Jerzy Bukowski: Faszyzm, komunizm i nazizm to też nie są ideologie?

Ideologie - podobnie jak religie- mogą istnieć tylko wtedy, gdy mają swoich wyznawców.
/ Flickr/CC BY 2.0

Taki wniosek można wysnuć na podstawie wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gliwicach i w Radomiu, które stwierdziły nieważność uchwał gminnych rad w Istebnej oraz w Klwowie w sprawie ogłoszenia ich strefami wolnymi od LGBT uznając, że mają one charakter dyskryminacyjny.
           
Zgadzam się z uzasadnieniem tych postanowień, wedle których ideologia jest zawsze związana z ludźmi. Jednocześnie sędzia Krzysztof Wujek z WSA w Gliwicach przyznał, iż „słownikowa definicja podaje, że to system poglądów, idei, pojęć wyznawanych przez jednostki lub grupy ludzi”.
           
Ideologie – podobnie jak religie – mogą istnieć tylko wtedy, gdy mają swoich wyznawców. Nie byłoby faszyzmu bez faszystów, komunizmu bez komunistów, ani nazizmu bez nazistów. Tak samo rzecz przedstawia się z chrześcijaństwem, islamem, buddyzmem republikanizmem, socjalizmem, liberalizmem, komunitaryzmem, itd. Nie oznacza to jednak, że należy utożsamiać ideologię lub religię, czy jakikolwiek spójny system poglądów politycznych, społecznych, gospodarczych bądź obyczajowych wyłącznie z ludźmi, którzy ją realizują w swoim życiu. Istnieją one także w sensie teoretycznym.

Każdy ponosi odpowiedzialność za własne czyny i jeżeli popełni przestępstwo powinien stanąć przed sądem. Trzeba jednak pamiętać, że ludobójstwa oraz innych potwornych zbrodni dopuszczali się co prawda konkretni ludzie, ale czynili to w imię ideologii, której bezkrytycznie zawierzyli i nie potrafili się od niej uwolnić nawet wtedy, kiedy sumienie - jeżeli go nie uśpili - przestrzegało ich przed możliwością dokonania oczywistego zła.
           
Dlatego uzasadnienie podane przez sędziego Wujka wydaje mi się mało spójne, żeby nie powiedzieć sprzeczne.


 

POLECANE
KRUS wydał komunikat z ostatniej chwili
KRUS wydał komunikat

KRUS przypomina o świadczeniu pieniężnym dla osób, które pełniły funkcję sołtysa co najmniej 7 lat i osiągnęły wymagany wiek. Sprawdź warunki, kwotę i sposób złożenia wniosku.

Jest wniosek o odwołanie ministra rolnictwa z ostatniej chwili
Jest wniosek o odwołanie ministra rolnictwa

Klub parlamentarny PiS składa wniosek o odwołanie Stefana Krajewskiego z funkcji ministra rolnictwa – poinformował w poniedziałek szef klubu Mariusz Błaszczak. Jako powód wskazał nieskuteczność w sprawie zatrzymania umowy UE-Mercosur.

Protesty przeciwko Strefie Czystego Transportu. Minister klimatu: To robienie polityki z ostatniej chwili
Protesty przeciwko Strefie Czystego Transportu. Minister klimatu: "To robienie polityki"

Mieszkańcy Krakowa protestują przeciw wprowadzeniu Strefy Czystego Transportu, wskazując na to, że wprowadzone zmiany dyskryminują najbiedniejszych. – To robienie polityki – odpowiada minister klimatu Paulina Hennig-Kloska.

Atak zimy w Polsce. IMGW wydał ostrzeżenia z ostatniej chwili
Atak zimy w Polsce. IMGW wydał ostrzeżenia

W poniedziałek 12 stycznia 2026 r. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia związane z intensywnymi opadami śniegu, silnym mrozem oraz zawiejami i zamieciami śnieżnymi.

Zbigniew Ziobro uzyskał ochronę międzynarodową i azyl polityczny z ostatniej chwili
Zbigniew Ziobro uzyskał ochronę międzynarodową i azyl polityczny

Poseł Zbigniew Ziobro uzyskał ochronę międzynarodową i azyl polityczny na Węgrzech w związku z naruszeniami praw i wolności na terytorium Polski gwarantowanych prawem międzynarodowym – poinformował w poniedziałek rano jego adwokat mec. Bartosz Lewandowski.

Trump: NATO potrzebuje nas dużo bardziej niż my NATO z ostatniej chwili
Trump: NATO potrzebuje nas dużo bardziej niż my NATO

– NATO potrzebuje nas dużo bardziej niż my NATO – powiedział w niedzielę prezydent USA Donald Trump, odnosząc się do obaw o przyszłość sojuszu w przypadku zajęcia Grenlandii przez USA. Trump podkreślił, że nie jest zainteresowany żadnymi innymi rozwiązaniami poza przejęciem wyspy na własność.

Śnieżyca w świętokrzyskim. Komunikat GDDKiA Kielce Wiadomości
Śnieżyca w świętokrzyskim. Komunikat GDDKiA Kielce

Intensywne opady śniegu w województwie świętokrzyskim utrudniają ruch na głównych trasach. Jak informuje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) w Kielcach, na drodze krajowej nr 7 pojazdy zimowego utrzymania pracują w tzw. systemie kaskadowym.

Pałac Buckingham: Zaskakujące doniesienia ws. księcia Williama Wiadomości
Pałac Buckingham: Zaskakujące doniesienia ws. księcia Williama

Książę Walii zdecydował się na wprowadzenie nowego wsparcia w Pałacu Kensington, zatrudniając specjalistę od zarządzania kryzysowego. Jak podaje Daily Mail, chodzi o Lizę Ravenscroft, opisywaną jako „niezawodne słońce”, znaną z tego, że „pracuje ramię w ramię z wielkimi nazwiskami w obliczu najtrudniejszych chwil”.

The Telegraph: Polska wyprzedza Wielką Brytanię Wiadomości
The Telegraph: Polska wyprzedza Wielką Brytanię

Polska staje się coraz bardziej atrakcyjnym miejscem do życia i pracy - nie tylko dla swoich obywateli, którzy wracają z Wielkiej Brytanii, ale też dla samych Brytyjczyków. Według The Telegraph, kraj, który jeszcze niedawno był postrzegany jako postkomunistyczny, dziś dogania i wyprzedza Wielką Brytanię pod wieloma względami.

Tragedia w szwajcarskim kurorcie. Są nowe informacje Wiadomości
Tragedia w szwajcarskim kurorcie. Są nowe informacje

Ciała 34 osób z 40 ofiar pożaru w barze w Crans- Montanie w Szwajcarii znaleziono przy schodach, prowadzących z najniższego poziomu lokalu na parter- poinformowały w niedzielę włoskie media. Według nich największy dramat rozegrał się u stóp schodów, których szerokość zmniejszono o połowę w 2015 r.

REKLAMA

Jerzy Bukowski: Faszyzm, komunizm i nazizm to też nie są ideologie?

Ideologie - podobnie jak religie- mogą istnieć tylko wtedy, gdy mają swoich wyznawców.
/ Flickr/CC BY 2.0

Taki wniosek można wysnuć na podstawie wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gliwicach i w Radomiu, które stwierdziły nieważność uchwał gminnych rad w Istebnej oraz w Klwowie w sprawie ogłoszenia ich strefami wolnymi od LGBT uznając, że mają one charakter dyskryminacyjny.
           
Zgadzam się z uzasadnieniem tych postanowień, wedle których ideologia jest zawsze związana z ludźmi. Jednocześnie sędzia Krzysztof Wujek z WSA w Gliwicach przyznał, iż „słownikowa definicja podaje, że to system poglądów, idei, pojęć wyznawanych przez jednostki lub grupy ludzi”.
           
Ideologie – podobnie jak religie – mogą istnieć tylko wtedy, gdy mają swoich wyznawców. Nie byłoby faszyzmu bez faszystów, komunizmu bez komunistów, ani nazizmu bez nazistów. Tak samo rzecz przedstawia się z chrześcijaństwem, islamem, buddyzmem republikanizmem, socjalizmem, liberalizmem, komunitaryzmem, itd. Nie oznacza to jednak, że należy utożsamiać ideologię lub religię, czy jakikolwiek spójny system poglądów politycznych, społecznych, gospodarczych bądź obyczajowych wyłącznie z ludźmi, którzy ją realizują w swoim życiu. Istnieją one także w sensie teoretycznym.

Każdy ponosi odpowiedzialność za własne czyny i jeżeli popełni przestępstwo powinien stanąć przed sądem. Trzeba jednak pamiętać, że ludobójstwa oraz innych potwornych zbrodni dopuszczali się co prawda konkretni ludzie, ale czynili to w imię ideologii, której bezkrytycznie zawierzyli i nie potrafili się od niej uwolnić nawet wtedy, kiedy sumienie - jeżeli go nie uśpili - przestrzegało ich przed możliwością dokonania oczywistego zła.
           
Dlatego uzasadnienie podane przez sędziego Wujka wydaje mi się mało spójne, żeby nie powiedzieć sprzeczne.



 

Polecane