Z roku na rok rośnie liczba spraw, które coraz chętniej załatwiamy przez Internet. Niemały wpływ na to miała pandemia COVID-19. Polacy masowo zaczęli korzystać z e-urzędów oraz portalu pacjent.gov.pl, w tym z e-recept. Obie te usługi powstały właśnie dzięki Funduszom Europejskim z Programu Polska Cyfrowa. Ale to nie wszystko.

Ponad 2 mln gospodarstw domowych docelowo uzyskają dostęp do szerokopasmowego Internetu. A już w tej chwili podłączonych do niego zostało ponad 10 tys. szkół. Program pozwolił również zadbać o to, abyśmy mieli odpowiednie kompetencje – ponad 648 tys. osób przeszkolono w zakresie korzystania z Internetu i e-usług. Zdigitalizowano (czyli utworzono wersje cyfrowe) prawie 14 mln różnych dokumentów zawierających informacje sektora publicznego oraz udostępniono 191 e-usług publicznych. A wg danych Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (listopad 2021 r.) poprzez usługi publiczne dostępne online załatwiliśmy ponad 384 mln różnych spraw.

Jak widać, dzięki Programowi Polska Cyfrowa wiele już udało się zrobić na rzecz budowy społeczeństwa informacyjnego w Polsce. Teraz czas na jego następcę – program FERC.

Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy (FERC)

FERC będzie kontynuacją Programu Polska Cyfrowa. Stąd priorytetem są działania na rzecz powszechnego dostępu do Internetu, czyli inwestycje w sieci szerokopasmowe. Program będzie wspierał też udoskonalanie już opracowanych e-usług, na przykład rozbudowane zostanie Internetowe Konto Pacjenta (IKP). Pojawią się również nowe obszary, wynikające z nowych wyzwań społeczeństwa informacyjnego, jak – kluczowa dla wszystkich – kwestia cyberbezpieczeństwa.

Najpopularniejsze e-usługi ze wsparciem Programu Polska Cyfrowa

Coraz większy dostęp do szerokopasmowego Internetu oraz pandemiczne ograniczenia spowodowały, że w 2020 roku skokowo wzrosła liczba osób korzystających z e-usług.

Największą popularnością (wg danych KPRM) cieszyły się:

• Internetowe Konto Pacjenta – 19,5 mln logowań, 
• podatki.gov.pl – ponad 9 mln złożonych e-PIT-ów,
• Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG) – 3,4 mln logowań,
• wnioski online o dowód osobisty – 0,7 mln,
• elektroniczne wnioski meldunkowe, odpisy aktów stanu cywilnego i zgłoszenia narodzin dziecka – ok. 200 tys.,
• usługi na portalu biznes.gov.pl – ponad 1 mln logowań.

Najwyraźniej Polacy docenili oszczędność czasu i wygodę, jakie daje korzystanie z rozwiązań cyfrowych. Teraz w ramach FERC planowane są dalsza rozbudowa najpopularniejszych e-usług i tworzenie nowych, które mają ułatwiać nam kontakty z urzędami oraz cały proces leczenia. Będą nowe funkcjonalności Internetowego Konta Pacjenta oraz innowacyjne rozwiązania w ochronie zdrowia (m.in. zastosowanie sztucznej inteligencji do gromadzenia danych). Wsparcie uzyskają także inwestycje w rozwój elektronicznej dokumentacji medycznej i telemedycyny.

Cyberbezpieczeństwo

To nowy, bardzo istotny obszar wsparcia Funduszy Europejskich wpisany do programu FERC. Bo im więcej osób korzysta z e-administracji i e-usług publicznych, tym ważniejsze jest, żeby mogły robić to w pełni bezpiecznie.

Za rozpoznawanie i wykrywanie zagrożeń godzących w bezpieczeństwo systemów teleinformatycznych administracji publicznej oraz zapobieganie im odpowiada między innymi Zespół Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego (CSIRT GOV). W roku 2020 zespół ten odnotował łącznie 23 309 incydentów naruszenia cyberbezpieczeństwa. To aż o 87,9% więcej niż w 2019 roku! Największą grupę incydentów stanowiły te dotyczące właśnie administracji państwowej i operatorów infrastruktury krytycznej.

Dlatego Fundusze Europejskie z FERC będą wspierały wszelkie innowacyjne rozwiązania poprawiające nasze bezpieczeństwo w sieci. W sposób szczególny zaś te, które będą miały zastosowanie w sektorach o kluczowym znaczeniu dla gospodarki (transport, energetyka, zdrowie, finanse i bankowość, telekomunikacja).
Na co jeszcze przeznaczone będą pieniądze? Między innymi na budowę i rozwój krajowego systemu certyfikacji cyberbezpieczeństwa produktów, usług i procesów. Ale też na tworzenie centrów wymiany i analizy informacji (ISAC). A ponieważ cyberbezpieczeństwo w dużej mierze zależy od wiedzy i kompetencji ludzi, dlatego też w FERC zarezerwowano środki na szkolenia z kompetencji cyfrowych, w szczególności dla pracowników administracji publicznej, służby zdrowia oraz przedsiębiorców.

Informacje sektora publicznego (ISP)

ISP może być każda informacja dotycząca życia publicznego. Mogą to być dane statystyczne, dokumenty, badania rynku itp. Liczba tego typu informacji sukcesywnie rośnie, a dostęp do nich gwarantuje nam ustawa. Dlaczego jest to takie ważne? Bo informacje sektora publicznego są inspiracją, punktem wyjścia, a czasami podstawą wielu przedsięwzięć komercyjnych. Dobrym przykładem jest tu pierwsze w Polsce komercyjne rozwiązanie wykorzystujące ISP – platforma Jakdojade.pl. Dane zarządów transportu miejskiego posłużyły tu do stworzenia aplikacji pomagającej nam w sprawnym przemieszczaniu się.

Od niedawna z ISP możemy korzystać za pośrednictwem portalu https://dane.gov.pl/pl.

Na bazie otwartych danych powstały tu takie aplikacje jak ta służąca do zgłaszania zagubionych zwierząt: https://dane.gov.pl/pl/showcase/1275,znajdaorg oraz portal dla tych, którzy szukają przedszkola: https://dane.gov.pl/pl/showcase/1260,poradoprzedszkolapl.

Wszystkie one ułatwiają nam codzienne życie, dlatego program FERC będzie wspierał tworzenie aplikacji wykorzystujących udostępnione dotychczas ISP oraz już funkcjonujące e-usługi publiczne.

W budżecie FERC są też przewidziane środki na budowę i rozbudowę infrastruktury do przechowywania i udostępniania danych, poprawę ich jakości, poziomu otwartości i standaryzację wymiany danych. W planach jest też dalsza digitalizacja zasobów kultury, administracji i nauki (m.in. danych z badań naukowych oraz zasobów edukacyjnych finansowanych ze środków publicznych).

FERC łączy, czyli współpraca międzysektorowa

Nowy program stawia również na promocję współpracy międzysektorowej we wprowadzaniu cyfrowych rozwiązań, które mają stanowić odpowiedź na konkretne problemy społeczno-gospodarcze. Będą to wspólne działania administracji publicznej, przedsiębiorców, uczelni i instytucji badawczych mające na celu wypracowanie nowych skalowalnych rozwiązań cyfrowych odpowiadających na konkretny problem w takich obszarach, jak m.in. transport, zdrowie, energetyka i ochrona środowiska. Współpraca biznesu, administracji i uczelni może przynieść wiele kreatywnych pomysłów, bez których za kilka lat być może nie będziemy sobie mogli wyobrazić życia. Pieniądze na realizację tych – i wielu innych – pomysłów poprawiających jakość życia obywateli zapewnią Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy.

„Artykuł powstał we współpracy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej”