Większość Polaków uważa, że płaci podatki w zbyt wygórowanej wysokości. Na co idą nasze pieniądze?

Sylwia Szczepańska

I tak od początku istnienia danin podatkowych nie znaleziono jeszcze w tej kwestii kompromisu. Rzadko kiedy jednak patrzymy na podatki z punktu widzenia koszyka usług, które za nie otrzymujemy. A przecież każdy z nas lubi jeździć po równych, pięknych drogach i każdy chciałby, aby jego dzieci chodziły bezpiecznie do nowoczesnej, czystej szkoły, w której uczą znakomici, wykształceni i zaangażowani nauczyciele. To właśnie dzięki podatkom, które wpływają do Skarbu Państwa, kraj może funkcjonować, a wiele ważnych organizacji państwowych może istnieć. Mówiąc kolokwialnie, podatki są swoistą zrzutką obywateli na to, czego nie są w stanie zrobić sami. Tego myślenia o tym, co chcemy osiągnąć i jak chcemy żyć, brakuje nam w codziennych dyskusjach na temat wysokości podatków.

Z próżnego i Salomon nie naleje - mówi powiedzenie. Jeśli więc chcemy tych gładkich dróg, pięknych szkół, profesjonalnej, odpornej na korupcję policji, doświadczonych, fachowych strażaków z nowoczesnym sprzętem, a przede wszystkim bezpieczeństwa, jakie daje profesjonalna, usprzętowiona służba zdrowia itd., itp., to na to wszystko musimy się złożyć i patrząc z punktu widzenia tego, jakiej jakości oczekujemy, to zrzutka ta musi być znacząca - tak po prostu!

Wpływy podatkowe
W obecnym systemie prawnym funkcjonuje kilkanaście różnego rodzaju podatków. W Polsce, jak i w innych krajach europejskich, głównym źródłem dochodów budżetowych są podatki pośrednie, a przede wszystkim podatek VAT, z którego pochodzi aż 40 proc. dochodów budżetowych. Dlatego też VAT jest oczkiem w głowie większości rządów i jest notorycznie zmieniany i modyfikowany, bo podatek to nie tylko stawki, o których najczęściej się dyskutuje, ale przede wszystkim zawartość podstawy opodatkowania i cały system wyłączeń i ulg.
Niektóre z podatków zasilają budżet centralny w całości (np. VAT, podatek akcyzowy, od gier, od wydobycia kopalin), natomiast inne w całości zasilają budżety gmin (np. od czynności cywilnoprawnych, od spadku i darowizn, rolny, leśny, od nieruchomości), a jeszcze inne dzielone są pomiędzy te dwa budżety (np. podatki dochodowe od osób fizycznych i prawnych).

Na co idą podatki?
Cechą naszego budżetu jest duży, bo aż około 75-procentowy udział wydatków prawnie zdeterminowanych - sztywnych, czyli takich, których obowiązek realizacji wynika z przyjętych zobowiązań ustawowych. Do najważniejszych kategorii zaliczanych do wydatków sztywnych należą: subwencje dla jednostek samorządu terytorialnego, dotacje dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i KRUS, świadczenia zabezpieczenia emerytalnego wypłacane z budżetu państwa, wydatki na obsługę długu publicznego, na obronę narodową oraz składki do budżetu UE.

Najwięcej pieniędzy nasze państwo wydaje na cele socjalne - w 2016 roku było to ponad 41 proc. wszystkich wydatków. Wynikają one z prowadzonej przez państwo polityki społecznej - są to różnego rodzaju wydatki transferowane ze środków publicznych do gospodarstw domowych w postaci różnego rodzaju świadczeń pieniężnych, rzeczowych i usług oraz wydatki na funkcjonowanie instytucji publicznych, które te wydatki obsługują. Najważniejsze wydatki socjalne obejmują wydatki w ramach ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenia zdrowotnego, pomocy społecznej oraz świadczenia rodzinne, program 500+ i wydatki związane z polityką rynku pracy. W Polsce wydatki te stanowią niecałe 17 proc. PKB, natomiast w Finlandii, która wydaje najwięcej na cele socjalne, stanowią one ponad 25 proc PKB. Przeciętna dla krajów UE wynosi ok. 19 proc...