Co musisz wiedzieć: 

• 18 listopada br. przypada 60. rocznica  „Orędzia biskupów polskich do ich niemieckich braci w Chrystusowym urzędzie pasterskim”, które wystosowano w Rzymie, w związku z kończącymi się obradami Soboru Watykańskiego II oraz zbliżającymi się obchodami Millenium Chrztu Polski;
• Dokument uznawany jest za milowy krok dialogu polsko-niemieckiego i za jeden z najważniejszych etapów pojednania polsko-niemieckiego po II wojnie światowej, zawiera znaną frazę "udzielamy wybaczenia i prosimy o nie";
• W 60. rocznicę tamtych wydarzeń biskupi polscy i niemieccy wydali wspólne oświadczenie zatytułowane "Odwaga wyciągniętych rąk";
• Biskupi odnoszą się w nim do prorockich wydarzeń sprzed 60 lat, kreślą współczesne wyzwania oraz lepują o wspólne przeciwstawienie się przemocy.

"Odwaga wyciągniętych rąk"

Oświadczenie, zatytułowane "Odwaga wyciągniętych rąk", podpisane zostało przez obu hierarchów po Mszy św. sprawowanej z udziałem biskupów polskich i niemieckich w archikatedrze św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu.

Hierarchowie przypomnieli w nim, że słynne zdanie polskich biskupów – „przebaczamy i prosimy o przebaczenie” – stało się punktem przełomowym, mimo że w PRL padało „w bezpośredniej opozycji do polityki komunistycznego rządu” i wywołało „bolesne kontrowersje”.

Rozeznanie prorockie

Oświadczenie podkreśla, że polski list był „wyrazem prorockiego rozeznania”, odrzucającym logikę strachu i wrogości, a jego autorzy „myślą wykraczali poza głębokie historyczne rany i lęki”.

Biskupi zauważyli, że wymiana listów nie była gestem politycznym, lecz „znakiem i narzędziem długotrwałego procesu pojednania”, który przyczynił się także do późniejszego uznania granicy na Odrze i Nysie. Hierarchowie wskazali również na rolę inicjatyw kościelnych po obu stronach, które współtworzyły atmosferę dialogu.

• Spotkanie papieża z aktorami i reżyserami. Cate Blanchett: Jego Świątobliwość otwiera przestrzeń do dialogu
• Kościół katolicki obchodzi dziś IX Światowy Dzień Ubogich
• Jubileusz Ubogich. Papież: Kościół pragnie być matką ubogich
• Leon XIV zjadł obiad z osobami ubogimi
• Ewangelia na XXXIII Niedzielę Zwykłą z komentarzem [video]
• [Tylko u nas] Aleksandra Jakubiak OV: Beneficjenci nadziei
• Apel kurii i policji ws. zaginionego o. Marka Wodawskiego
• 60. rocznica listu biskupów polskich do niemieckich. Co dziś mówią o nim historycy?

Współczesne wyzwania

Podkreślając aktualne wyzwania, sygnatariusze ostrzegli przed „politycznymi rozgrywkami opartymi na historycznych krzywdach”, które są – jak napisali – „sprzeczne z duchem pojednania”. Zaznaczyli, że pamięć o „niemieckich zbrodniach, wojnie przeciw Polsce mającej na celu zniewolenie i zagładę, Holokauście oraz wysiedleniach Polaków i Niemców”, nie może być usuwana w cień, ponieważ „ze wspólnej pamięci może wyrastać siła pojednania”.

W części dotyczącej współczesnych napięć biskupi apelują, by trudne kwestie historii omawiać tak, „aby sprzyjały wzrastaniu pojednania, a nie prowadziły do ponownego rozdrapywania ran”. Dodają, że w relacjach polsko-niemieckich „nie chodzi przede wszystkim o to, aby mieć rację, ale aby zrozumieć sąsiada”.

Przeciwstawienie się przemocy

W kontekście wojny Rosji przeciw Ukrainie autorzy dokumentu wskazali, że Polacy i Niemcy „ponoszą wspólną odpowiedzialność za Europę i świat”. Napisali, że Europa musi „wspólnie przeciwstawić się przemocy”, a wsparcie dla Ukrainy nie może słabnąć: „nikt z nas – ani państwa, ani społeczeństwa – nie może rezygnować z udzielania wsparcia”. Podkreślili, że zwracają się do Ukraińców „z wyciągniętymi, pomocnymi dłońmi”.

Obaj przewodniczący przypomnieli także o roli Fundacji im. Maksymiliana Kolbego, którą episkopaty poparły w 2007 r. jako trwałą platformę działań na rzecz pojednania.

Oświadczenie kończy się nawiązaniem do odpowiedzi niemieckich biskupów z 1965 r.: „Z braterskim szacunkiem ściskamy wyciągnięte ręce. Niech Bóg pokoju (…) sprawi, aby nigdy więcej zły duch nienawiści nie rozdzielił naszych rąk”. Jak napisali autorzy tegorocznego dokumentu, te słowa pozostają aktualne, a wezwanie „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie” „musi być naszym programem także w przyszłości”.

Całość oświadczenia dostępna po kliknięciu na link: "Odwaga wyciągniętych rąk"

lk