loading
Proszę czekać...
reklama_pozioma
prof. Elżbieta Mączyńska: Związki są na pogodę, ale przede wszystkim na niepogodę
Opublikowano dnia 06.04.2018 17:14
Pytanie, jaka jest rola związków zawodowych, stawia sobie wielu ekonomistów i socjologów, także w bogatych krajach. Istnieją międzynarodowe porównawcze badania, w tym zlecane przez OECD, które wskazują, że kraje, w których działa system partycypacyjny, mają lepsze wyniki ekonomiczne. Elementem takiego systemu są związki zawodowe – mówi prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego i wybitny ekonomista prof. Elżbieta Mączyńska w rozmowie z Andrzejem Berezowskim.

TS, fot T. Gutry


- Piękne, ale czy taka organizacja może działać?
To efektywna, choć  niełatwa do wdrożenia  koncepcja. W turkusowej organizacji bardzo ważne jest to, że pracownicy nie tylko uczestniczą w podejmowaniu decyzji ale też ponoszą współodpowiedzialność za ich  następstwa. 

- Czy widzi Pani profesor potrzebę istnienia związków zawodowych w Polsce?
Zdecydowanie  tak. Jednym z podstawowych problemów gospodarki jest bowiem  asymetria, czyli naruszenie równowagi w stosunkach między pracodawcą i pracownikiem. Jeśli siła pracodawców rośnie, a pracowników spada, to rośnie ryzyko  folwarczności. A w systemie folwarcznym nie jest możliwe  pełne wykorzystywanie potencjału przedsiębiorstwa i kreatywności  pracowników.. Zgodnie ze znanym  powiedzeniem, że z niewolnika nie ma robotnika 

- Rozmawiamy o systemie partycypacyjnym, w którym pracownicy, niekoniecznie za pomocą związków, uczestniczą w podejmowaniu decyzji w organizacji. Po co w takim razie związki zawodowe, skoro pracownik sam może partycypować w decyzjach?
Form partycypacji jest oczywiście wiele, ale  w rożnym stopniu są  wykorzystywane.   Jednak związki zawodowe są obecne we wszystkich krajach, w których istnieje system partycypacyjny. W krajach   wyróżniających się  dobrymi wynikami  gospodarczymi, wysokim poziomem  dobrobytu społecznego, i  innowacyjności, m.in. w krajach skandynawskich  i Niemczech  związki zawodowe  mają silna pozycje i pozytywny wotyw na gospodarkę.  . Są potrzebne chociażby dlatego, że pracownik może się bać utraty pracy, gdy samodzielnie wystąpi z jakimś wnioskiem, który – choć słuszny-  jest nie po myśli pracodawcy. 

- Ale dziś mówi się o rynku pracownika. Wyrzucony pracownik może iść gdzie indziej pracować. 
Mówi się o rynku pracownika, ale  szczegółowe analizy  wciąż wykazują  rozmaite nieprawidłowości w relacjach pracownik-pracodawca. W Polsce. są dziedziny którym  bardzo  daleko   do rynku pracownika.  Najkorzystniejszym dla gospodarki stanem   jest jednak  rynek o równoważnej sile pracobiorców i pracodawców. O taką równowagę jednak niełatwo, przede wszystkim ze względu na występujące  przemiany i tarcia rynkowe oraz nieodłączną dla wolnego rynku cykliczność, przeplatanie się   koniunktury i dekoniunktury. Obecnie   Polskę cechuje  dobra  koniunktura gospodarczą ale ona kiedyś się skończy.  Wówczas zwieksza się ryzyko bezrobocia.  W takich warunkach  działanie związków zawodowych staje się szczególnie ważne. Istotne jest    przede wszystkim  działanie  związków  ukierunkowane na  dobro  pracowników, ale   w połączeniu z dbałością   o efektywność i przetrwanie przedsiębiorstwa.  Potencjał konstruktywnej współpracy związków z  przedsiębiorstwami  oznacza, że  mogą być one  użyteczne  i na pogodę, i na niepogodę. Niestety po 1989  paradoksalnie, mimo solidarnościowego przewrotu i  jego sztandarowych haseł, związki zawodowe w Polsce uległy erozji. 

- Dlaczego?
-  Związki zawodowe zostały skompromitowane w PRL. Były przybudówką partii komunistycznej i nie pełniły należycie swojej roli. Dlatego też po 1989 roku  nietrudno było o  niechęć do  związkowości czy rad pracowniczych. 
 Kolejne rządy po 1989 r.   niezbyt dbały t o należyty rozwój związków zawodowych. Nie ma związków w małych przedsiębiorstwach.  Zaś  w  dużych  nierzadko  funkcjonuje  wiele związków branżowych, ale tak skłóconych , że nie mogą  skutecznie  dbać o prawa pracownicze i interesy  przedsiębiorstwa.   Dodać tu też trzeba ułomności  prawa związkowego. Dlatego niezbędny jest dyskurs nad zmianami funkcjonowania związków zawodowych, m.in. w kierunku upowszechniania uzwiązkowienia i ograniczania branżowości, co  wymuszają przemiany technologiczne, wielozawodowych, pojawianie  z coraz większa intensywnością  nowych zawodów i zanikanie  starych. Kwestie te  przedstawiane są m.in. w dostępnym w  raporcie „Reforma kulturowa 2020-2030-2040”

Wydarzenia
więcej
Opinie
więcej
Najnowszy numer

--> POBIERZ WYDANIE CYFROWE


Sprawdź w których placówkach Poczty Polskiej kupisz "TS": https://bit.ly/tysolnapoczcie

Związek
więcej
Wideo "Moja debiutancka płyta będzie różnorodna". Viki Gabor o nadchodzącym krążku i współpracy z Kayah
Blogi
avatar
europoseł Zbigniew
Kuźmiuk

Kuźmiuk: Trzaskowski, który obiecał kilkanaście parkingów w Warszawie, otworzył parking w Nadarzynie
Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski, choć nie jest na urlopie, raczej nie bywa w pracy, natomiast wojażuje po Polsce i nawet tego nie ukrywa, że prowadzi kampanie wyborczą, mimo że jego komitet nie jest jeszcze zarejestrowany.
avatar
Ryszard
Czarnecki

Siatkarskie mistrzostwa świata kobiet w Polsce - jestem optymistą
Zapraszam do lektury zapisu mojego wywiadu dla Polsat Sport, udzielonego w programie „Poranek z Polsat Sport”. Rozmowę przeprowadził red. Paweł Sikora.
avatar
Jerzy
Bukowski

Kampania pozytywna czy negatywna?
Wkrótce dowiemy się, jaką taktykę obrali poszczególni pretendenci i jak będą ją realizować w trakcie kampanii.

Drogi Użytkowniku,

Nasz Serwis korzysta z plików cookies. Przez dalsze aktywne korzystanie z naszego Serwisu (zamknięcie komunikatu, kliknięcie na elementy na stronie poza komunikatem, przeglądanie Serwisu z otwartym komunikatem) bez zmian ustawień Twojej przeglądarki, wyrażasz zgodę na:
• przetwarzanie danych osobowych przez Tysol Sp. z o.o. i naszych zaufanych partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji. Wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć, niezależnie od zgód wyrażonych na pozostałe rodzaje przetwarzania danych. Dowiedz się więcej o zgodzie marketingowej w naszej Polityce prywatności / Cofnij zgodę.

• na zapisywanie plików cookies w Twoim urządzeniu końcowym oraz na korzystanie z informacji w nich zapisanych. Ten rodzaj plików cookies pozwala nam na dopasowanie treści dostępnych w Serwisie do Twoich preferencji, utrzymywania sesji po zalogowaniu oraz zapewnienia optymalnej funkcjonalności Serwisu. Więcej o plikach cookies i sposobie przetwarzania Twoich danych osobowych dowiesz się w naszej Polityce prywatności.