40. rocznica strajku powszechnego „S” Regionu Ziemia Sandomierska

W październiku 1981 roku ponad 100 tysięcy związkowców Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność” podjęło strajk powszechny. „Solidarność”, powszechnie wspierana przez „Solidarność” Rolników i mieszkańców naszego Regionu stanowczo domagała się od władz przestrzegania praworządności i pozytywnych rozwiązań w ochronie środowiska, budownictwa i zaopatrzenia w żywność.
/ Region Ziemia Sandomierska

NSZZ „Solidarność” Regionu Ziemia Sandomierska przez kilka miesięcy podejmowała rozmowy i negocjacje z ówczesnymi władzami wojewódzkimi, które nie przynosiły żadnych pozytywnych rozwiązań. Wobec braku kompetencji władz wojewódzkich i katastrofalnej sytuacji zaopatrzenia w żywność dla mieszkańców 15 października NSZZ „Solidarność” ogłosiła w całym Regionie gotowość strajkową. W jesieni 1981 roku załamywał się wprowadzony rok wcześniej system reglamentacji części podstawowych artykułów spożywczych, nazywany powszechnie „systemem kartkowym.”

 19 października załogi zakładów na terenie Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność” przeprowadziły dwugodzinny strajk ostrzegawczy. 20 października w Zakładowym Domu Kultury Huty Stalowa Wola rozpoczęły się rozmowy Regionalnego Komitetu Strajkowego NSZZ „Solidarność” Ziemia Sandomierska a Komisją Rządową. Po godzinie rozmów okazało się, że strona rządowa nie ma żadnych kompetencji i upoważnień do negocjacji w sprawach przedstawionych przez Regionalny Komitet Strajkowy NSZZ „Solidarność”.   

Wobec braku pełnomocnictw komisji rządowej i zerwania rozmów 21 października strajk podjęły załogi MKS i Huty Szkła Okiennego Sandomierz, 22 października – WSK Gorzyce, ZM Dezamet Nowa Dęba, Fabryka Maszyn Janów Lubelski, Ponar Tarnobrzeg, Nimet Nisko, Transbud Stalowa Wola, ZPK Mostostal Rudnik.

23 października rozpoczął się strajk powszechny w całym Regionie Ziemia Sandomierska, kierowany przez Regionalny Komitet Strajkowy NSZZ „Solidarność.”  Powszechny strajk w Regionie prowadziły największe zakłady: Kombinat Przemysłowy Huta Stalowa Wola – jeden z największych i najbardziej nowoczesnych w Polsce, zatrudniający ponad 25 tysięcy pracowników i Kopalnie i Zakłady Przetwórcze Siarki „Siarkopol” Tarnobrzeg.

Strajk był protestem przeciwko arogancji i bezprawiu władz, łamaniu porozumień, bardzo złemu zaopatrzeniu w żywność, leki i artykuły przemysłowe w naszym regionie. Był to czas, kiedy obowiązywała sprzedaż podstawowych artykułów spożywczych na kartki. Wydział Handlu Wewnętrznego i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Tarnobrzegu informował 28 września: „ze względu na niski poziom dostaw mięsa i jego przetworów w miesiącach sierpień i wrzesień przedłuża się ważności kart zaopatrzenia w mięso i przetwory z tych miesięcy do końca października 1981 r.” 26 i 29 października Regionalny Komitet Strajkowy podjął kolejne rozmowy z kolejnymi przedstawicielami komisji rządowych, które nie przyniosły rozwiązania.

1 listopada w siedzibie RKS w Stalowej Woli przebywał profesor Romuald Kukułowicz z upoważnienia Księdza Prymasa Józefa Glempa. Prof. R. Kukułowicz powiedział w rozmowie z redaktorami Biuletynu Strajkowego: „Księdzu Prymasowi wszystkie sprawy świata pracy są bardzo bliskie i każda krzywda wyrządzona ludziom świata pracy jest bardzo dotkliwie przez niego odczuwana. Jestem przekonany, że zrobi wszystko i wszędzie, co będzie w Jego mocy, żeby konflikt został rozwiązany z maksymalną korzyścią dla obu stron. Chciałbym przypomnieć słowa Księdza Prymasa wypowiedziane podczas rozpoczęcia I Krajowego Zjazdu „Solidarności”, że podstawowym warunkiem rozwiązywania konfliktów społecznych jest właściwe rozumienie przez obie strony tego co się nazywa dobrem Narodu i Ojczyzny – i nie mam wątpliwości że Ksiądz Prymas swego stanowiska nie zmienił.”         

2 listopada przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Lech Wałęsa spotkał się w Stalowej Woli z Regionalnym Komitetem Strajkowym i mieszkańcami miasta oraz strajkującą załogą Kopalni Machów. Regionalny Komitet Strajkowy przyjął uchwałę: „Trwający od 14 dni strajk powszechny w Regionie wykazał zdecydowanie i zwartość organizacyjną Związku. Mając świadomość swej siły i nieustępliwości, odpowiadamy na apel Prezydium Komisji Krajowej i osobisty wniosek Lecha Wałęsy w aktualnej sytuacji kraju. RKS postanawia: zawiesić akcję strajkową w regionie od II zmiany w dniu 2.11.1981 r. Jeżeli rozmowy z Komisją Rządową nie dadzą szybkich i pozytywnych rezultatów, strajk w regionie zostanie wznowiony i uzyska on z zapewnieniem Lecha Wałęsy pełną akceptację i poparcie Komisji Krajowej. Strajk nasz musi zakończyć się zwycięstwem. Jednocześnie z chwilą zawieszenia strajku obowiązuje w całym Regionie gotowość strajkowa.”

Późnym wieczorem 2 listopada w siedzibie Regionalnego Komitetu Strajkowego zaczęły się kolejne rozmowy z komisją rządową. Długie negocjacje RKS ze stroną rządową toczyły się w kolejnych dniach. Rano 11 listopada w Zakładowym Domu Kultury odbyło się spotkanie Regionalnego Komitetu Strajkowego z przewodniczącymi i zastępcami przewodniczących Komisji Zakładowych NSZZ „Solidarność” z całego Regionu. Przedstawiono wypracowane w czasie długich rozmów i negocjacji ze stroną rządową zapisy Protokołu Porozumienia. 11 listopada 1981 roku w południe Regionalny Komitet Strajkowy NSZZ „Solidarność” podpisał w Stalowej Woli porozumienie z komisją rządową. Protokół Porozumienia zawierał bardzo konkretne zapisy i ustalenia w zakresie: żywności i reglamentacji, budownictwa  ochrony środowiska i praworządności. Do Protokołu Porozumienia dołączono Ocenę zagrożenia środowiska województwie tarnobrzeskim przedstawioną przez Zarząd Regionu NSZZ „Solidarność” Ziemia Sandomierska i Protokół Stanowisk w sprawie zapłaty za strajk. Do czasu wprowadzenia przez władze stanu wojennego nie zrealizowano żadnego z zapisów Porozumienia.     

 


 

POLECANE
Zima sparaliżowała kolej. 180 osób utknęło w pociągu z ostatniej chwili
Zima sparaliżowała kolej. 180 osób utknęło w pociągu

Problemy na kolei w województwie warmińsko-mazurskim. Kilometr przed stacją Sterławki zepsuła się lokomotywa pociągu „Biebrza”, jadącego z Białegostoku do Gdyni Głównej. Z powodu wysokiego śniegu pociąg zatrzymał się w miejscu, z którego pasażerowie nie mogą bezpiecznie opuścić wagonów.

Przełom w astronomii. Nowy typ planet naprawdę istnieje Wiadomości
Przełom w astronomii. Nowy typ planet naprawdę istnieje

Międzynarodowy zespół astronomów, w tym - z Polski, odkrył tzw. planetę swobodną i wyznaczył jej dokładną masę, dostarczając ostatecznego dowodu, że takie obiekty faktycznie istnieją. O „przełomowym pomiarze” w dziedzinie badania planet pozasłonecznych poinformowało „Science”.

Nie żyje najcięższy człowiek świata Wiadomości
Nie żyje najcięższy człowiek świata

Juan Pedro Franco, znany na całym świecie jako najcięższy człowiek świata, zmarł w Wigilię 24 grudnia 2025 roku. Miał 41 lat. Meksykanin odszedł w szpitalu w Aguascalientes w wyniku powikłań związanych z infekcją nerek.

Pies na zamarzniętej rzece. Strażacy użyli drona Wiadomości
Pies na zamarzniętej rzece. Strażacy użyli drona

Nietypowa interwencja służb miała miejsce w Nowy Rok na Mazowszu. W środę po południu strażacy zostali wezwani do zgłoszenia dotyczącego psa, który znajdował się na tafli lodowej rzeki Bug w rejonie miejscowości Kuligów w powiecie wołomińskim. W działaniach brały udział zastępy OSP RW Ślężany, OSP Kołaków oraz dron ratowniczy.

Pogoda na najbliższe dni. IMGW wydał komunikat Wiadomości
Pogoda na najbliższe dni. IMGW wydał komunikat

Najbliższe dni przyniosą w Polsce typowo zimową aurę, choć bez tak silnych opadów śniegu jak ostatnio. Przez chwilę do kraju napłynie nieco cieplejsze powietrze, jednak już w weekend i na początku przyszłego tygodnia temperatury ponownie spadną, także w ciągu dnia.

Eksplozja w kurorcie w Szwajcarii. Podano nowe ustalenia Wiadomości
Eksplozja w kurorcie w Szwajcarii. Podano nowe ustalenia

Większość osób rannych wskutek pożaru w Crans-Montana w Szwajcarii ma od 16 do 26 lat - podała w czwartek stacja BBC, powołując się na władze jednego ze szwajcarskich szpitali.

Fascynująca rozmowa z Anonimowym Niemcem: kilka miesięcy temu odebrałem polskie obywatelstwo tylko u nas
Fascynująca rozmowa z Anonimowym Niemcem: kilka miesięcy temu odebrałem polskie obywatelstwo

- Polski deep state, jeśli ma kiedykolwiek powstać, nie może być partyjny ani represyjny. Musi być oparty na jasnej racji stanu, na własnych punktach odniesienia cywilizacyjnych i na lojalności wobec państwa jako dobra wspólnego, a nie wobec ideologii czy obcych struktur. Bez tego Polska zawsze będzie polem gry cudzych deep states - mówi w rozmowie z Cezarym Krysztopą świetnie wykształcony i biegły z zakresie zbiorowej psychologii własnego narodu, jednak proszący o zachowanie anonimowości Niemiec. Ciąg dalszy nastapi.

Samuel Pereira: Na Nowy Rok tylko u nas
Samuel Pereira: Na Nowy Rok

Końcówka roku ma tę dziwną właściwość, że rzeczywistość lubi dopisać własny, ironiczny scenariusz. Gdy premier zapewnia, że „pokój na Ukrainie jest możliwy”, choć sam nie uczestniczył w kluczowych rozmowach i bazuje na relacjach pośredników, w kraju trwa kolejny pokaz chaosu i improwizacji.

Coraz więcej migrantów przeprawia się przez kanał La Manche z ostatniej chwili
Coraz więcej migrantów przeprawia się przez kanał La Manche

Według statystyk brytyjskiego ministerstwa spraw wewnętrznych (Home Office) 41 472 migrantów pokonało w 2025 roku nielegalnie kanał La Manche na łodziach i pontonach, docierając do Anglii. To o 13 proc. więcej w porównaniu z rokiem 2024 i o 41 proc. więcej niż w 2023 roku.

Wyrwa w wale na rzece Elbląg. Woda wylewa się na pola, służby w akcji z ostatniej chwili
Wyrwa w wale na rzece Elbląg. Woda wylewa się na pola, służby w akcji

We wsi Komorowo Żuławskie pod Elblągiem doszło do uszkodzenia wału przeciwpowodziowego na rzece Elbląg. Woda wylewa się na pobliskie pola, a na miejscu pracują strażacy, którzy zabezpieczają wyrwę i monitorują sytuację hydrologiczną po ostatnich dniach cofki.

REKLAMA

40. rocznica strajku powszechnego „S” Regionu Ziemia Sandomierska

W październiku 1981 roku ponad 100 tysięcy związkowców Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność” podjęło strajk powszechny. „Solidarność”, powszechnie wspierana przez „Solidarność” Rolników i mieszkańców naszego Regionu stanowczo domagała się od władz przestrzegania praworządności i pozytywnych rozwiązań w ochronie środowiska, budownictwa i zaopatrzenia w żywność.
/ Region Ziemia Sandomierska

NSZZ „Solidarność” Regionu Ziemia Sandomierska przez kilka miesięcy podejmowała rozmowy i negocjacje z ówczesnymi władzami wojewódzkimi, które nie przynosiły żadnych pozytywnych rozwiązań. Wobec braku kompetencji władz wojewódzkich i katastrofalnej sytuacji zaopatrzenia w żywność dla mieszkańców 15 października NSZZ „Solidarność” ogłosiła w całym Regionie gotowość strajkową. W jesieni 1981 roku załamywał się wprowadzony rok wcześniej system reglamentacji części podstawowych artykułów spożywczych, nazywany powszechnie „systemem kartkowym.”

 19 października załogi zakładów na terenie Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność” przeprowadziły dwugodzinny strajk ostrzegawczy. 20 października w Zakładowym Domu Kultury Huty Stalowa Wola rozpoczęły się rozmowy Regionalnego Komitetu Strajkowego NSZZ „Solidarność” Ziemia Sandomierska a Komisją Rządową. Po godzinie rozmów okazało się, że strona rządowa nie ma żadnych kompetencji i upoważnień do negocjacji w sprawach przedstawionych przez Regionalny Komitet Strajkowy NSZZ „Solidarność”.   

Wobec braku pełnomocnictw komisji rządowej i zerwania rozmów 21 października strajk podjęły załogi MKS i Huty Szkła Okiennego Sandomierz, 22 października – WSK Gorzyce, ZM Dezamet Nowa Dęba, Fabryka Maszyn Janów Lubelski, Ponar Tarnobrzeg, Nimet Nisko, Transbud Stalowa Wola, ZPK Mostostal Rudnik.

23 października rozpoczął się strajk powszechny w całym Regionie Ziemia Sandomierska, kierowany przez Regionalny Komitet Strajkowy NSZZ „Solidarność.”  Powszechny strajk w Regionie prowadziły największe zakłady: Kombinat Przemysłowy Huta Stalowa Wola – jeden z największych i najbardziej nowoczesnych w Polsce, zatrudniający ponad 25 tysięcy pracowników i Kopalnie i Zakłady Przetwórcze Siarki „Siarkopol” Tarnobrzeg.

Strajk był protestem przeciwko arogancji i bezprawiu władz, łamaniu porozumień, bardzo złemu zaopatrzeniu w żywność, leki i artykuły przemysłowe w naszym regionie. Był to czas, kiedy obowiązywała sprzedaż podstawowych artykułów spożywczych na kartki. Wydział Handlu Wewnętrznego i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Tarnobrzegu informował 28 września: „ze względu na niski poziom dostaw mięsa i jego przetworów w miesiącach sierpień i wrzesień przedłuża się ważności kart zaopatrzenia w mięso i przetwory z tych miesięcy do końca października 1981 r.” 26 i 29 października Regionalny Komitet Strajkowy podjął kolejne rozmowy z kolejnymi przedstawicielami komisji rządowych, które nie przyniosły rozwiązania.

1 listopada w siedzibie RKS w Stalowej Woli przebywał profesor Romuald Kukułowicz z upoważnienia Księdza Prymasa Józefa Glempa. Prof. R. Kukułowicz powiedział w rozmowie z redaktorami Biuletynu Strajkowego: „Księdzu Prymasowi wszystkie sprawy świata pracy są bardzo bliskie i każda krzywda wyrządzona ludziom świata pracy jest bardzo dotkliwie przez niego odczuwana. Jestem przekonany, że zrobi wszystko i wszędzie, co będzie w Jego mocy, żeby konflikt został rozwiązany z maksymalną korzyścią dla obu stron. Chciałbym przypomnieć słowa Księdza Prymasa wypowiedziane podczas rozpoczęcia I Krajowego Zjazdu „Solidarności”, że podstawowym warunkiem rozwiązywania konfliktów społecznych jest właściwe rozumienie przez obie strony tego co się nazywa dobrem Narodu i Ojczyzny – i nie mam wątpliwości że Ksiądz Prymas swego stanowiska nie zmienił.”         

2 listopada przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Lech Wałęsa spotkał się w Stalowej Woli z Regionalnym Komitetem Strajkowym i mieszkańcami miasta oraz strajkującą załogą Kopalni Machów. Regionalny Komitet Strajkowy przyjął uchwałę: „Trwający od 14 dni strajk powszechny w Regionie wykazał zdecydowanie i zwartość organizacyjną Związku. Mając świadomość swej siły i nieustępliwości, odpowiadamy na apel Prezydium Komisji Krajowej i osobisty wniosek Lecha Wałęsy w aktualnej sytuacji kraju. RKS postanawia: zawiesić akcję strajkową w regionie od II zmiany w dniu 2.11.1981 r. Jeżeli rozmowy z Komisją Rządową nie dadzą szybkich i pozytywnych rezultatów, strajk w regionie zostanie wznowiony i uzyska on z zapewnieniem Lecha Wałęsy pełną akceptację i poparcie Komisji Krajowej. Strajk nasz musi zakończyć się zwycięstwem. Jednocześnie z chwilą zawieszenia strajku obowiązuje w całym Regionie gotowość strajkowa.”

Późnym wieczorem 2 listopada w siedzibie Regionalnego Komitetu Strajkowego zaczęły się kolejne rozmowy z komisją rządową. Długie negocjacje RKS ze stroną rządową toczyły się w kolejnych dniach. Rano 11 listopada w Zakładowym Domu Kultury odbyło się spotkanie Regionalnego Komitetu Strajkowego z przewodniczącymi i zastępcami przewodniczących Komisji Zakładowych NSZZ „Solidarność” z całego Regionu. Przedstawiono wypracowane w czasie długich rozmów i negocjacji ze stroną rządową zapisy Protokołu Porozumienia. 11 listopada 1981 roku w południe Regionalny Komitet Strajkowy NSZZ „Solidarność” podpisał w Stalowej Woli porozumienie z komisją rządową. Protokół Porozumienia zawierał bardzo konkretne zapisy i ustalenia w zakresie: żywności i reglamentacji, budownictwa  ochrony środowiska i praworządności. Do Protokołu Porozumienia dołączono Ocenę zagrożenia środowiska województwie tarnobrzeskim przedstawioną przez Zarząd Regionu NSZZ „Solidarność” Ziemia Sandomierska i Protokół Stanowisk w sprawie zapłaty za strajk. Do czasu wprowadzenia przez władze stanu wojennego nie zrealizowano żadnego z zapisów Porozumienia.     

 



 

Polecane