Co musisz wiedzieć?

• Prezydium NSZZ "Solidarność" negatywnie oceniła najnowszy projekt ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.
• Wcześniej przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" Piotr Duda skierował list do minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, w którym zaapelował o skierowanie go do konsultacji społecznych. 
• W dzisiejszej opinii przedstawiciele Solidarności wskazali m.in. na fakt, iż Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej proponując projekt w tym kształcie, nie dąży do rozwiązania problemów związanych z uprawnieniami inspektorów, wprowadza za to chaos i jednocześnie obcina budżet PIP. 

"Projekt wymaga rzetelnych, szerokich konsultacji". Ministerstwo na ocenę dało 7 dni

"Należy zauważyć - piszą członkowie Prezydium KK NSZZ "Solidarność" - że "projekt ustawy (...) wprowadza szeroki zakres zmian innych niż propozycje zawarte w poprzednich jego wersjach".

"W istocie trzeba uznać, iż stanowi on nowy projekt, ponieważ w sposób zasadniczy modyfikuje wcześniej proponowane rozwiązania, w szczególności w zakresie nadania inspektorom pracy uprawnienia do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. W naszej ocenie tak doniosły społecznie projekt wymaga przeprowadzenia rzetelnych, szerokich i rzeczywistych konsultacji społecznych. Wyznaczenie na ten cel zaledwie siedmiodniowego terminu należy uznać za rażąco niewystarczające. W praktyce prowadzi to do ograniczenia możliwości przedstawienia merytorycznych uwag i podważa zasadę dialogu społecznego oraz prawidłowość procesu legislacyjnego"

- podkreślają autorzy opinii.

Przypomnijmy, projekt ustawy trafił do konsultacji społecznych dopiero po interwencji przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" Piotra Dudy, który wystosował specjalny list do minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszki Dziemianowicz-Bąk. Napisał w nim m.in.:

''Stanowczo protestujemy przeciw niepoddaniu konsultacjom społecznym projektu zmiany ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Domagamy się, aby przedstawiciele rządu działali z poszanowaniem prawa''.

"Pretekst do ograniczania realnego dialogu"

Według autorów dzisiejszej opinii projekt ustawy, który stanowi element realizacji kamienia milowego A71G Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), został zmieniony jednostronnie przez Rząd RP.

"W ostatnich dniach ze zdumieniem dowiadujemy się z artykułów prasowych, że treść zmienionego kamienia milowego została już uzgodniona z Komisją Europejską, pomimo trwających konsultacji z partnerami społecznymi w Radzie Dialogu Społecznego. Dlatego stanowczo sprzeciwiamy się przerzucaniu odpowiedzialności za opóźnienia legislacyjne na stronę społeczną. Niedopuszczalne jest wykorzystywanie zobowiązań Rządu jako pretekstu do ograniczania realnego dialogu i wymuszania pośpiesznego opiniowania rozwiązań o fundamentalnym znaczeniu dla rynku pracy"

- czytamy w opinii.

Jej autorzy podkreślają, że strona rządowa powinna przewidzieć realny czas na rzetelne przygotowanie projektu i przeprowadzenie rzeczywistych konsultacji, zwłaszcza biorąc pod uwagę decyzje o zmianie kamienia milowego na krótko przed terminem jego realizacji.

"Próba kompensowania własnych zaniedbań poprzez wyznaczanie nierealnych terminów partnerom społecznym należy ocenić jako przejaw braku poszanowania zasad dialogu społecznego oraz standardów prawidłowej legislacji. Tego rodzaju praktyka nie tylko podważa zaufanie do procesu stanowienia prawa, lecz także prowadzi do obniżenia jakości tworzonych regulacji prawnych i rodzi uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistej woli prowadzenia uczciwego i transparentnego dialogu społecznego"

- zaznaczają w opinii przedstawiciele Solidarności.

Projekt nie rozwiązuje problemów związanych z umowami śmieciowymi

W ich ocenie zaproponowany kształt projektu ustawy nie pozwoli na systemową zmianę obecnej, częściowo patologicznej, struktury rynku pracy i na zaprzestanie promowania optymalizacji podatkowej, wpływającej negatywnie na długofalową stabilność systemu ubezpieczeń społecznych. Jak piszą, nie przyczyni się on do kompleksowej reformy mającej zapewnić wyraźne ograniczenie segmentacji rynku pracy, co zapowiedziano w KPO.

"Rząd powinien przygotować zmiany, które wyrównają obciążenia publicznoprawne (składki na FUS oraz podatki) pomiędzy zatrudnieniem pracowniczym a niepracowniczym. W naszej ocenie warunkiem trwałej normalizacji sytuacji na rynku pracy jest także: – wycofanie zwolnienia z obowiązku opłacania składki na FUS w przypadku umów cywilnoprawnych zawieranych z osobami poniżej 26 roku życia, które się uczą oraz – pilna modyfikacja mechanizmów „małego ZUS” oraz „ulgi na start” w przypadku samozatrudnienia"

- podkreślają.

Przypomnijmy, w pierwotnym kształcie zgodnym z wypełnieniem tzw. kamienia milowego KPO poprzedni rząd proponował pełne oskładkowanie tzw. umów śmieciowych, co popierała Solidarność. Projekt jednak został zablokowany przez obecny rząd. 

Problemy z przekształcaniem umów

Autorzy opinii sprzeciwiają się także kształtowi zaproponowanego uprawnienia dla inspektorów pracy w zakresie przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Jak podkreślono, w projekcie uzależniono przekształcenie umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę od woli podmiotu zatrudniającego.

"Osoba wykonująca pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej może zostać przymuszona do wyrażenia zgody na ukształtowanie umowy jako umowy cywilnoprawnej z uwagi na chęć utrzymania zatrudnienia"

- czytamy w opinii.

"Zaproponowane przez ustawodawcę rozwiązanie w projekcie ustawy jest sprzeczne z przepisami kodeksu pracy, ponieważ będzie można umowę cywilnoprawną, która została zawarta przez strony, a w rzeczywistości stanowi umowę o pracę, tak ukształtować przy pomocy inspektora pracy, aby nie miała charakteru pracowniczego. Inspektor pracy będzie legalizował patologiczną praktykę zawierania umów cywilnoprawnych w miejsce umów o pracę"

- podkreślają autorzy opinii.

Z kolei rozwiązania włączające w proces przekształcania umów sąd będą skutkowały według przedstawicieli Solidarności tym, iż inne sprawy z zakresu prawa pracy rozstrzygane w sądach ulegną wydłużeniu i będą traktowane jako sprawy o mniejszym stopniu pilności.

"Należy również zauważyć, iż projekt nie przewiduje żadnych sankcji ani skutków prawnych w przypadku niedotrzymania przedmiotowego terminu przez sąd, co w istocie nadaje mu charakter wyłącznie zalecenia. W konsekwencji istnieje uzasadniona i poważna obawa, że regulacja ta może w praktyce okazać się przepisem martwym"

- podkreślają autorzy opinii.

"Należy również zwrócić uwagę na problem kolizji rozstrzygnięć organów PIP i ZUS. Z art. 34 ust. 2j, wynika, że decyzja okręgowego inspektora pracy stwierdzająca istnienie stosunku pracy wywołuje skutki prawne na gruncie prawa pracy, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenia zdrowotnego oraz obowiązkowych funduszy, od dnia jej wydania. Oznacza to, że decyzja administracyjna inspektora pracy będzie miała skutek niezależnie od wcześniejszych – nawet prawomocnych – decyzji ZUS wydanych na podstawie art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Projekt nie zawiera żadnego mechanizmu rozstrzygania takich kolizji ani reguły pierwszeństwa, co narusza zasadę pewności prawa i ochrony praw nabytych"

- dodają.

Braki kadrowe i finansowe a nowe uprawnienia GIP

Przedstawiciele Solidarności mają także wątpliwości co do nowego uprawnienia Głównego Inspektora Pracy w zakresie interpretacji indywidualnej na wniosek podmiotu zatrudniającego dotyczącej stosowania przepisów prawa pracy dotyczących ustalenia, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi umowę o pracę w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.

Jak przekazują, w związku z informacjami przedstawionymi przez Głównego Inspektora Pracy projekt ustawy może doprowadzić do niewydolności działań kontrolnych Państwowej Inspekcji Pracy wobec braków kadrowych oraz finansowych.

"Ponadto, należy zadać pytanie, dlaczego do złożenia wniosku o wydanie interpretacji został uprawniony jedynie podmiot zatrudniający, a pominięto osobę zatrudnioną. W uzasadnieniu wskazuje się, że „projektowany przepis ma na celu wskazanie stronom stosunku prawnego, czy właściwie zinterpretowały przepisy w kontekście łączącego je stosunku prawnego”. Należałoby zatem przyznać to uprawnienie również osobie zatrudnionej, której interpretacja indywidualna będzie dotyczyć"

- podkreślają autorzy opinii.

Sąd rozstrzygnie w trybie zabezpieczenia?

Szczególnej krytyce członkowie Prezydium KK NSZZ "S" poddali projektowany przepis, który zakłada, iż sąd może odmówić udzielenia zabezpieczenia, dotyczącego przekształcenia umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę, wyłącznie w sytuacji, gdy w świetle okoliczności sprawy jest oczywiste, że umowa, której dotyczy odwołanie, nie jest umową o pracę.  Według przedstawicieli Solidarności w świetle treści proponowanego przepisu, oddalenie przez sąd wniosku o zabezpieczenie, w oparciu o dokonane przez sąd w postępowaniu zabezpieczającym ustalenie, iż umowa nie jest umową o pracę stanowi de facto rozstrzygnięcie co do istoty sprawy przez sąd w postępowaniu zabezpieczeniowym - w zakresie ustalenia istnienia (lub nieistnienia) stosunku pracy.

"W konsekwencji dalsze postępowanie rozpoznające czyniąc z praktycznego punktu właściwie bezprzedmiotowym. Rozstrzyganie co do istoty sprawy tj. co do charakteru prawnego umowy nie jest celem postępowania zabezpieczającego. Jest to rozwiązanie w naszej ocenie wysoce wadliwe"

- czytamy w opinii. 

• Komunikat dla mieszkańców woj. lubelskiego
• Pilne doniesienia z granicy. Jest komunikat Straży Granicznej
• NFZ wydał pilny komunikat
• Kukiz przekazał tragiczne wieści. "Nie dawałeś sobie pomóc…"
• Komunikat dla mieszkańców woj. śląskiego
• Awaria kabla podwodnego łączącego Polskę ze Szwecją
• Wyłączenia prądu. Ważny komunikat dla mieszkańców Warszawy
• Wyłączenia prądu w Wielkopolsce. Ważny komunikat dla mieszkańców
• ZUS wydał pilny komunikat
• Zajączkowska: PE przeciwko poprawce mówiącej, że tylko kobieta może zajść w ciążę
• Komunikat dla mieszkańców woj. podkarpackiego
• "Nadajecie się tylko do tępienia ludzi!". Pracownicy Silesii pikietowali w obronie miejsc pracy
• Obraduje Sztab Akcji Protestacyjnej NSZZ "Solidarność"