W uroczystościach udział wzięli przedstawiciele najwyższych władz państwowych, wojewódzkich i samorządowych, parlamentarnych oraz duchowieństwo w tym Regionalny Duszpasterz Ludzi Pracy ks. prał. Zbigniew Kuzia i Krajowy Duszpasterz Kolejarzy ks. kan. Eugeniusz Zarębiński. Obecnością swoją zaszczyciły nas liczne delegacje związkowców z pocztami sztandarowymi z całej Polski. Wśród zaproszonych gości byli m.in.: uczestnicy protestów i strajków Lipca 1980 roku z Czesławem Niezgodą na czele; prezes Zarządu PKP SA Krzysztof Mamiński; prezes PKP SA Polskie Linie Kolejowe Ireneusz Merchel.
Prezes Zarządu PKP Cargo Czesław Warsewicz z członkami Zarządu; Prezes Zarządu PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa  Zbigniew Tracichleb z członkami Zarządu; Prezes Zarządu PKP Intercity Marek Chraniuk; Komendant Główny Straży Ochrony Kolei Józef Hałyk; Prezes Zarządu PKP NATURA Tour Jacek Zawadzki; Prezes Zarządu PKP Tomasz Miszczuk; Prezes Fundacji Grupy PKP Katarzyna Kucharek; członek Zarządu Przewozy Regionalne Anna Lenarczyk; członek Zarządu PKP Energetyka Konrad Tyrajski; Prezes Zarządu PKP Informatyka; członek Zarządu Przewozy Regionalne Sp. z o.o.; Prezes Zakładów Usługowych „Wschód” Andrzej Lipowski; Dyrektor Handlowy Anna Lenarczyk; dyrektorzy Kolejowych Zakładów Pracy; Przewodniczący Krajowej Sekcji Kolejarzy NSZZ „Solidarność” Henryk Grymel; dyrektor Poczty Polskiej POL RD Zbigniew Kosowski; Komendant Lubelskiej Wojewódzkiej Komendy OHP Piotr Gawryszczak, Prezes Zarządu Lubelski Węgiel Bogdanka Artur Wasil wraz z Wiceprzewodniczącym Stanisławem Misterką, Prezes Zarządu Fabryki Cukierków „Pszczółka” Aleksander Batorski, Wiceprezes Zarządu PGE Dystrybucja SA Andrzej Pruszkowski.

Rocznicę wydarzeń rozpoczęto 15 lipca od nadzwyczajnego posiedzenia Zarządu Regionu Środkowo-Wschodniego NSZZ „Solidarność” w siedzibie IPN Oddział w Lublinie. Spotkanie otworzył przewodniczący Regionu Marian Król. Wprowadzono poczet sztandarowy lubelskiej Solidarności, odśpiewano hymn państwowy i tradycyjnie pomodlono się za ojczyznę słowami ks. Piotra Skargi. Przełomowym punktem obrad było odczytanie okolicznościowego stanowiska, w którym podkreślono znaczenie Lubelszczyzny w procesie powstawania Solidarności z główną rolą papieża św. Jana Pawła II. Zaakcentowano również konieczność podjęcia przez rząd działań zmierzających do poprawy sytuacji gospodarczej  naszego Regionu, który od wielu lat jest marginalizowany. Zaapelowano do premiera o wypracowanie kompleksowego programu rozwoju Lubelszczyzny.

Na posiedzeniu głos zabrał wojewoda lubelski Przemysław Czarnek, który cytując bł. ks. Jerzego Popiełuszkę mówił, że największym wrogiem człowieka nie jest milicja, rząd czy inny człowiek, ale własny lęk.

 – Ludzie Solidarności lat 80. z Lublina temu strachowi nie ulegli i uruchomili kamyczek, który doprowadził do lawiny zmian ku wolnej i demokratycznej Polsce.

Przedstawiciel rządu ustosunkował się do przyjętego stanowiska i zaznaczył, że te wybitne postulaty są i będą przedmiotem prac obecnego rządu oraz zapewnił, o podwyżkach dla pracowników administracji państwowej od 2019 roku.

Lekcję historii wygłosił dr Robert Derewenda z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Wykładowca mówił, że u podstaw powstania Solidarności była potrzeba wolności wewnętrznej, dlatego Polacy podejmowali protesty i strajki.

 - Kajdany pękły, a proces, który został uruchomiony w lipcu 1980 roku w Lublinie, był już niemożliwy do powstrzymania. Solidarność była niezniszczalna ponieważ była ona w ludziach. Można było spacyfikować i rozwiązać organizację, ale to, co tkwiło w narodzie, było nieodwracalne – zaznaczył Derewenda.

Po Mszy św. w Archikatedrze Lubelskiej, nastąpił przemarsz do byłej Lokomotywowni, gdzie odbyły się główne uroczystości, które prowadzili przewodnicząca Regionalnej Sekcji Oświaty i Wychowania Wiesława Stec oraz przewodniczący organizacji związkowej NSZZ „Solidarność” przy PKP Cargo Wschodni Zakład Spółki Mirosław Oleszczuk.
List od prezydenta RP odczytała pani Zofia Romaszewska. W imieniu głowy państwa wyraziła wdzięczność bohaterom Lubelskiego Lipca 1980.

– To dzięki Państwa odwadze i determinacji jesteśmy dzisiaj ludźmi wolnymi i obywatelami Rzeczypospolitej świętującej 100-lecie odzyskania niepodległości – czytała doradca prezydenta RP.

List od ministra infrastruktury odczytał pan Tomasz Gontarz.

– Wydarzenia Lubelskiego Lipca 1980 były bezpośrednim impulsem dla protestów na Wybrzeżu z sierpnia 1980 roku i powstania NSZZ Solidarność. Uważam, że po latach możemy z całą pewnością stwierdzić, że był to także jeden z najważniejszych etapów drogi, która w 1989 roku przyniosła Polsce wolność – czytał minister.

Głos zabrał również poseł na Sejm RP Sylwester Tułąjew. Podkreślił, że 38 lat temu załodze wytwórni WSK Świdnik nie zabrakło gotowości, wiary i wielkiej odwagi do rozpoczęcia strajku, który szybko rozprzestrzenił się na cały Region, obejmując ponad 50 tys. osób ze 150 zakładów pracy całej Lubelszczyzny.

– To ludzie Solidarności upomnieli się o naszą godność, w czasach gdy było trudno o odwagę i nadzieję, wielu uwierzyło, że walka ma sens, trzeba to dziś mocno zaznaczyć - mówił poseł.

Z kolei prezes Zarządu PKP SA Krzysztof Mamiński podziękował obecnym na uroczystościach, którzy brali udział w wydarzeniach Lubelskiego Lipca 38 lat temu. Przypomniał, że była to walka o prawdę. Ludzie zaryzykowali wszystko dla wolności i udało się.

– Trzeba przypominać historię, bo bez pamięci o przeszłości nie zbudujemy prawdziwej przyszłości – apelował Mamiński.

Z ramienia Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” przemawiał zastępca przewodniczącego Tadeusz Majchrowicz. Zwrócił uwagę na fakt, że wydarzenia Lubelskiego Lipca 1980 przez wiele lat były deprecjonowane i marginalizowane. Podziękował Regionowi za przyjęte stanowisko, które wyraża troskę o pamięć historyczną i przyszłość Lubelszczyzny.

Czesław Niezgoda, kolejarz i pierwszy przewodniczący MKZ Regionu Środkowo-Wschodniego NSZZ Solidarność, mówił, że słowa Jana Pawła II podczas pierwszej pielgrzymki do Polski były umocnieniem dla wszystkich i dodawały sił, dlatego na Pomniku Doli Kolejarskiej został umieszczony napis: Niech zstąpi Duch Twój i odmieni oblicze ziemi. Tej ziemi! Przypomniał, że wśród postulatów stawianych przez strajkujących były nie tylko żądania poprawy warunków pracy i płacy. Domagano się również zrównania zasiłków rodzinnych, bowiem wojsko i milicja otrzymywały wyższe. Ponadto walczono o demokrację i nietykalność strajkujących.

Przewodniczący Krajowej Sekcji Kolejarzy Henryk Grymel, apelował do premiera o ustawę dotyczącą Straży Ochrony Kolei, o którą Solidarność walczy już 12 lat.
Szef lubelskiej Solidarności Marian Król zaakcentował konieczność zapewnienia należnego miejsca Lubelszczyźnie, aby rozwój gospodarczy regionu osiągnął wyższy poziom. Ponadto apelował o powstanie miejsca pamięci historii najnowszej Lubelszczyzny.

Przewodniczący Regionu podziękował również wszystkim, którzy włączyli się w organizację 38. rocznicy Lubelskiego Lipca 1980. Uroczystości wsparli materialnie: PKP SA; Fundacja Grupy PKP; PKP Cargo SA; Linia Hutnicza Szerokotorowa; PKP Polskie Linie Kolejowe; PKP Energetyka SA; PKP Intercity SA; Komenda Główna SOK; Związek Pracodawców Kolejowych; Zakład Linii Kolejowych w Lublinie; PKP Energetyka Zakład Świętokrzyski; Krajowa Sekcja Kolejarzy NSZZ Solidarność; Zakład Usługowy „Wschód”; MOZ NSZZ Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie, a także pomoc pana Stanisława Chrustka. Podziękowania również były dla członków Krajowej Sekcji Kolejarzy NSZZ Solidarność z Henrykiem Grymlem na czele; NSZZ Solidarność PKP Cargo SA Wschodni Zakład Spółki w Lublinie; dyrektorów lubelskich Zakładów Kolejowych, w tym: Michała Biseka, Andrzeja Matysiewicza i Stanisława Kostrzewskiego.

W hołdzie wdzięczności za odważną postawę i poświęcenie w walce o wolną i demokratyczną Polskę oraz powstanie NSZZ „Solidarność”, Prezydium ZR uhonorowało statuą Lubelskiego Lipca 1980 Henryka Grymela i Krzysztofa Mamińskiego. Wyróżniono również prezesa Zarządu PKP Cargo Czesława Warsewicza za pomoc w organizacji 38. rocznicy Lubelskiego Lipca 1980, a także za wkład organizacyjny i promocję Biegów Solidarności.

Dla licznie zgromadzonych gości był poczęstunek, atrakcje dla dzieci, a całość uświetnił koncert Contra Mundum. Mimo deszczowej pogody było dużo radości i świetna zabawa na koniec.

Tomasz Kupczyk
/k