Co musisz wiedzieć?

• Santiago de Compostela jest nierozerwalnie związane z osobą jednego z najbliższych Apostołów Jezusa Chrystusa - św. Jakuba zwanego Starszym lub Większym, brata św. Jana;
• Pierwszą udokumentowaną pielgrzymką do Santiago była wyprawa z 850 r. francuskiego biskupa z Le Puy-en-Velay. Odtąd sława Santiago ciągle rosła;
• Budowa obecnej katedry w Santiago rozpoczęła się w 1075 r. za panowania Alfonsa VI Kastylijskiego i w czasach biskupa Diego Peláeza;
• Lipiec, a szczególnie 25 lipca, czyli liturgiczne święto św. Jakuba, jest w Santiago de Compostela czasem wielkiego świętowania imienin Apostoła;
• Prawdziwym fenomen stanowi pielgrzymowanie do Santiago de Compostela szklakiem św. Jakuba. W 2024 r. certyfikat pielgrzyma otrzymało rekordowe 499 170 osób z całego świata;
• W Europie do Santiago prowadzi kilka tras, jedna z nich wiedzie przez Polskę.

Santiago de Compostela jest nierozerwalnie związane z osobą jednego z najbliższych Apostołów Jezusa Chrystusa - św. Jakuba zwanego Starszym lub Większym, brata św. Jana, również Apostoła. Jak podaje jedna z wersji Tradycji chrześcijańskiej, po Zesłaniu Ducha Świętego Jakub miał przybyć na tereny dzisiejszej Hiszpanii i głosić Ewangelię, natomiast podczas pobytu w Ziemi Świętej w 42, 43 lub 44 r. n.e. jako pierwszy z Apostołów zginął śmiercią męczeńską w Jerozolimie z polecenia Heroda Agryppy I (por. Dz 12).

Niektóre źródła utrzymują, że dwaj towarzysze Jakuba wykradli jego ciało i postanowili wywieźć na Półwysep Iberyjski, z którym w ciągu życia św. Jakub był związany. Jak pomyśleli, tak też zrobili i dotarli do wybrzeży dzisiejszej Hiszpanii i Portugalii. Tam w cudowny sposób dotarli do miejscowości Padrón i pochowali szczątki Jakuba na wzgórzu Libredón. Niestety na kilka wieków zapomniano o tej lokalizacji.

Jak utrzymują przekazy, dopiero w 813 r. również w cudowny sposób doszło do odkrycia grobu świętego oraz grobów dwóch jego uczniów. Otóż pewien mnich dostrzegł spadające gwiazdy na pole, gdzie znajdował się grób Apostoła. Z łaciny nazwano to miejsce Campus Stellae, czyli pole gwiazd, i stąd dzisiejsza nazwa Compostela, a Santiago to po hiszpańsku św. Jakub. Ówczesny król Asturii Alfons II Czysty nakazał wzniesienie świątyni nad miejscem pochówku Apostoła.

Warto odnotować również wątek francuski. Pierwszą udokumentowaną pielgrzymką do Santiago była wyprawa z 850 r. francuskiego biskupa z Le Puy-en-Velay. Odtąd sława Santiago ciągle rosła. Choć może na pewien okres w czasach nowożytnych sanktuarium to utraciło tak silną pozycję jaką miało dawniej, od pewnego czasu jest coraz chętniej odwiedzane przez turystów i pielgrzymów.

Katedra św. Jakuba - najważniejsze ciekawostki i fakty

Budowa obecnej katedry w Santiago rozpoczęła się w 1075 r. za panowania Alfonsa VI Kastylijskiego i w czasach biskupa Diego Peláeza. Prace nadzorował mistrz Esteban, który nową majestatyczną świątynię wznosił na pozostałościach wcześniejszych. Na przestrzeni lat, a nawet wieków, budowla była rozbudowywana i upiększana, stąd w jej kształtach i wystroju można doszukać się wielu stylów: romańskiego, gotyckiego, barokowego, plateresco (nawiązuje do geometrycznej ornamentyki mauretańskiej) i neoklasycznego.

Najważniejsze wejście do świątyni nosi nazwę Pórtico de la Gloria (Portal Chwały). Jest autorstwa mistrza Mateo (1188). Przedstawia aż 200 postaci nawiązujących do ostatniej księgi Biblii - Apokalipsy. Na portyku na tzw. trumeau umieszczona jest figura najważniejszego świętego tego miejsca, czyli oczywiście św. Jakuba, który wita pielgrzymów. Są też figury dwóch jego towarzyszy. Fasada katedry od strony placu Obradoiro, autorstwa Fernando de Casas y Novoa, uznawana jest za jedno ze szczytowych osiągnięć hiszpańskiego baroku. Ołtarz główny jest również barokowy. To właśnie bezpośrednio pod nim znajduje się krypta ze szczątkami św. Jakuba Apostoła.

Kaplica znajdująca się nad grobem Jakuba jest autorstwa Domingo Antonio de Andrade. W jej centrum widnieje charakterystyczna, monumentalna polichromowana figura św. Jakuba. Można do niej dotrzeć od tylnej strony ołtarza. Jednym z najpopularniejszych zwyczajów pielgrzymów do Santiago jest gest objęcia Apostoła na znak powitania. Przed pandemią wielu często również całowało figurę.

Innym znakiem rozpoznawczym sanktuarium jest gigantyczna kadzielnica, zwana w miejscowym dialekcie galicyjskim Botafumeiro. Dumnie prezentuje się na skrzyżowaniu naw. Została wykonana z mosiądzu i z brązu, jest posrebrzana, ma 1,60 m wysokości. Jej waga waha się od 62 do 80 kg w zależności od tego, czy jest napełniona. Podwieszoną u sufitu kadzielnicę, z pomocą potężnych lin wprawia w ruch ośmiu mężczyzn zwanych tiraboleiros. Kadzielnica podobno potrafi poruszać się z prędkością ok. 60/70 km/h. W ruchu można ją zobaczyć tylko podczas najważniejszych nabożeństw. Istnieje również możliwość wniesienia opłaty i tym samym zamówienia jej wprawienia w ruch.

• Izraelskie działania wojenne w Strefie Gazy spowodowały uszkodzenie ośrodka Caritas
• Ksiądz przyznał się do morderstwa. Abp Galbas pisze list do wiernych i kieruje sprawę do Watykanu
• Kościół wspomina dziś świętych Annę i Joachima - dziadków Jezusa
• Papież: Bóg nigdy nie odwraca się do nas plecami, kiedy się do Niego zwracamy
• V Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych
• Proboszcz z Gazy z apelem na Jubileusz Młodych: pomódlcie się o pokój w Ziemi Świętej

Święto św. Jakuba Starszego Apostoła

Lipiec, a szczególnie 25 lipca, czyli liturgiczne święto św. Jakuba, jest w Santiago de Compostela czasem wielkiego świętowania imienin Apostoła, które przejawia się w różnorodnych inicjatywach kulturalnych, gastronomicznych, religijnych itp. Słynne są m.in. fuegos de Apostol, czyli ognie Apostoła. Można również skosztować wielu lokalnych specjałów, np. słynnej tarty de Santiago.

Fenomen pielgrzymkowy

Na zakończenie dotknijmy zagadnienia, które jest prawdziwym fenomenem - chodzi oczywiście o pielgrzymowanie do Santiago de Compostela. W 2024 r. certyfikat pielgrzyma otrzymało rekordowe 499 170 osób z całego świata. W tym roku po raz czwarty może paść rekord.

Najstarsza tradycja nakazywała, żeby podróż do słynnego sanktuarium rozpocząć od własnego domu. Na przestrzeni wieków powstało bardzo wiele dłuższych i krótszych tras pielgrzymkowych, którymi można dotrzeć do Santiago. Po drodze można zatrzymać się w specjalnych miejscach noclegowych. Istnieje również możliwość zdobycia certyfikatu ukończeniu szlaku św. Jakuba.

Symbolem trasy są muszelki. Z jednej strony jest do odwołanie do legendy, wedle której ciało św. Jakuba miało dotrzeć do Hiszpanii na łódce ozdobionej muszelkami. Z drugiej strony w średniowieczu muszle wydawano pielgrzymom na dowód tego, że ukończyli szlak Jakubowy.

Wprost niezliczone są opowieści ludzi, którzy ukończyli tzw. Camino de Santiago, czyli Drogę Jakubową. Istnieje wiele ich odmian, o czym już nadmieniliśmy: najpopularniejsza Camino Francés, a także m.in. Camino Portugués, Camino del Norte czy Camino Primitivo. Warto rozejrzeć się również po internecie, gdzie można wysłuchać przejmujących historii ludzi, którzy ukończyli któryś ze szlaków. I koniec końców samemu warto spróbować.

Polskifr.fr