walkę partyzancką przeciw Niemcom i Sowietom. Dla porównania: Dania padła w 8 godzin, Norwegia w 3 dni, Belgia przetrwała tydzień, a Holandia 2 tygodnie. I Stalin nie pomagał Hitlerowi. 

Rola RP na arenie międzynarodowej skończyła się właściwie 5 października 1939 r. Nasze władze na emigracji stały się zakładnikami najpierw Francji, a potem Wielkiej Brytanii. Przestały być suwerenne. Aliant polski sprawiał tylko kłopoty, szczególnie po tym, gdy III Rzesza zaatakowała Sowiety, wymuszając zmianę sojuszy. Polskę Roosevelt i Churchill sprzedali Stalinowi w Teheranie (1943), w Jałcie (1945) i Poczdamie (1945). 

Wolność powróciła po 1989 r. I wtedy też niektórzy Polacy – idąc śladem przedwojennych środowisk konserwatywnych i monarchistycznych (Stanisław Cat-Mackiewicz, Adolf Bocheński) zaczęli się zastanawiać, czy nie warto było iść z Niemcami na Sowiety. Hitler był lepszy dla swoich sojuszników niż Stalin dla państw, które wchłonął. Uniknięto by Auschwitz i Gułagu oraz masowych mordów polskiej elity chrześcijańskiej. Holocaust nie zdarzyłby się na ziemiach polskich, a być może Polska potrafiłaby manewrować w obronie swych żydowskich obywateli, jak zrobiła to Bułgaria. Kto wie. 

Dla nas jednak wybór między Hitlerem a Stalinem to tak jak wybór między syfilisem a rzeżączką. Podczas II wojny światowej Polska miała dwóch totalitarnych wrogów. Z dwoma walczyła. Wielka szkoda, że Wielka Brytania i USA uznały, że był tylko jeden przeciwnik: Hitler. Niestety, jedynie George Patton doradzał słusznie: „First we take Berlin, and then we take Moscow” [Najpierw bierzemy Berlin, a potem Moskwę]. Chyba był Polakiem.

Marek Jan Chodakiewicz
Waszyngton, DC, 17 września 2019 r.
www.iwp.edu



#REKLAMA_POZIOMA#


 

Polecane