Witold Waszczykowski: Teraz rozpocznie się przepychanka o przywództwo w Europie

Ostatni tydzień zaowocował wieloma wydarzeniami. Wszystkie z nich zasługują na poważny komentarz. W Syrii zawalił się 50-letni reżim Asadów. Odszedł tyran, wpływy rosyjskie zmalały w regionie. Jednak przyszłość Syrii nie jest jasna. To składanka narodów, religii, skrajnych sił politycznych i poletko rozgrywki Rosji, Iranu, Turcji, Wielkiej Brytanii, USA i państw arabskich z regionu. Najpierw będzie chaos, a potem…
Flaga UE. Ilustracja poglądowa
Flaga UE. Ilustracja poglądowa / Pixabay.com

W Europie zawalił się rząd francuski. Do nowych wyborów daleko. Zapewne powstanie jakiś rząd techniczny, aby administrować europejskim mocarstwem. Osłabiony Macron nie pełni już roli lidera politycznego ani we Francji, ani tym bardziej w Europie. Jeśli dodamy do tej sytuacji kryzys rządowy w Niemczech to rezultatem jest jałowy bieg francusko-niemieckiego motoru integracyjnego Unii Europejskiej. I przyroda i polityka nie znoszą próżni. Rozpocznie się przepychanka o liderowanie w Europie.

 

"Wiarygodność" KE

Tymczasem w Unii Europejskiej rozwija się afera korupcyjna Didiera Reyndersa. Trwają poszukiwania źródeł finansowania jego działań na loterii. Odkryto też, że kilka miesięcy temu loterie narodowe zostały wyłączone z kontroli antykorupcyjnej. Sprawa jest rozwojowa jeśli dodamy przemożny wpływ komisarza na procedurę sprawdzania praworządności w państwach członkowskich. Jednocześnie inne sądy w Europie zaczęły rozpatrywać umowę szczepionkową Ursuli von der Leyen z Pfeizerem. Wiarygodność polityczna Komisji Europejskiej jest zatem bardzo niska. 

Donald Trump ante portas! Jeszcze nie przejął w władzy w Waszyngtonie, a już pojawił się w Europie. I to jak i to gdzie? Lewicowo-liberalno-genderowa Europa musiała zobaczyć celebrację mszy świętej w katolickiej katedrze. Zobaczyła powitania i rozmowy lidera świata. Wysłuchała jego pomysłów na zakończenie wojny na wschodzie i przyszłych relacji w NATO. Ponownie usłyszała żądanie właściwej kontrybucji do wspólnej obrony. Czy rezultatem będzie chęć Europy do wypracowania modus vivendi z Trumpem, czy obrona europejskiej drogi życia?

 

Umowa z Mercosur

Zaistniałą sytuację wykorzystała Ursula von der Leyen do podpisania w Urugwaju kontrowersyjnej umowy UE z państwami Mercosur, Brazylią, Argentyną, Urugwajem i Paragwajem. Zgodnie z radą ekspertów od wielkiego biznesu, tam gdzie są kontrowersje „follow the money” idź za pieniędzmi. Umowa zakłada liberalizację handlu dla obszaru liczącego ok 780 milionów ludzi. Umowa została popularnie określona terminem „Mercedesy za wołowinę”. Ma ona doprowadzić z czasem do stworzenia wspólnego rynku broniącego się przed protekcjonistyczną gospodarką amerykańską i chińską ekspansją w Ameryce Płd. To ma być krok na drodze unijnych ambicji geopolitycznej Unii oraz krok na drodze dywersyfikacji łańcuchów dostaw.  Zwolennicy podkreślają korzyści dla przemysłu europejskiego, bezcłowy eksport i możliwość uczestniczenia w przetargach. Ważny ma być też dostęp do wrażliwych surowców energetycznych. Zwolennicy przypominają, że bezcłowy import żywności jest na bardzo małym poziomie, a rolnictwo europejskie miało zostać właściwie zabezpieczone. Przeciwnicy umowy wskazują, że ze względu na niższe koszty produkcji spowodowane niskimi standardami i małymi kosztami pracy, południowoamerykańska żywności, wołowina, drób, cukier, będzie wypierała europejskie produkty. Wskazuje się też, że produkcja południowoamerykańska nie musi przestrzegać europejskich norm klimatycznych, choć zwolennicy umowy przypominają zobowiązania Mercosur do powstrzymania wylesiania, do zachowania lasów deszczowych w Amazonii. 

Niestety jak w wielu takich sytuacjach nie ma jednoznacznej symulacji bilansu korzyści i strat. Zatem umowa jest mocna „okraszona” polityczną retoryką o potrzebie budowy strategicznej współpracy podobnie myślących państw. Do podpisania umowy Von der Leyen ewidentnie wykorzystała moment słabości we Francji oraz swój nowy mandat szefowej Komisji. W grudniu 2020 podobnie kanclerz Angela Merkel wykorzystała swoją pozycję w Europie oraz niemiecką prezydencję w Unii do „przepchnięcia” umowy inwestycyjnej CAI z Chinami.

Umowa z Mercosur jest oprotestowana we Francji, Polsce i ostatnio we Włoszech. Czy ta trójka stworzy mniejszość blokującą w Radzie Europejskiej? Media niemieckie donoszą, że Tusk wytrzyma jedynie do majowych wyborów prezydenckich, ewentualnie wygranych przez kandydata KO. A potem? Oczywiście interesy przemysłu niemieckiego wezmą górę nad polskim rolnictwem. Tusk z Trzaskowskim będą więc nam tłumaczyć, iż jeśli Niemiec się bogaci to i nam się opłaci tak jak lotnisko w Berlinie i bułka bez masła.

 

[Witold Waszczykowski -  polski historyk, dyplomata i polityk. W latach 2005–2008 podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, w latach 2008–2010 zastępca szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego, w latach 2011–2019 poseł na Sejm VII i VIII kadencji, w latach 2015–2018 minister spraw zagranicznych w rządzie Beaty Szydło oraz rządzie Mateusza Morawieckiego, poseł do Parlamentu Europejskiego IX kadencji]


 

POLECANE
Ukraina: 710 tys. mieszkańców Kijowa wciąż bez prądu po rosyjskich atakach. z ostatniej chwili
Ukraina: 710 tys. mieszkańców Kijowa wciąż bez prądu po rosyjskich atakach.

710 tys. mieszkańców Kijowa w dalszym ciągu nie ma prądu po ubiegłotygodniowych atakach rosyjskich na obiekty energetyczne – poinformował we wtorek pierwszy wicepremier, minister energetyki Ukrainy Denys Szmyhal na platformach społecznościowych.

Ostre spięcie Olejnik z Hołownią. „Nie czuje pan, że ośmiesza tę partię?” z ostatniej chwili
Ostre spięcie Olejnik z Hołownią. „Nie czuje pan, że ośmiesza tę partię?”

W programie Kropka nad i doszło do spięcia między Szymonem Hołownią a Moniką Olejnik. Iskrą okazało się zerwane posiedzenie Rady Krajowej Polski 2050 oraz zarzuty o „obrażanie się” i „ośmieszanie partii”.

Rosja traci bazę w Syrii. Putin oberwał amerykańskim odłamkiem z ostatniej chwili
Rosja traci bazę w Syrii. Putin oberwał amerykańskim odłamkiem

Rosja znów traci pozycje na Bliskim Wschodzie, i to pośrednio za sprawą USA. Ofensywa syryjskich sił rządowych przeciwko Kurdom (aprobowana przez sprzymierzonych dotąd z Kurdami Amerykanów) zmusiła Rosjan do ewakuacji ich jedynej bazy wojskowej w północno-wschodniej Syrii.

Karol Nawrocki zaprosił na rozmowy przedstawicieli klubów i kół parlamentarnych. Jest odpowiedź KO z ostatniej chwili
Karol Nawrocki zaprosił na rozmowy przedstawicieli klubów i kół parlamentarnych. Jest odpowiedź KO

Rzecznik rządu Adam Szłapka poinformował, że przewodniczący klubu KO Zbigniew Konwiński nie będzie uczestniczył w spotkaniu prezydenta Karola Nawrockiego z przedstawicielami klubów i kół parlamentarnych.

Organizacje pro-life alarmują po decyzji PE. Chodzi o finansowanie aborcji z budżetu UE z ostatniej chwili
Organizacje pro-life alarmują po decyzji PE. Chodzi o finansowanie aborcji z budżetu UE

„Zmierza ona do narzucenia krajom członkowskim prawa legalizującego zabójstwo dziecka w okresie prenatalnym poprzez utworzenie dobrowolnego, solidarnościowego mechanizmu finansowego (pokrywanego z budżetu Unii Europejskiej). Ma on umożliwiać państwom członkowskim, które wyrażą na to zgodę, zapewnienie dostępu do aborcji dla tych osób, które taki dostęp mają ograniczony lub niemożliwy (bez harmonizacji prawa krajowego)” – jednoznaczną dezaprobatę wobec rezolucji Parlamentu Europejskiego z 17 grudnia 2025 r. „My Voice, My Choice: For Safe and Accessible Abortion” („Mój głos, mój wybór: za bezpieczną i dostępną aborcją”) wyrazili przedstawiciele Europejskiej Federacji dla Życia i Godności ONE OF US i Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia.

Była oficer ABW alarmuje: Białoruś masowo wysyła agentów do Polski z ostatniej chwili
Była oficer ABW alarmuje: Białoruś masowo wysyła agentów do Polski

Władze Białorusi masowo werbują agentów i wysyłają ich do Polski, ale nie jest to dla naszego kraju poważne zagrożenie – oceniła w wywiadzie dla Biełsatu była funkcjonariuszka kontrwywiadu ABW, wykładowczyni Wydziału Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku mjr dr Anna Grabowska-Siwiec.

Ważny komunikat dla mieszkańców Łodzi z ostatniej chwili
Ważny komunikat dla mieszkańców Łodzi

Ważny komunikat dla mieszkańców Łodzi. Miasto wchodzi w kluczową fazę przygotowań do budowy tunelu Kolei Dużych Prędkości. To inwestycja, która ma całkowicie zmienić sposób podróżowania z Łodzi, ale wcześniej przyniesie poważne utrudnienia w ruchu i codziennym funkcjonowaniu miasta. Urząd apeluje o cierpliwość i zapowiada spotkania z mieszkańcami.

Sąd podjął decyzję ws. Jarosława Kaczyńskiego z oskarżenia Krzysztofa Brejzy z ostatniej chwili
Sąd podjął decyzję ws. Jarosława Kaczyńskiego z oskarżenia Krzysztofa Brejzy

Stołeczny sąd rejonowy umorzył we wtorek sprawę prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego z oskarżenia europosła KO Krzysztofa Brejzy ze względu na znikomą społeczną szkodliwość czynu. „Dla mnie ten wyrok jest wewnętrznie sprzeczny i niezrozumiały” - ocenił Brejza i zapowiedział złożenie apelacji.

Wylał gnojowicę przed posesją Krajewskiego. Sąd podtrzymał postanowienie o areszcie z ostatniej chwili
Wylał gnojowicę przed posesją Krajewskiego. Sąd podtrzymał postanowienie o areszcie

„Sąd Okręgowy w Łomży utrzymał postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztu dla rolnika, który wylał gnojowicę przed domem Ministra Rolnictwa” - poinformowała na platformie X mec. Magdalena Majkowska, pełnomocnik oskarżonego.

Szokujące doniesienia z Iranu. W protestach mogło zginąć 36,5 tys. osób z ostatniej chwili
Szokujące doniesienia z Iranu. W protestach mogło zginąć 36,5 tys. osób

W irańskich protestach mogło zginąć 36,5 tys. ludzi; to najkrwawszy od lat konflikt w regionie - napisał we wtorek portal Iran International, jeden z ośrodków starających się ustalić liczbę ofiar. Iran jest objęty blokadą informacyjną, co utrudnia zdobycie pełnych informacji.

REKLAMA

Witold Waszczykowski: Teraz rozpocznie się przepychanka o przywództwo w Europie

Ostatni tydzień zaowocował wieloma wydarzeniami. Wszystkie z nich zasługują na poważny komentarz. W Syrii zawalił się 50-letni reżim Asadów. Odszedł tyran, wpływy rosyjskie zmalały w regionie. Jednak przyszłość Syrii nie jest jasna. To składanka narodów, religii, skrajnych sił politycznych i poletko rozgrywki Rosji, Iranu, Turcji, Wielkiej Brytanii, USA i państw arabskich z regionu. Najpierw będzie chaos, a potem…
Flaga UE. Ilustracja poglądowa
Flaga UE. Ilustracja poglądowa / Pixabay.com

W Europie zawalił się rząd francuski. Do nowych wyborów daleko. Zapewne powstanie jakiś rząd techniczny, aby administrować europejskim mocarstwem. Osłabiony Macron nie pełni już roli lidera politycznego ani we Francji, ani tym bardziej w Europie. Jeśli dodamy do tej sytuacji kryzys rządowy w Niemczech to rezultatem jest jałowy bieg francusko-niemieckiego motoru integracyjnego Unii Europejskiej. I przyroda i polityka nie znoszą próżni. Rozpocznie się przepychanka o liderowanie w Europie.

 

"Wiarygodność" KE

Tymczasem w Unii Europejskiej rozwija się afera korupcyjna Didiera Reyndersa. Trwają poszukiwania źródeł finansowania jego działań na loterii. Odkryto też, że kilka miesięcy temu loterie narodowe zostały wyłączone z kontroli antykorupcyjnej. Sprawa jest rozwojowa jeśli dodamy przemożny wpływ komisarza na procedurę sprawdzania praworządności w państwach członkowskich. Jednocześnie inne sądy w Europie zaczęły rozpatrywać umowę szczepionkową Ursuli von der Leyen z Pfeizerem. Wiarygodność polityczna Komisji Europejskiej jest zatem bardzo niska. 

Donald Trump ante portas! Jeszcze nie przejął w władzy w Waszyngtonie, a już pojawił się w Europie. I to jak i to gdzie? Lewicowo-liberalno-genderowa Europa musiała zobaczyć celebrację mszy świętej w katolickiej katedrze. Zobaczyła powitania i rozmowy lidera świata. Wysłuchała jego pomysłów na zakończenie wojny na wschodzie i przyszłych relacji w NATO. Ponownie usłyszała żądanie właściwej kontrybucji do wspólnej obrony. Czy rezultatem będzie chęć Europy do wypracowania modus vivendi z Trumpem, czy obrona europejskiej drogi życia?

 

Umowa z Mercosur

Zaistniałą sytuację wykorzystała Ursula von der Leyen do podpisania w Urugwaju kontrowersyjnej umowy UE z państwami Mercosur, Brazylią, Argentyną, Urugwajem i Paragwajem. Zgodnie z radą ekspertów od wielkiego biznesu, tam gdzie są kontrowersje „follow the money” idź za pieniędzmi. Umowa zakłada liberalizację handlu dla obszaru liczącego ok 780 milionów ludzi. Umowa została popularnie określona terminem „Mercedesy za wołowinę”. Ma ona doprowadzić z czasem do stworzenia wspólnego rynku broniącego się przed protekcjonistyczną gospodarką amerykańską i chińską ekspansją w Ameryce Płd. To ma być krok na drodze unijnych ambicji geopolitycznej Unii oraz krok na drodze dywersyfikacji łańcuchów dostaw.  Zwolennicy podkreślają korzyści dla przemysłu europejskiego, bezcłowy eksport i możliwość uczestniczenia w przetargach. Ważny ma być też dostęp do wrażliwych surowców energetycznych. Zwolennicy przypominają, że bezcłowy import żywności jest na bardzo małym poziomie, a rolnictwo europejskie miało zostać właściwie zabezpieczone. Przeciwnicy umowy wskazują, że ze względu na niższe koszty produkcji spowodowane niskimi standardami i małymi kosztami pracy, południowoamerykańska żywności, wołowina, drób, cukier, będzie wypierała europejskie produkty. Wskazuje się też, że produkcja południowoamerykańska nie musi przestrzegać europejskich norm klimatycznych, choć zwolennicy umowy przypominają zobowiązania Mercosur do powstrzymania wylesiania, do zachowania lasów deszczowych w Amazonii. 

Niestety jak w wielu takich sytuacjach nie ma jednoznacznej symulacji bilansu korzyści i strat. Zatem umowa jest mocna „okraszona” polityczną retoryką o potrzebie budowy strategicznej współpracy podobnie myślących państw. Do podpisania umowy Von der Leyen ewidentnie wykorzystała moment słabości we Francji oraz swój nowy mandat szefowej Komisji. W grudniu 2020 podobnie kanclerz Angela Merkel wykorzystała swoją pozycję w Europie oraz niemiecką prezydencję w Unii do „przepchnięcia” umowy inwestycyjnej CAI z Chinami.

Umowa z Mercosur jest oprotestowana we Francji, Polsce i ostatnio we Włoszech. Czy ta trójka stworzy mniejszość blokującą w Radzie Europejskiej? Media niemieckie donoszą, że Tusk wytrzyma jedynie do majowych wyborów prezydenckich, ewentualnie wygranych przez kandydata KO. A potem? Oczywiście interesy przemysłu niemieckiego wezmą górę nad polskim rolnictwem. Tusk z Trzaskowskim będą więc nam tłumaczyć, iż jeśli Niemiec się bogaci to i nam się opłaci tak jak lotnisko w Berlinie i bułka bez masła.

 

[Witold Waszczykowski -  polski historyk, dyplomata i polityk. W latach 2005–2008 podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, w latach 2008–2010 zastępca szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego, w latach 2011–2019 poseł na Sejm VII i VIII kadencji, w latach 2015–2018 minister spraw zagranicznych w rządzie Beaty Szydło oraz rządzie Mateusza Morawieckiego, poseł do Parlamentu Europejskiego IX kadencji]



 

Polecane