Już na początku 2018 roku pojawią się pierwsze paragony w formie elektronicznej. Nad ich wdrożeniem przez ponad rok pracowały resorty cyfryzacji i finansów we współpracy z Krajową Izbą Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji (KIGEiT). Począwszy od przyszłego roku, sprzedawcy będą musieli stopniowo wymieniać swoje kasy fiskalne na wersje online, z elektronicznym zapisem kopii. Równolegle resort finansów uruchamia centralny rejestr, do którego będą trafiać paragony wystawiane w wersji elektronicznej.

– Poprzez wprowadzenie tego do świata wirtualnego, do postaci elektronicznej, będzie się można przede wszystkim upewnić co do wiarygodności tych operacji i transakcji. Ich automatyczna archiwizacja, brak konieczności przechowywania w postaci papierowej i samo uszczelnienie systemu to gwarancja dla każdej ze stron, łącznie z urzędem skarbowym, że ta faktura faktycznie była wystawiona – mówi agencji informacyjnej Newseria Innowacje Karol Okoński, podsekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji.

W 2014 roku została uchwalona nowelizacja ustawy o podatku VAT, która zdefiniowała pojęcie e-faktury i uściśliła zasady jej wystawiania. Od tego momentu popularność e-faktur rośnie i korzysta z nich coraz więcej polskich przedsiębiorstw. Z przeprowadzonego w 2015 roku badania Koalicji Wybieram e-faktury (w skład której wchodzą Konfederacja Lewiatan, Orange Polska, UPC Polska oraz Poczta Polska Usługi Cyfrowe) wynika jednak, że minie jeszcze trochę czasu, zanim przedsiębiorstwa w Polsce w pełni przestawią się na fakturowanie elektroniczne. Średnio co czwarta badana firma wciąż nie miała jeszcze z nimi do czynienia. Szacuje się, że dokumenty w tej formie stanowią około 10 proc. wszystkich wystawianych faktur.

E-paragony, podobnie jak wprowadzone wcześniej e-faktury, to dwa istotne elementy programu „Od papierowej do cyfrowej Polski”, którego celem jest wdrożenie nowych technologii cyfrowych w administracji i obrocie gospodarczym. Dokumenty w formie elektronicznej mają zwiększyć ściągalność podatków, transparentność wydatków jednostek finansów publicznych oraz obniżyć koszty administracji i obrotu gospodarczego. Ułatwią też włączenie się polskich przedsiębiorstw do Jednolitego Europejskiego Rynku Cyfrowego.

– Sama faktura w formie papierowej mogłaby być stworzona ponownie, zreplikowana czy sfałszowana. W momencie, kiedy mamy jej odpowiednio zabezpieczoną postać elektroniczną, jest to gwarancja dla każdej ze stron, łącznie z urzędem skarbowym, że ta faktura faktycznie została wystawiona na odpowiednią kwotę. W przypadku faktur VAT, pozwala się to automatycznie upewnić, że dana transakcja miała miejsce i że jest należny z tego tytułu podatek – tłumaczy Karol Okoński, podsekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji.

E-paragony to przede wszystkim ogromne ułatwienie dla konsumentów: potwierdzenie zakupu w takiej formie nie zgubi się i nie wyblaknie z czasem, co sprawdzi się zwłaszcza w przypadku droższych produktów, objętych długim okresem gwarancji. Znikną też problemy z nieuwzględnianiem zwrotu towaru przez sklepy, które wymagają w tym celu okazania paragonu (zgubienie potwierdzenia oznacza często brak możliwości zwrotu czy wymiany). Dotychczasowe paragony czy historię zakupów będzie można w dowolnym momencie przejrzeć na komputerze albo smartfonie, co ułatwi kontrolę nad domowym budżetem.

W Polsce administracja coraz wyraźniej zmierza w kierunku cyfryzacji. Uruchomione w 2008 roku e-PiTY, czyli rozliczenia podatkowe w formie elektronicznej, co roku składa przez internet około 8 mln Polaków, poszerza się też zakres usług i spraw urzędowych, które można załatwić za pośrednictwem Profilu Zaufanego w systemie ePUAP. Prowadzone są pilotażowe programy dotyczące np. mDokumentów, co ma w przyszłości całkowicie wyeliminować konieczność noszenia ze sobą dowodu osobistego albo posiadania dokumentów w formie papierowej.