Sensacyjne odkrycie w Bazylice Grobu Pańskiego

W Bazylice Grobu Świętego w Jerozolimie, za ścianą pokrytą graffiti, zespół badaczy przypadkowo odkrył największy znany średniowieczny ołtarz, mierzący 3,5 metra szerokości. Ołtarz krzyżowców, który został konsekrowany w 1149 roku, przez dziesięciolecia miał status zaginionego.
Bazylia Grobu Pańskiego
Bazylia Grobu Pańskiego / wikimedia.commons CC-BY 4.0/Hoshvilim - Own work

Odkrycie

Podczas prac renowacyjnych archeolog Amit Re'em z Israel Antiquities Authority i historyk Ilya Berkovich z Austriackiej Akademii Nauk (ÖAW) odkryli marmurowy ołtarz za ważącą kilka ton kamienną płytą, na której froncie „uwieczniali” się turyści. Odkrycie jest sensacją dla historyków, stwierdziła ÖAW.

Fakt, że coś "tak ważnego mogło leżeć nierozpoznane przez tak długi czas w tak intensywnie badanym obiekcie" był całkowitym zaskoczeniem dla wszystkich zaangażowanych, powiedział Berkovich, historyk z Instytutu Badań Monarchii Habsburskiej i Regionu Bałkańskiego ÖAW, w komunikacie prasowym. Tył panelu z graffiti, ozdobiony ornamentami wstęgowymi, został szybko zidentyfikowany jako niegdyś wspaniały przód średniowiecznego ołtarza krzyżowców.

Historia bazyliki

Po zdobyciu Świętego Miasta przez krzyżowców, kościół Grobu Świętego został ponownie konsekrowany w 1149 roku jako "jedno z najwspanialszych sanktuariów w chrześcijaństwie" po wiekach panowania muzułmanów.

W jego centrum stanął nowy ołtarz główny w stylu romańskim. "Znamy raporty pielgrzymkowe z XVI, XVII i XVIII wieku o wspaniałym marmurowym ołtarzu w Jerozolimie" - powiedział Berkovich. Po poważnym pożarze romańskiej części Bazyliki Grobu Świętego w 1808 roku, „ołtarz zniknął ze świadomości publicznej”.

Związek Rzymu z Jerozolimą

Nowe odkrycia pokazują, że ołtarz główny ma nieznany wcześniej związek między Rzymem a chrześcijańskim królestwem Jerozolimy, wyjaśnia Berkovich. W średniowieczu specjalna technika produkcji marmurowej dekoracji ołtarza została opanowana wyłącznie przez mistrzów cechowych w papieskim Rzymie. Zdrapywali oni niewielkie ilości cennego marmuru ze starożytnych budowli. Małe kawałki marmuru były następnie wykorzystywane do tworzenia geometrycznych wzorów i olśniewających ornamentów na kamiennych podstawach.

Poza Włochami, tylko jedno dzieło sztuki tego rodzaju zostało kiedykolwiek odkryte w Opactwie Westminsterskim w Londynie. "Ołtarz Cosmati [inaczej arte cosmatescarzeźbiarzy specjalizujących się m. in. w dekoracyjnej mozaice geometrycznej, przyp. KAI] który został ponownie odkryty w Jerozolimie, również musiał zostać stworzony dzięki pomocy papieża" - podsumowuje Berkovich. Wysyłając jednego z mistrzów do Królestwa Jerozolimskiego, aby zlecił wykonanie ołtarza, głowa Kościoła wzmocniła roszczenia chrześcijaństwa do miasta. "Papież uhonorował w ten sposób najświętszą świątynię w chrześcijaństwie" - zauważył Berkovich. Historyk ma nadzieję, że dalsze badania w papieskich archiwach ujawnią szczegóły dotyczące historii powstania ołtarza, a także tożsamość mistrza Cosmati.

 

tom


 

POLECANE
ESET: Nieudany cyberatak na polską sieć energetyczną dziełem Rosjan z ostatniej chwili
ESET: Nieudany cyberatak na polską sieć energetyczną dziełem Rosjan

Grudniowy cyberatak przeciwko polskiej infrastrukturze energetycznej był dziełem rosyjskich hakerów z grupy Sandworm znanych z podobnych ataków w przeszłości – podała zajmująca się cyberbezpieczeństwem firma ESET. Nie ma informacji, by atak spowodował jakiekolwiek szkody.

Pierwszy Prezes SN zaskarżyła do TK wymóg kontrasygnaty premiera w obszarze wymiaru sprawiedliwości z ostatniej chwili
Pierwszy Prezes SN zaskarżyła do TK wymóg kontrasygnaty premiera w obszarze wymiaru sprawiedliwości

Korzystając ze swoich konstytucyjnych kompetencji, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego dr hab. Małgorzata Manowska skierowała w dniu 20 stycznia 2026 r. do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą takiego rozumienia przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024 r. poz. 622 ze zm.), ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), które zakłada, że akty urzędowe Prezydenta RP dotyczące obsady stanowisk w wymiarze sprawiedliwości wymagają dla swojej ważności podpisu (kontrasygnaty) Prezesa Rady Ministrów.

Jarosław Kaczyński o nowelizacji ustawy o KRS: Tutaj chodzi o konstruowanie w Polsce dyktatury z ostatniej chwili
Jarosław Kaczyński o nowelizacji ustawy o KRS: Tutaj chodzi o konstruowanie w Polsce dyktatury

„Prezydent powinien zawetować ustawę o KRS” - uważa prezes PiS Jarosław Kaczyński, który swoją opinię w tej sprawie wyraził na platformie X.

Wyłączenia prądu w Warszawie. Komunikat dla mieszkańców z ostatniej chwili
Wyłączenia prądu w Warszawie. Komunikat dla mieszkańców

Mieszkańcy Warszawy muszą przygotować się na planowane przerwy w dostawie prądu. Sprawdź, gdzie w styczniu 2026 r. nastąpią wyłączenia.

Jarosław Kaczyński: Polska powinna być w Radzie Pokoju z ostatniej chwili
Jarosław Kaczyński: Polska powinna być w Radzie Pokoju

„O ile zostaną uzyskane warunki i zgodzi się na to rząd i zaasygnuje ten 1 mld dolarów, bo nie ma sensu, żeby Polska wchodziła jako państwo biedne, to powinniśmy być w Radzie Pokoju” - napisał prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński na platformie X.

Sejm uchwalił kontrowersyjną nowelę ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa z ostatniej chwili
Sejm uchwalił kontrowersyjną nowelę ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

Sejm uchwalił w piątek nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz powiązaną z nią zmianę Kodeksu wyborczego. Sędziów - członków KRS - mają wybierać w bezpośrednich i tajnych wyborach organizowanych przez PKW wszyscy sędziowie, a nie - jak obecnie – Sejm.

Tȟašúŋke Witkó: Nasza chata z kraja z ostatniej chwili
Tȟašúŋke Witkó: Nasza chata z kraja

Od dłuższego czasu zastanawiam się, jak lapidarnie opisać Europę Zachodnią, tę z 2. połowy 3. dekady XXI wieku? Czy lepsze będzie wyświechtane andersenowskie powiedzenie: „Król jest nagi”, czy może – bardziej brutalne i nieco dłuższe zdanie – „Kontynent przyłapany ze spodniami opuszczonymi do kostek”?

Sejm za wydłużeniem zakazu sprzedaży ziemi rolnej z państwowego zasobu do 2036 r. z ostatniej chwili
Sejm za wydłużeniem zakazu sprzedaży ziemi rolnej z państwowego zasobu do 2036 r.

Sejm uchwalił w piątek ustawę, która o kolejne 10 lat, czyli do 2036 roku wydłuża czas, w którym wstrzymana będzie sprzedaż ziemi rolnej z państwowego zasobu. Nowe przepisy zwiększają też areał ziemi państwowej, który będzie można sprzedać rolnikowi bez wyrażania na to zgody ministra rolnictwa.

Prezydenci Polski, Ukrainy i Litwy będą rozmawiali o bezpieczeństwie i negocjacjach pokojowych z ostatniej chwili
Prezydenci Polski, Ukrainy i Litwy będą rozmawiali o bezpieczeństwie i negocjacjach pokojowych

Aktualna sytuacja bezpieczeństwa oraz toczące się negocjacje pokojowe dotyczące Ukrainy, będą głównymi tematami rozmów prezydenta Karola Nawrockiego z prezydentami Ukrainy i Litwy - poinformował PAP prezydencki minister Marcin Przydacz. Rozmowy przywódców odbędą się w sobotę i w niedzielę.

Kontrowersje wokół procesu Żurka. Dlaczego w cywilnej sprawie uczestniczy prokuratura? z ostatniej chwili
Kontrowersje wokół procesu Żurka. Dlaczego w cywilnej sprawie uczestniczy prokuratura?

Jak poinformował portal Niezależna.pl, przed Sądem Okręgowym w Tarnowie toczy się proces z udziałem obecnego ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka i jego byłej żony. Chodzi o pozew o zapłatę. Na dzisiaj zaplanowano kolejną rozprawę. Zdumiewające jest, że w sprawie cywilnej uczestniczy... prokuratura. Prokuratura, która podlega prokuratorowi generalnemu, czyli Waldemarowi Żurkowi.

REKLAMA

Sensacyjne odkrycie w Bazylice Grobu Pańskiego

W Bazylice Grobu Świętego w Jerozolimie, za ścianą pokrytą graffiti, zespół badaczy przypadkowo odkrył największy znany średniowieczny ołtarz, mierzący 3,5 metra szerokości. Ołtarz krzyżowców, który został konsekrowany w 1149 roku, przez dziesięciolecia miał status zaginionego.
Bazylia Grobu Pańskiego
Bazylia Grobu Pańskiego / wikimedia.commons CC-BY 4.0/Hoshvilim - Own work

Odkrycie

Podczas prac renowacyjnych archeolog Amit Re'em z Israel Antiquities Authority i historyk Ilya Berkovich z Austriackiej Akademii Nauk (ÖAW) odkryli marmurowy ołtarz za ważącą kilka ton kamienną płytą, na której froncie „uwieczniali” się turyści. Odkrycie jest sensacją dla historyków, stwierdziła ÖAW.

Fakt, że coś "tak ważnego mogło leżeć nierozpoznane przez tak długi czas w tak intensywnie badanym obiekcie" był całkowitym zaskoczeniem dla wszystkich zaangażowanych, powiedział Berkovich, historyk z Instytutu Badań Monarchii Habsburskiej i Regionu Bałkańskiego ÖAW, w komunikacie prasowym. Tył panelu z graffiti, ozdobiony ornamentami wstęgowymi, został szybko zidentyfikowany jako niegdyś wspaniały przód średniowiecznego ołtarza krzyżowców.

Historia bazyliki

Po zdobyciu Świętego Miasta przez krzyżowców, kościół Grobu Świętego został ponownie konsekrowany w 1149 roku jako "jedno z najwspanialszych sanktuariów w chrześcijaństwie" po wiekach panowania muzułmanów.

W jego centrum stanął nowy ołtarz główny w stylu romańskim. "Znamy raporty pielgrzymkowe z XVI, XVII i XVIII wieku o wspaniałym marmurowym ołtarzu w Jerozolimie" - powiedział Berkovich. Po poważnym pożarze romańskiej części Bazyliki Grobu Świętego w 1808 roku, „ołtarz zniknął ze świadomości publicznej”.

Związek Rzymu z Jerozolimą

Nowe odkrycia pokazują, że ołtarz główny ma nieznany wcześniej związek między Rzymem a chrześcijańskim królestwem Jerozolimy, wyjaśnia Berkovich. W średniowieczu specjalna technika produkcji marmurowej dekoracji ołtarza została opanowana wyłącznie przez mistrzów cechowych w papieskim Rzymie. Zdrapywali oni niewielkie ilości cennego marmuru ze starożytnych budowli. Małe kawałki marmuru były następnie wykorzystywane do tworzenia geometrycznych wzorów i olśniewających ornamentów na kamiennych podstawach.

Poza Włochami, tylko jedno dzieło sztuki tego rodzaju zostało kiedykolwiek odkryte w Opactwie Westminsterskim w Londynie. "Ołtarz Cosmati [inaczej arte cosmatescarzeźbiarzy specjalizujących się m. in. w dekoracyjnej mozaice geometrycznej, przyp. KAI] który został ponownie odkryty w Jerozolimie, również musiał zostać stworzony dzięki pomocy papieża" - podsumowuje Berkovich. Wysyłając jednego z mistrzów do Królestwa Jerozolimskiego, aby zlecił wykonanie ołtarza, głowa Kościoła wzmocniła roszczenia chrześcijaństwa do miasta. "Papież uhonorował w ten sposób najświętszą świątynię w chrześcijaństwie" - zauważył Berkovich. Historyk ma nadzieję, że dalsze badania w papieskich archiwach ujawnią szczegóły dotyczące historii powstania ołtarza, a także tożsamość mistrza Cosmati.

 

tom



 

Polecane