Co musisz wiedzieć:

• Europejski Fundusz Obronny ma na celu m.in. zapewnienie przyszłych zdolności wojskowych UE
• Fundusz jest wstępem do budowy wspólnej europejskiej armii
• Współustawodawcy zgodzili się rozszerzyć wsparcie finansowe UE w ramach programu Horyzont Europa na przedsiębiorstwa podwójnego zastosowania

W umowie podkreślono trwałe zaangażowanie UE na rzecz bezpieczeństwa Ukrainy, jej odporności i stopniowej integracji z europejską bazą przemysłu obronnego.

Kamień milowy

“Osiągnięte dzisiaj porozumienie w sprawie zachęcania do inwestycji związanych z obronnością w obecnym budżecie UE stanowi ważny kamień milowy we wdrażaniu planu ReArm Europe oraz w postępie UE w kierunku zwiększenia naszej gotowości obronnej do 2030 r. Musimy zmaksymalizować nasze inwestycje w technologie obronne i technologie podwójnego zastosowania, aby przygotować się na przyszłość –wspólnie w Europie i na Ukrainie”

- powiedział Troels Lund Poulsen, minister obrony Danii

„Mocny sygnał”

“Dzisiejsze porozumienie stanowi mocny sygnał: Europa jest zdecydowana inwestować w swoje bezpieczeństwo i usuwać wszelkie przeszkody w tym kierunku. Otwierając kluczowe programy UE na inwestycje związane z obronnością, zwiększamy nasze wysiłki na rzecz wzmocnienia europejskiej bazy przemysłowej i technologicznej w dziedzinie obronności. Jest to niezbędny krok w kierunku silniejszej, bardziej odpornej i zdolniejszej Europy, która będzie w stanie obronić się do 2030 roku.”

- podkreślała Marie Bjerre, minister spraw europejskich Danii.

Osiągnięte dziś tymczasowe porozumienie zasadniczo podtrzymuje ogólną myśl wniosku Komisji, którego celem jest ułatwienie szybszych, bardziej elastycznych i skoordynowanych inwestycji w europejską bazę technologiczną i przemysłową w dziedzinie obronności (EDTIB) poprzez zmianę pięciu rozporządzeń UE:

• Program Cyfrowa Europa
• Europejski Fundusz Obrony
• Instrument „Łącząc Europę”
• Platforma Strategicznych Technologii dla Europy (STEP) oraz
• Horyzont Europa

Rozszerzone wsparcie finansowe

Współustawodawcy zgodzili się rozszerzyć wsparcie finansowe UE w ramach programu Horyzont Europa na przedsiębiorstwa podwójnego zastosowania i przedsiębiorstwa związane z obronnością, zachowując jednocześnie w dużej mierze zasady kwalifikowalności zawarte już w instrumentach UE, takich jak SAFE (‘Instrument działań na rzecz bezpieczeństwa dla Europy’) i EDIP („Europejski program obronny”’).

Ponadto współustawodawcy zgodzili się na włączenie Ukrainy do Europejskiego Funduszu Obronnego, co stworzyło nowe możliwości dla ukraińskich podmiotów, aby mogły w przyszłości uczestniczyć we wspólnych działaniach UE w zakresie badań i rozwoju w dziedzinie obronności.

Następne kroki

Osiągnięte dziś porozumienie będzie musiało zostać potwierdzone przez obie instytucje, zanim zostanie formalnie przyjęte.

Tak zwany „mini-Omnibus dla obronności” to pakiet zmian prawnych zaproponowany przez Komisję Europejską w kwietniu 2025 r. w celu ułatwienia wykorzystania istniejących funduszy UE - zwykle przeznaczonych na wspieranie rozwoju regionalnego, innowacji, wsparcia przemysłowego itp. - także na wzmocnienie unijnego przemysłu obronnego.

Inicjatywę tę uzupełnia tzw. pakiet zbiorczy dotyczący gotowości obronnej przedstawiony w czerwcu 2025 r. przez Komisję, który jest obecnie rozpatrywany przez Radę. Obydwa wnioski mają na celu zachęcanie do inwestycji związanych z obronnością i poprawę gotowości obronnej Europy, zgodnie z wnioskiem Rady Europejskiej z marca 2025 r.