Co musisz wiedzieć?

• We wrześniu 2021 roku TSUE nałożył na Polskę karę 500 tys. euro dziennie za niewstrzymanie wydobycia w Turowie.
• Ugoda Polska–Czechy z 2022 r. doprowadziła, zdaniem rzeczniczki TSUE, do wygaśnięcia środków tymczasowych z mocą wsteczną, co oznacza również brak podstawy prawnej do potrącenia kar przez Komisję Europejską.
• Rzeczniczka generalna opowiedziała się po stronie Polski, ale jej opinia nie jest wiążąca.

Zdaniem rzeczniczki zawarta w 2022 roku ugoda polsko-czeska doprowadziła do wygaśnięcia tzw. środków tymczasowych z mocą wsteczną, a tym samym także kary.

W wyniku ugody między Polską a Czechami z 3 lutego 2022 r. spór został zakończony, a środki tymczasowe, w tym obowiązek natychmiastowego wstrzymania wydobycia w Turowie, straciły moc obowiązującą – stwierdziła Kokott. W związku z tym – jak oceniła – Komisja Europejska nie miała podstawy prawnej, by potrącić Polsce kary.

Wyrok TSUE ws. Turowa

Czechy złożyły skargę do TSUE w 2021 r., zarzucając Polsce przedłużenie koncesji na wydobycie węgla brunatnego w kopalni Turów bez przeprowadzenia odpowiednich konsultacji środowiskowych i bez zgody Pragi. Trybunał następnie nakazał Polsce wstrzymanie wydobycia do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

Ponieważ Polska nie wykonała nakazu, TSUE we wrześniu 2021 r. nałożył karę pieniężną w wysokości 500 tys. euro dziennie. Kara była naliczana do 3 lutego 2022 r., kiedy to Polska i Czechy zawarły ugodę i rząd w Pradze wycofał skargę, a Warszawa zobowiązała się m.in. do wypłaty 45 mln euro rekompensaty i wdrożenia działań minimalizujących wpływ kopalni na środowisko po stronie czeskiej.

Kiedy ostateczne orzeczenie?

KE potrąciła Polsce 68,5 mln euro z należnych funduszy UE tytułem niezapłaconej kary. Polska zaskarżyła decyzję KE do Sądu UE, argumentując m.in., że wykonanie środka tymczasowego stało się bezprzedmiotowe po zawarciu ugody. Jednak w maju 2024 r. Sąd oddalił skargę Polski, uznając, że kara była należna, bo do momentu ugody Polska faktycznie nie zastosowała się do decyzji Trybunału.

Polska utrzymała stanowisko o niesłuszności potrącenia, twierdząc, że ugoda powinna mieć skutek wsteczny i przekazała sprawę do ostatecznego rozstrzygnięcia przez TSUE.

Choć wydana opinia rzeczniczki generalnej nie jest wiążąca dla Trybunału, często sędziowie TSUE podzielają przedstawione w niej stanowisko. Ostateczne orzeczenie w sprawie spodziewane jest w nadchodzących miesiącach.

"A kiedy w ostatnim czasie UE działała w zakresie prawa?"

O skomentowanie dzisiejszej opinii rzeczniczki generalnej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej poprosiliśmy Wojciecha Ilnickiego, przewodniczącego Solidarności w KWB Turów.

Jedno pytanie. A kiedy w ostatnim czasie instytucje UE działały w zakresie prawa? To grupa interesów i lobbystów. Działa tylko na korzyść określonych grup lub państw, nie patrząc na nic innego. Przykładem jest wdrażany Zielony Ład niszczący polską gospodarkę i niemający żadnego sensownego związku z ochroną naszej planety

– powiedział nam Wojciech Ilnicki.

• „Po 26 latach żegnam się z TVN”. Znany prezenter odchodzi
• Komunikat dla mieszkańców Krakowa
• NFZ wydał pilny komunikat
• Nie żyje aktorka znanych polskich seriali
• "Polski rząd godzi się na umowę z Mercosur". Wspólne oświadczenie rządów francuskiego i polskiego