„Praworządność” warunkiem przyznania unijnych środków na obronność

Państwa UE nie otrzymają pieniędzy na obronność z programu SAFE, jeżeli nie spełnią unijnych wymogów, w tym praworządności tak jak ją rozumieją unijne instytucje – wynika z wypowiedzi szefowej unijnej dyplomacji Kai Kallas.
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjne / Bundeswehr/Facebook

Co musisz wiedzieć:

  • Państwom, które KE uzna za „niepraworządne”, nie zostaną wypłacone pieniądze z programu SAFE.
  • Państwa, które nie otrzymają należnych im środków, i tak będą musiały spłacać kredyty, z których owe środki pochodzą.
  • KE przy pomocy środków finansowych będzie wymuszać wprowadzanie reform.

 

Komisja Europejska otrzymała w zeszłym tygodniu plany od 19 państw UE, które zdecydowały się skorzystać z pożyczek obronnych SAFE o wartości 150 mld euro. Dokumenty te określają, jak państwa zamierzają wykorzystać środki. KE przeanalizuje je w grudniu, a następnie do marca przekaże do zatwierdzenia Radzie UE.

Warunkiem „praworządność”

Okazuje się jednak, że nie wszystkie kraje mogą liczyć na przyznanie środków, mimo że muszą spłacać zaciągnięte przez KE kredyty na obronność. Komisja Europejska warunkuje bowiem przekazanie należnych środków spełnieniem kryteriów „praworządności” zgodnie z zasadą warunkowości. Oznacza to, że dopóki państwo nie wypełni listy życzeń unijnych instytucji, nie otrzyma funduszy z kredytu, który samo spłaca.

 

Casus Węgier

Przykładem takiego kraju są Węgry, które otrzymały trzeci co do wielkości przydział pożyczkowy – na równi z Francją – wynoszący ok. 16,2 mld euro. Zapytana o sposób weryfikacji węgierskiego planu, Kaja Kallas stwierdziła, że Komisja będzie działać podobnie jak przy ocenie funduszu odbudowy NextGenerationEU.

 

KE będzie wymuszać reformy

NextGenerationEU był pierwszym na taką skalę przykładem uzależnienia wypłaty środków od spełnienia warunków – w tym dotyczących praworządności. Fundusze dla Polski były wówczas zablokowane, ponieważ unijnym instytucjom nie podobało się, kto wygrał w Polsce wybory. Węgry – zdaniem unijnych urzędników – również naruszyły zasadę warunkowości.

Zgodnie z rozporządzeniem SAFE Komisja może zawiesić wypłatę pożyczek, jeśli plany nie spełniają określonych warunków.

W przypadku funduszu odbudowy trzeba było wykazać realizację reform, by uzyskać finansowanie

– zapowiedziała Kallas.

Z przeglądem planów SAFE będzie tak samo

– dodała.

 

Mechanizm warunkowości

Mechanizm warunkowości dał unijnym instytucjom narzędzie do szantażowania państw przy pomocy środków finansowych i wymuszania na nich przyjmowania takich czy innych rozwiązań. Kwestia obronności jest o tyle wrażliwą, że nie powinna podlegać warunkowaniu, a jednak KE wykorzystuje ją kosztem bezpieczeństwa państw członkowskich.


 

POLECANE
Audyt KE: Brazylia nie kontroluje jakości wysyłanej do UE wołowiny gorące
Audyt KE: Brazylia nie kontroluje jakości wysyłanej do UE wołowiny

„KE opublikowała wyniki audytu w Brazylii w sprawie wołowiny. Wnioski są jasne: kluczowe zalecenia nie zostały wdrożone. Brazylia nie wywiązała się w pełni ze swoich zobowiązań” - poinformował na Facebooku Jacek Zarzecki, wiceprzewodniczący zarządu, Polska Platforma Zrównoważonej Wołowiny.

Rau: Będziemy głosować za odrzuceniem informacji ministra spraw zagranicznych z ostatniej chwili
Rau: Będziemy głosować za odrzuceniem informacji ministra spraw zagranicznych

Były szef MSZ Zbigniew Rau oświadczył w czwartek w Sejmie, że posłowie PiS będą głosowali za odrzuceniem informacji wygłoszonej przez wicepremiera, szefa MSZ Radosława Sikorskiego o priorytetach polskiej polityki zagranicznej w 2026 r. Jego zdaniem działania rządu szkodzą polskiej racji stanu.

„Szacunek dla Węgier!. Orban wysyła list do Zełenskiego Wiadomości
„Szacunek dla Węgier!". Orban wysyła list do Zełenskiego

Premier Węgier Viktor Orban opublikował w czwartek w internecie list otwarty do prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, w którym zarzuca mu prowadzenie „antywęgierskiej polityki” i domaga się jej zmiany. Więcej szacunku dla Węgier - zażądał.

Exposé Sikorskiego wyznacza Polsce rolę landu w unijnym państwie pod kontrolą Niemiec tylko u nas
Exposé Sikorskiego wyznacza Polsce rolę landu w unijnym państwie pod kontrolą Niemiec

Brak wypełniania polskiej racji stanu – tak w skrócie można podsumować informację, jaką przedłożył Sejmowi wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski.

Komunikat dla mieszkańców woj. pomorskiego Wiadomości
Komunikat dla mieszkańców woj. pomorskiego

W województwie pomorskim rzeka Wierzyca osiągnęła poziom przekraczający stany ostrzegawcze – od Bożegopola Szlacheckiego aż po ujście. Ostrzeżenie obowiązuje od 24 lutego 2026 roku od godz. 11:37 do 28 lutego 2026 roku do godz. 16:00.

To polskie miasto może pochwalić się rekordową liczbą turystów w 2025 roku Wiadomości
To polskie miasto może pochwalić się rekordową liczbą turystów w 2025 roku

Lublin przyciąga coraz więcej turystów. W 2025 roku miasto odwiedziło rekordowe 2,2 mln osób, w tym znacząca liczba gości z zagranicy. Popularność miasta rośnie zarówno wśród Polaków spoza województwa, jak i turystów zza granicy, dla których Lublin staje się coraz ciekawszym kierunkiem wyjazdów.

Burza po emisji serialu „Na Wspólnej”. Ta postać podzieliła widzów Wiadomości
Burza po emisji serialu „Na Wspólnej”. Ta postać podzieliła widzów

Po ponad dwóch dekadach emisji „Na Wspólnej” wciąż potrafi zaskakiwać. Tym razem za sprawą Kaliny – bohaterki, która w krótkim czasie wywołała prawdziwą burzę wśród widzów i stała się jedną z najczęściej komentowanych postaci ostatnich miesięcy.

Nawrocki po exposé Sikorskiego: Zabrakło asertywności wobec KE z ostatniej chwili
Nawrocki po exposé Sikorskiego: Zabrakło asertywności wobec KE

– Zabrakło w wystąpieniu szefa MSZ Radosława Sikorskiego nieco większej asertywności w stosunku do Komisji Europejskiej – ocenił w czwartek w Sejmie prezydent Karol Nawrocki. Według prezydenta Sikorski „zaprojektował sobie też na 15 minut problem polexitu”, którego, jak zaznaczył, nie ma.

20 mln zł z cyberoszustw. Służby zatrzymały 13 osób Wiadomości
20 mln zł z cyberoszustw. Służby zatrzymały 13 osób

Służby rozbiły międzynarodową grupę przestępczą działającą w różnych częściach kraju i trudniącą się praniem pieniędzy uzyskanych z oszustw internetowych. Zatrzymano 13 mężczyzn w wieku 23 - 57 lat, którzy usłyszeli zarzuty m.in. prania ok. 20 mln zł. Wobec 10 z nich sąd zastosował tymczasowy areszt.

Sikorski naciska na Nawrockiego ws. ambasadorów z ostatniej chwili
Sikorski naciska na Nawrockiego ws. ambasadorów

Szef MSZ Radosław Sikorski po raz kolejny zaapelował do prezydenta Karola Nawrockiego o podpisanie złożonych wniosków o nominacje ambasadorskie. Podziękował też byłemu prezydentowi Andrzejowi Dudzie za podpisanie 24 nominacji ambasadorskich w ostatnim roku urzędowania.

REKLAMA

„Praworządność” warunkiem przyznania unijnych środków na obronność

Państwa UE nie otrzymają pieniędzy na obronność z programu SAFE, jeżeli nie spełnią unijnych wymogów, w tym praworządności tak jak ją rozumieją unijne instytucje – wynika z wypowiedzi szefowej unijnej dyplomacji Kai Kallas.
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjne / Bundeswehr/Facebook

Co musisz wiedzieć:

  • Państwom, które KE uzna za „niepraworządne”, nie zostaną wypłacone pieniądze z programu SAFE.
  • Państwa, które nie otrzymają należnych im środków, i tak będą musiały spłacać kredyty, z których owe środki pochodzą.
  • KE przy pomocy środków finansowych będzie wymuszać wprowadzanie reform.

 

Komisja Europejska otrzymała w zeszłym tygodniu plany od 19 państw UE, które zdecydowały się skorzystać z pożyczek obronnych SAFE o wartości 150 mld euro. Dokumenty te określają, jak państwa zamierzają wykorzystać środki. KE przeanalizuje je w grudniu, a następnie do marca przekaże do zatwierdzenia Radzie UE.

Warunkiem „praworządność”

Okazuje się jednak, że nie wszystkie kraje mogą liczyć na przyznanie środków, mimo że muszą spłacać zaciągnięte przez KE kredyty na obronność. Komisja Europejska warunkuje bowiem przekazanie należnych środków spełnieniem kryteriów „praworządności” zgodnie z zasadą warunkowości. Oznacza to, że dopóki państwo nie wypełni listy życzeń unijnych instytucji, nie otrzyma funduszy z kredytu, który samo spłaca.

 

Casus Węgier

Przykładem takiego kraju są Węgry, które otrzymały trzeci co do wielkości przydział pożyczkowy – na równi z Francją – wynoszący ok. 16,2 mld euro. Zapytana o sposób weryfikacji węgierskiego planu, Kaja Kallas stwierdziła, że Komisja będzie działać podobnie jak przy ocenie funduszu odbudowy NextGenerationEU.

 

KE będzie wymuszać reformy

NextGenerationEU był pierwszym na taką skalę przykładem uzależnienia wypłaty środków od spełnienia warunków – w tym dotyczących praworządności. Fundusze dla Polski były wówczas zablokowane, ponieważ unijnym instytucjom nie podobało się, kto wygrał w Polsce wybory. Węgry – zdaniem unijnych urzędników – również naruszyły zasadę warunkowości.

Zgodnie z rozporządzeniem SAFE Komisja może zawiesić wypłatę pożyczek, jeśli plany nie spełniają określonych warunków.

W przypadku funduszu odbudowy trzeba było wykazać realizację reform, by uzyskać finansowanie

– zapowiedziała Kallas.

Z przeglądem planów SAFE będzie tak samo

– dodała.

 

Mechanizm warunkowości

Mechanizm warunkowości dał unijnym instytucjom narzędzie do szantażowania państw przy pomocy środków finansowych i wymuszania na nich przyjmowania takich czy innych rozwiązań. Kwestia obronności jest o tyle wrażliwą, że nie powinna podlegać warunkowaniu, a jednak KE wykorzystuje ją kosztem bezpieczeństwa państw członkowskich.



 

Polecane