Co musisz wiedzieć:

• Zdaniem historyka w narracji o Trzeciej Rzeszy brakuje pogłębionego wizerunku niemieckiego społeczeństwa.
• Kluczowe znaczenie miały stosowane przez narodowych socjalistów „techniki panowania”.
• Goetz Aly powiedział, że jego rodzice, tak jak większość ich rówieśników, twierdzili, że nic nie wiedzieli o Holokauście.

„Oportunizm, tchórzostwo, bierne uczestnictwo”

„Po jednej stronie znajdują się coraz częściej mozolnie rekonstruowane historie ofiar, a po drugiej historie prześladowców i morderców. Pomiędzy nimi rozciąga się próżnia, historyczna pustka”

– powiedział Aly w wywiadzie opublikowanym w środę w internetowym wydaniu „TAZ”.

Zdaniem historyka w narracji o Trzeciej Rzeszy brakuje pogłębionego wizerunku niemieckiego społeczeństwa, pokazania „skali oportunizmu, tchórzostwa, biernego uczestnictwa”. Kluczowe znaczenie miały stosowane przez narodowych socjalistów „techniki panowania”, dzięki którym miliony ludzi, którzy w innych warunkach nie staliby się przestępcami, dały się wciągnąć w „wir zła”. Aly wymienił w tym kontekście „praktyki przekupstwa”, w tym urlopy, świadczenia dla dzieci, sprawiedliwy podział żywności podczas wojny.

• Ważny komunikat dla mieszkańców Gdańska
• Beata Szydło alarmuje: Czy polski rząd wie, co jest w umowie?
• ZUS wydał ważny komunikat
• Największe zwolnienia grupowe od 2009 roku. NSZZ "S": To skutek systematycznego ignorowania głosu pracowników
• Wyłączenia prądu na Śląsku. Ważny komunikat dla mieszkańców
• Hiszpański rząd zalegalizuje pobyt nielegalnych migrantów. "To wezwanie do przyspieszenia inwazji"
• Pilne doniesienia z granicy. Jest komunikat Straży Granicznej
• ZUS rusza po pieniądze. Te świadczenia trzeba będzie oddać

Wojna instrumentem integracji

W jego ocenie sprawdzonym politycznym instrumentem integracji społeczeństwa jest wojna.

„Hitler wiedział o tym, Hitler chciał wojny”

– podkreślił historyk. Bombardowania Niemiec przez aliantów były Hitlerowi na rękę, ponieważ stępiały wrażliwość Niemców na cierpienia innych i ułatwiały akceptację najcięższych zbrodni.

„Wojna i propaganda doprowadziły do moralnej brutalizacji milionów ludzi”

– tłumaczy Aly.

Głównym motywem Holokaustu nie była - jego zdaniem - ideologia, lecz zawiść ekonomiczna.

„Partyjni agitatorzy mówili: Żydzi posiadają luksusowe domy towarowe, są ponadprzeciętnie zamożni, są kupcami, adwokatami, lekarzami, architektami czy artystami; chcemy ograniczyć prawa tych obcych, którzy nie należą do naszego narodu i zmusić ich do emigracji. To nie jest ideologia, lecz program polityczny”

– uważa Aly.

Istota rasizmu

„Rasizm – tłumaczy historyk – ma zawsze dwie strony: poniżenie innych i wyniesienie samego siebie. Narodowi socjaliści kadzili Niemcom jako członkom rasy wysokiej (…). Każdy germański Niemiec należał jakoby do szczególnie godnego narodu, nawet jeśli był głupi, pozbawiony zdolności, niewykształcony i prostacki. Ludzie lubią tego słuchać”.

NSDAP, partia Hitlera, obiecywała nieżydowskim Niemcom „kwitnącą przyszłość”, posługując się hasłem „Niemcy dla Niemców” i domagając się wyrzucenia z kraju „obcych narodowo elementów”.

Wyparcie pamięci

Nawiązując do historii swojej rodziny, Aly powiedział, że jego rodzice, tak jak większość ich rówieśników, twierdzili, że nic nie wiedzieli o Holokauście. Dopiero przed śmiercią ojciec historyka przyznał, że było inaczej. Wiosną 1943 r. leżał w Warszawie, w szpitalu graniczącym z gettem.

„Słyszeliśmy strzały, krzyki i wybuchy. Wiedzieliśmy, co tam się dzieje”

– cytuje Goetz Aly swojego ojca.

Goetz Aly jest autorem licznych książek poświęconych historii Trzeciej Rzeszy oraz kwestii antysemityzmu. W Polsce ukazała się m.in. jego praca „Europa przeciwko Żydom 1880–1945”.