Abp Skworc w 41. rocznicę Porozumienia Jastrzębskiego: Państwo powinno chronić niedzielę niczym świętość

Państwo powinno niedzielę chronić prawem, jako fundamentalne społeczne spoiwo i kulturową wartość, niczym świętość - mówił w 41. rocznicę podpisania Porozumienia Jastrzębskiego metropolita katowicki abp Wiktor Skworc. Msza pod jego przewodnictwem rozpoczęła w piątek rocznicowe obchody.
abp Wiktor Skworc  Abp Skworc w 41. rocznicę Porozumienia Jastrzębskiego: Państwo powinno chronić niedzielę niczym świętość
abp Wiktor Skworc / PAP/Hanna Bardo

 

Wśród kluczowych ustaleń podpisanego 3 września 1980 r. porozumienia była zapowiedź wprowadzenia wszystkich wolnych sobót i niedziel oraz zniesienie czterobrygadowego systemu pracy w górnictwie, oznaczającego konieczność pracy w kopalniach siedem dni w tygodniu.

Poranna msza w jastrzębskim kościele pw. Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła rozpoczęła obchody 41. Rocznicy Porozumienia Jastrzębskiego, z udziałem m.in. premiera Mateusza Morawieckiego i lidera Solidarności Piotra Dudy.

W homilii abp Wiktor Skworc zauważył, iż obecnie dochodzi do omijania ustawy zakazującej handlu w niedzielę pod pretekstem świadczenia usług pocztowych. Ocenił, iż „luka w prawie, która skutkuje jego lekceważeniem, rodzi potrzebę korekty i uzupełnienia”. Arcybiskup poparł poselską inicjatywę uszczelnienia przepisów w tym zakresie i wezwał do jej szybkiego przyjęcia. Chodzi o złożony w lipcu w Sejmie projekt 25 posłów, zmierzający do uniemożliwienia obchodzenia ograniczeń handlu w niedzielę.

„Zwracam się najpierw do was – ludzi Solidarności: bądźcie solidarni z tymi pracownikami, przede wszystkim z kobietami, którym ponownie grozi przymus niedzielnej pracy w handlu. Beneficjentami wolnej od pracy niedzieli są nie tylko sprzedawcy czy kasjerki. Wolną niedzielę odzyskują osoby zatrudnione w zaopatrzeniu, przy dystrybucji towarów i w logistyce. Są to tysiące pracowników, którzy wraz z rodzinami mają prawo do niedzielnego odpoczynku i świętowania” – argumentował hierarcha.

Jak ocenił, promocja i ochrona niedzieli jako dnia wolnego od pracy dla wszystkich jest także zadaniem państwa i samorządu. „Skoro dla ludzi wierzących, dla chrześcijan niedziela jest dniem Pańskim, uobecnieniem Zmartwychwstania Pańskiego i czasem zawiązania wspólnoty, a dla wszystkich obywateli może być dniem wyciszenia, odpoczynku, spotkania z kulturą i naturą, to być może warto raz jeszcze uwierzyć nadziei, że jedynie łącząc siły w takim przeżywaniu niedzieli, możemy do czegoś dojść, czegoś razem dokonać, coś razem zbudować” – mówił arcybiskup.

Obchodzenie np. ważnych rocznic i świąt narodowych – wskazał metropolita – „nie jest jedynie wspominaniem przeszłości, lecz zarazem pewnym zobowiązaniem wobec wspólnoty” i pokazaniem, iż przy wszystkich dzielących nas różnicach chcemy wspólnie budować naszą przyszłość.

„Wspólne świętowanie, w tym przeżywanie wolnej od pracy niedzieli, być może pozostaje ostatnią okazją - pomimo ostrych podziałów i pluralizmu poglądów - do uświadomienia sobie prawdy o tym, że jesteśmy wspólnotą kulturową, obywatelską i religijną. Takie jest zresztą zasadnicze zadanie niedzieli: budowa na fundamencie solidarności i braterstwa międzyludzkich relacji i rodzinnych więzi. A takie szanse stwarza niedziela z ograniczonym handlem, jak to jest w innych krajach UE” – przekonywał abp Skworc.

Nawiązując do piątkowej rocznicy, arcybiskup ocenił, iż porozumienia z 1980 r. przygotowały zmianę, jaka dokonała się w roku 1989, a także stały się fundamentem reform.

„Najogólniej można stwierdzić, że polskie społeczeństwo odzyskało podmiotowość, a kraj suwerenność. Poważne też były zdobycze socjalne i pracownicze. W 1980 r. ustalono m.in. wprowadzenie od roku 1981 wszystkich wolnych sobót oraz przyjęto zasadę bezwarunkowego przestrzegania dobrowolności pracy w dni ustawowo wolne, z niedzielą na czele; zniesiono czterobrygadowy system pracy górników, dzięki czemu górnicy odzyskali wolne od pracy niedziele” – przypomniał metropolita, zauważając, iż dopiero w roku 2018, z inicjatywy Solidarności, wprowadzono ustawę o ograniczeniu handlu w niedziele.

Przytaczając argumenty za zakazem handlu w niedzielę abp Skworc wyliczał, iż niedzielny odpoczynek służy odkrywaniu własnej tożsamości i budowaniu wspólnoty, zaś wolna od pracy niedziela „pozostaje w służbie wolności pracownika”; jest także inwestycją w dzieci, które mają prawo do obecności mamy i taty w niedzielę.

„Rodzicielskiego wsparcia i troski nie zastąpi realizowana przez państwo polityka prorodzinna wyrażana różnymi formami finansowego wsparcia, ponieważ rodzina potrzebuje czasu dla siebie; czasu na świętowanie poprzez wspólne spotkania z kulturą i naturą. Dostępne badania wskazują jednoznacznie, że człowiek wypoczęty pracuje bardziej efektywnie, a czas poświęcony rodzinie i osobom bliskim przynosi poczucie bezpieczeństwa i stabilizację. Te z kolei przekładają się na motywację i zaangażowanie w pracy” – podkreślił arcybiskup.

„Wspólnie z ludźmi Solidarności, w imię braterstwa i społecznej sprawiedliwości, apeluję kolejny raz do zarządów dużych korporacji handlowych o poszanowanie zasad życia społecznego i rodzinnego, o niezaciąganie tysięcy pracowników, zwłaszcza kobiet do niedzielnej, niekoniecznej pracy” – wołał metropolita katowicki.

Ocenił, iż praca - ze względu na swój podmiotowy charakter - zawsze będzie przewyższała inne jej czynniki, z ekonomicznym zyskiem pracodawcy na czele. „Nie można więc ekonomii stawiać przed prawem każdego człowieka do świątecznego odpoczynku i życia rodzinnego! Pamiętajmy, że niedziela wolna od pracy to nie luksus gwarantowany bogatym a sprawiedliwe prawo należne wszystkim” - podsumował.

Arcybiskup zaapelował też do świeckich przedstawicieli katolickich ruchów, stowarzyszeń i wspólnot o zbieranie podpisów oraz pisanie petycji i listów poparcia do marszałek Sejmu, posłów i senatorów, aby projekt uszczelniający zakaz handlu w niedzielę „jak najszybciej procedowano, w celu uszczelnienia wszelkich luk prawnych w tejże ustawie”. „Wzmacniajmy - póki nie jest za późno - społeczny ruch w obronie niedzieli jako dnia wolnego od niekoniecznej pracy” - zaapelował.

Wolną od pracy niedzielę arcybiskup nazwał „najcenniejszym kapitałem i niematerialnym bogactwem”. Wezwał do odpowiedzialności za „losy naszej Ojczyzny i śląskiej Ojcowizny”.

„Potrzeba nam dziś mocnego poczucia identyfikacji z naszą Ojczyzną, budowania przyszłości w oparciu o poszanowanie godności człowieka, praw pracowniczych oraz umacnianie więzi rodzinnych i społecznych. Miejmy nadzieję, że międzypokoleniowa solidarność i duch braterstwa – poddawane próbie w pandemiczny czas – zdadzą egzamin m.in. dzięki umiejętności świętowania niedzieli wolnej od niekoniecznej pracy” – zakończył homilię abp Skworc.

Główne uroczystości 41. rocznicy Porozumienia Jastrzębskiego odbędą się po mszy przy pomniku upamiętniającym porozumienie przy kopalni Zofiówka, która w 1980 r. nosiła nazwę Manifest Lipcowy. Planowane są m.in. wystąpienia premiera Mateusza Morawieckiego i szefa Solidarności Piotra Dudy. Pod pomnikiem zostaną złożone kwiaty.

Zawarte 3 września 1980 r. w Jastrzębiu-Zdroju porozumienie było trzecim, po gdańskim i szczecińskim, dokumentem podpisanym wówczas między władzą a strajkującymi robotnikami. Potwierdzono w nim wszystkie ustalenia gdańskie oraz zniesiono czterobrygadowy system pracy w górnictwie, oznaczający konieczność pracy siedem dni w tygodniu. Kluczowym ustaleniem była też zapowiedź wprowadzenia wszystkich wolnych sobót i niedziel. Górnicy wywalczyli też m.in. podnoszenie zarobków w ślad za wzrostem kosztów utrzymania. Władza zgodziła się też na wiele branżowych postulatów pracowników kopalń.

 

Marek Błoński


 

POLECANE
Warszawa: Wypadek z udziałem motocyklisty. Są nowe informacje Wiadomości
Warszawa: Wypadek z udziałem motocyklisty. Są nowe informacje

W Wielką Sobotę w Warszawie przy ul. Korkowej 152 doszło do wypadku z udziałem motocyklisty, który potrącił dwie starsze osoby. 68-letni mężczyzna potrącony przez motocyklistę, zmarł na miejscu zdarzenia, z kolei 63-letnia kobieta i sprawca trafili do szpitala. W niedzielę, asp. Kamil Sobótka ze stołecznej policji przekazał, że zmarł 36-latek, który kierował motocyklem.

Komunikat dla mieszkańców Warszawy Wiadomości
Komunikat dla mieszkańców Warszawy

W poniedziałek 21 kwietnia ulicami Warszawy będą kursować zabytkowe tramwaje. Wielkanocną atrakcję dla mieszkańców stolicy przygotowały Tramwaje Warszawskie wraz z Klubem Miłośników Komunikacji Miejskiej.

Strzelanina w Niemczech. Policja poszukuje sprawcy Wiadomości
Strzelanina w Niemczech. Policja poszukuje sprawcy

W sobotę w miejscowości Bad Nauheim w Hesji w zachodniej części Niemiec zostały zastrzelone dwie osoby. Policja prowadzi poszukiwania sprawcy, który zbiegł z miejsca zdarzenia.

Niech w domach zagości nadzieja na zwycięstwo dobra nad złem. Para prezydencka składa życzenia na Wielkanoc Wiadomości
"Niech w domach zagości nadzieja na zwycięstwo dobra nad złem". Para prezydencka składa życzenia na Wielkanoc

- Niech ten świąteczny czas będzie wypełniony spokojem i radością. Niech w domach zagości nadzieja na zwycięstwo dobra nad złem, którą przynosi Chrystus - powiedział prezydent Andrzej Duda z okazji Świąt Wielkanocnych. Para prezydencka złożyła także życzenia rodakom w Polsce i przebywającym za granicą.

Wołodymyr Zełenski podał nowe informacje ws. zawieszenia broni Wiadomości
Wołodymyr Zełenski podał nowe informacje ws. zawieszenia broni

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zarzucił w niedzielę Rosji łamanie ogłoszonego dzień wcześniej przez Władimira Putina rozejmu wielkanocnego, który Ukraina zobowiązała się respektować.

IMGW wydał komunikat na Wielkanoc. Oto co nas czeka z ostatniej chwili
IMGW wydał komunikat na Wielkanoc. Oto co nas czeka

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej poinformował, że w niedzielę wielkanocną temperatura maksymalna wyniesie do 24 st. C na zachodzie i południu Polski oraz na Górnym Śląsku. W świąteczny poniedziałek na zachodzie przelotny deszcz, a na południowym zachodzie możliwe burze.

Jak przełamać antykulturę? Konferencja w Warszawie już 10 maja! Wiadomości
Jak przełamać antykulturę? Konferencja w Warszawie już 10 maja!

Zapraszamy Państwa bardzo serdecznie na specjalną konferencję „Jak przełamać antykulturę? W drugą rocznicę śmierci śp. Krzysztofa Karonia”, która odbędzie się w sobotę 10 maja 2025 roku w godzinach 10.00-20.00 w Hotelu Gromada Centrum w Warszawie (ul. Plac Powstańców Warszawy 2).

Zełenski składa propozycję Putinowi ws. rozejmu z ostatniej chwili
Zełenski składa propozycję Putinowi ws. rozejmu

Jeśli rozejm wielkanocny stanie się faktem, Ukraina proponuje, by trwał nie tylko do niedzieli, a został przedłużony – napisał na platformie X prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski po ogłoszeniu przez Rosję rozejmu z okazji Wielkanocy, który ma obowiązywać przez 30 godzin od sobotniego popołudnia.

Prezes PiS złożył życzenia na Wielkanoc. Mówił także o ciemnych chmurach nad Polską Wiadomości
Prezes PiS złożył życzenia na Wielkanoc. Mówił także o "ciemnych chmurach nad Polską"

Wesołych świąt, wielkiego szczęścia, wszystkiego co dobre – życzył w sobotę prezes PiS Jarosław Kaczyński. Dodał, że obecnie nad Polską mamy ciemne chmury i trudny czas, dlatego życzy każdemu z osobna i wszystkim naraz, by ten czas się skończył.

Kibice Widzewa zwrócili się do Trzaskowskiego. Wymowny transparent gorące
Kibice Widzewa zwrócili się do Trzaskowskiego. Wymowny transparent

W sobotę Widzew Łódź uległ na własnym stadionie Motorowi Lublin 1:2. Największe emocje wzbudził jednak wymowny transparent kibiców: "Każdy głos na Rafała od normalnej Polski nas oddala".

REKLAMA

Abp Skworc w 41. rocznicę Porozumienia Jastrzębskiego: Państwo powinno chronić niedzielę niczym świętość

Państwo powinno niedzielę chronić prawem, jako fundamentalne społeczne spoiwo i kulturową wartość, niczym świętość - mówił w 41. rocznicę podpisania Porozumienia Jastrzębskiego metropolita katowicki abp Wiktor Skworc. Msza pod jego przewodnictwem rozpoczęła w piątek rocznicowe obchody.
abp Wiktor Skworc  Abp Skworc w 41. rocznicę Porozumienia Jastrzębskiego: Państwo powinno chronić niedzielę niczym świętość
abp Wiktor Skworc / PAP/Hanna Bardo

 

Wśród kluczowych ustaleń podpisanego 3 września 1980 r. porozumienia była zapowiedź wprowadzenia wszystkich wolnych sobót i niedziel oraz zniesienie czterobrygadowego systemu pracy w górnictwie, oznaczającego konieczność pracy w kopalniach siedem dni w tygodniu.

Poranna msza w jastrzębskim kościele pw. Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła rozpoczęła obchody 41. Rocznicy Porozumienia Jastrzębskiego, z udziałem m.in. premiera Mateusza Morawieckiego i lidera Solidarności Piotra Dudy.

W homilii abp Wiktor Skworc zauważył, iż obecnie dochodzi do omijania ustawy zakazującej handlu w niedzielę pod pretekstem świadczenia usług pocztowych. Ocenił, iż „luka w prawie, która skutkuje jego lekceważeniem, rodzi potrzebę korekty i uzupełnienia”. Arcybiskup poparł poselską inicjatywę uszczelnienia przepisów w tym zakresie i wezwał do jej szybkiego przyjęcia. Chodzi o złożony w lipcu w Sejmie projekt 25 posłów, zmierzający do uniemożliwienia obchodzenia ograniczeń handlu w niedzielę.

„Zwracam się najpierw do was – ludzi Solidarności: bądźcie solidarni z tymi pracownikami, przede wszystkim z kobietami, którym ponownie grozi przymus niedzielnej pracy w handlu. Beneficjentami wolnej od pracy niedzieli są nie tylko sprzedawcy czy kasjerki. Wolną niedzielę odzyskują osoby zatrudnione w zaopatrzeniu, przy dystrybucji towarów i w logistyce. Są to tysiące pracowników, którzy wraz z rodzinami mają prawo do niedzielnego odpoczynku i świętowania” – argumentował hierarcha.

Jak ocenił, promocja i ochrona niedzieli jako dnia wolnego od pracy dla wszystkich jest także zadaniem państwa i samorządu. „Skoro dla ludzi wierzących, dla chrześcijan niedziela jest dniem Pańskim, uobecnieniem Zmartwychwstania Pańskiego i czasem zawiązania wspólnoty, a dla wszystkich obywateli może być dniem wyciszenia, odpoczynku, spotkania z kulturą i naturą, to być może warto raz jeszcze uwierzyć nadziei, że jedynie łącząc siły w takim przeżywaniu niedzieli, możemy do czegoś dojść, czegoś razem dokonać, coś razem zbudować” – mówił arcybiskup.

Obchodzenie np. ważnych rocznic i świąt narodowych – wskazał metropolita – „nie jest jedynie wspominaniem przeszłości, lecz zarazem pewnym zobowiązaniem wobec wspólnoty” i pokazaniem, iż przy wszystkich dzielących nas różnicach chcemy wspólnie budować naszą przyszłość.

„Wspólne świętowanie, w tym przeżywanie wolnej od pracy niedzieli, być może pozostaje ostatnią okazją - pomimo ostrych podziałów i pluralizmu poglądów - do uświadomienia sobie prawdy o tym, że jesteśmy wspólnotą kulturową, obywatelską i religijną. Takie jest zresztą zasadnicze zadanie niedzieli: budowa na fundamencie solidarności i braterstwa międzyludzkich relacji i rodzinnych więzi. A takie szanse stwarza niedziela z ograniczonym handlem, jak to jest w innych krajach UE” – przekonywał abp Skworc.

Nawiązując do piątkowej rocznicy, arcybiskup ocenił, iż porozumienia z 1980 r. przygotowały zmianę, jaka dokonała się w roku 1989, a także stały się fundamentem reform.

„Najogólniej można stwierdzić, że polskie społeczeństwo odzyskało podmiotowość, a kraj suwerenność. Poważne też były zdobycze socjalne i pracownicze. W 1980 r. ustalono m.in. wprowadzenie od roku 1981 wszystkich wolnych sobót oraz przyjęto zasadę bezwarunkowego przestrzegania dobrowolności pracy w dni ustawowo wolne, z niedzielą na czele; zniesiono czterobrygadowy system pracy górników, dzięki czemu górnicy odzyskali wolne od pracy niedziele” – przypomniał metropolita, zauważając, iż dopiero w roku 2018, z inicjatywy Solidarności, wprowadzono ustawę o ograniczeniu handlu w niedziele.

Przytaczając argumenty za zakazem handlu w niedzielę abp Skworc wyliczał, iż niedzielny odpoczynek służy odkrywaniu własnej tożsamości i budowaniu wspólnoty, zaś wolna od pracy niedziela „pozostaje w służbie wolności pracownika”; jest także inwestycją w dzieci, które mają prawo do obecności mamy i taty w niedzielę.

„Rodzicielskiego wsparcia i troski nie zastąpi realizowana przez państwo polityka prorodzinna wyrażana różnymi formami finansowego wsparcia, ponieważ rodzina potrzebuje czasu dla siebie; czasu na świętowanie poprzez wspólne spotkania z kulturą i naturą. Dostępne badania wskazują jednoznacznie, że człowiek wypoczęty pracuje bardziej efektywnie, a czas poświęcony rodzinie i osobom bliskim przynosi poczucie bezpieczeństwa i stabilizację. Te z kolei przekładają się na motywację i zaangażowanie w pracy” – podkreślił arcybiskup.

„Wspólnie z ludźmi Solidarności, w imię braterstwa i społecznej sprawiedliwości, apeluję kolejny raz do zarządów dużych korporacji handlowych o poszanowanie zasad życia społecznego i rodzinnego, o niezaciąganie tysięcy pracowników, zwłaszcza kobiet do niedzielnej, niekoniecznej pracy” – wołał metropolita katowicki.

Ocenił, iż praca - ze względu na swój podmiotowy charakter - zawsze będzie przewyższała inne jej czynniki, z ekonomicznym zyskiem pracodawcy na czele. „Nie można więc ekonomii stawiać przed prawem każdego człowieka do świątecznego odpoczynku i życia rodzinnego! Pamiętajmy, że niedziela wolna od pracy to nie luksus gwarantowany bogatym a sprawiedliwe prawo należne wszystkim” - podsumował.

Arcybiskup zaapelował też do świeckich przedstawicieli katolickich ruchów, stowarzyszeń i wspólnot o zbieranie podpisów oraz pisanie petycji i listów poparcia do marszałek Sejmu, posłów i senatorów, aby projekt uszczelniający zakaz handlu w niedzielę „jak najszybciej procedowano, w celu uszczelnienia wszelkich luk prawnych w tejże ustawie”. „Wzmacniajmy - póki nie jest za późno - społeczny ruch w obronie niedzieli jako dnia wolnego od niekoniecznej pracy” - zaapelował.

Wolną od pracy niedzielę arcybiskup nazwał „najcenniejszym kapitałem i niematerialnym bogactwem”. Wezwał do odpowiedzialności za „losy naszej Ojczyzny i śląskiej Ojcowizny”.

„Potrzeba nam dziś mocnego poczucia identyfikacji z naszą Ojczyzną, budowania przyszłości w oparciu o poszanowanie godności człowieka, praw pracowniczych oraz umacnianie więzi rodzinnych i społecznych. Miejmy nadzieję, że międzypokoleniowa solidarność i duch braterstwa – poddawane próbie w pandemiczny czas – zdadzą egzamin m.in. dzięki umiejętności świętowania niedzieli wolnej od niekoniecznej pracy” – zakończył homilię abp Skworc.

Główne uroczystości 41. rocznicy Porozumienia Jastrzębskiego odbędą się po mszy przy pomniku upamiętniającym porozumienie przy kopalni Zofiówka, która w 1980 r. nosiła nazwę Manifest Lipcowy. Planowane są m.in. wystąpienia premiera Mateusza Morawieckiego i szefa Solidarności Piotra Dudy. Pod pomnikiem zostaną złożone kwiaty.

Zawarte 3 września 1980 r. w Jastrzębiu-Zdroju porozumienie było trzecim, po gdańskim i szczecińskim, dokumentem podpisanym wówczas między władzą a strajkującymi robotnikami. Potwierdzono w nim wszystkie ustalenia gdańskie oraz zniesiono czterobrygadowy system pracy w górnictwie, oznaczający konieczność pracy siedem dni w tygodniu. Kluczowym ustaleniem była też zapowiedź wprowadzenia wszystkich wolnych sobót i niedziel. Górnicy wywalczyli też m.in. podnoszenie zarobków w ślad za wzrostem kosztów utrzymania. Władza zgodziła się też na wiele branżowych postulatów pracowników kopalń.

 

Marek Błoński



 

Polecane
Emerytury
Stażowe