Marek Lewandowski: Faszystowskie sympatie IKEA
Twórca IKEA Ingvar Kamprad był szwedzkim nazistą, aktywnym członkiem faszystowskiej Svensk Socialistisk Samling (Szwedzka Koalicja Socjalistyczna). Wiele wskazuje też na to, że działalność w organizacjach nacjonalistycznych i neonazistowskich pomogła mu w biznesie. Szczególnie przyjaźń z Peterem Engdahlem. W książce laureatki Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego Elisabeth Asbrink „W Lesie Wiedeńskim wciąż szumią drzewa” z 2014 r. możemy poznać wiele mrocznych faktów z najnowszej historii Szwecji.
/ pixbay.com
Kampard nazywał lidera szwedzkich nazistów Petera Engdahlema wielkim człowiekiem i darzył go wielkim podziwem. To on – choć nie ma na to jednoznacznych dowodów, ale są mocne poszlaki – bardzo pomógł przyszłemu meblowemu potentatowi rozkręcić biznes. Według Elisabeth Asbrink cechą charakterystyczną szwedzkiego faszyzmu było bowiem wspieranie partnerów w interesach. Ta sieć powiązań przetrwała dziesięciolecia.
Inną ciekawostką z biografii twórcy IKEA była jego Babka. Niemka z Sudetów, sympatyzująca z Hitlerem, która dzień zajęcia Sudetów nazwała najpiękniejszym dniem w jej życiu. I mimo, że takie fakty były przez Kamparda skrzętnie skrywane, coraz więcej dokumentów wychodzi na światło dzienne, tak że nawet sam zainteresowany jeszcze za życia przestał im zaprzeczać.
Biografia i postawa Ingvara Kamparda to jeden z wielu przykładów na problemy z rozliczeniem się Szwecji ze swej przeszłości. Co prawda Szwedzi od 1943 roku zaczęli pomagać Żydom, szczególnie z Danii, zapisując godną kartę w swojej historii, ale okres od początku lat 30. do 43. roku okryty jest mrokiem. Sam Kampard nie chciał o niej mówić. Szwecja również nie specjalnie zamierza się z tego rozliczyć. To bardzo kontrastuje z powszechnym przekonaniem, że Szwecja to taki fajny, neutralny i przyjazny kraj.
To tak na marginesie dzisiejszych kontrowersji wokół IKEA.
Ach! Jeszcze o jednym warto pamiętać. W 2012 wyszły na jaw informacje, że IKEA w latach 1960-1980 korzystała w NRD z przymusowej pracy więźniów politycznych. Ciekawe czy ktoś za to otrzymał od koncernu jakieś odszkodowanie. No i o zaniżaniu, a raczej optymalizacji podatkowej, skomplikowanej międzynarodowej strukturze opartej na fundacji non-profit i innych ciekawostkach szwedzkiego giganta, którymi coraz bardziej interesuje się Komisja Europejska innym razem.
ml
Inną ciekawostką z biografii twórcy IKEA była jego Babka. Niemka z Sudetów, sympatyzująca z Hitlerem, która dzień zajęcia Sudetów nazwała najpiękniejszym dniem w jej życiu. I mimo, że takie fakty były przez Kamparda skrzętnie skrywane, coraz więcej dokumentów wychodzi na światło dzienne, tak że nawet sam zainteresowany jeszcze za życia przestał im zaprzeczać.
Biografia i postawa Ingvara Kamparda to jeden z wielu przykładów na problemy z rozliczeniem się Szwecji ze swej przeszłości. Co prawda Szwedzi od 1943 roku zaczęli pomagać Żydom, szczególnie z Danii, zapisując godną kartę w swojej historii, ale okres od początku lat 30. do 43. roku okryty jest mrokiem. Sam Kampard nie chciał o niej mówić. Szwecja również nie specjalnie zamierza się z tego rozliczyć. To bardzo kontrastuje z powszechnym przekonaniem, że Szwecja to taki fajny, neutralny i przyjazny kraj.
To tak na marginesie dzisiejszych kontrowersji wokół IKEA.
Ach! Jeszcze o jednym warto pamiętać. W 2012 wyszły na jaw informacje, że IKEA w latach 1960-1980 korzystała w NRD z przymusowej pracy więźniów politycznych. Ciekawe czy ktoś za to otrzymał od koncernu jakieś odszkodowanie. No i o zaniżaniu, a raczej optymalizacji podatkowej, skomplikowanej międzynarodowej strukturze opartej na fundacji non-profit i innych ciekawostkach szwedzkiego giganta, którymi coraz bardziej interesuje się Komisja Europejska innym razem.
ml
