Przełom w diagnostyce raka. Nowatorskie badanie może zwiększyć szansę pacjentów na przeżycie

18.10.2025 10:19

Nowatorskie badanie krwi na obecność ponad 50 rodzajów nowotworów może pomóc przyspieszyć diagnozę. Wprawdzie badania kliniczne jeszcze trwają, ale już w tej chwili wyniki badania przeprowadzonego w Ameryce Północnej pokazują, że test był w stanie zidentyfikować szeroką gamę nowotworów, z których trzy czwarte nie ma żadnego programu badań przesiewowych.

Zdjęcie ilustracyjne / Pixabay

Co musisz wiedzieć:

Nowotwory odpowiadają za 25 proc. zgonów w Polsce
Wczesne wykrycie raka zwiększa szanse pacjenta na przeżycie
Potrzeba jeszcze trzech lat badań klinicznych, aby ostatecznie potwierdzić skuteczność nowej metody wykrywania nowotworów

Test Galleriego, gdyż o nim mowa, został opracowany przez amerykańską firmę farmaceutyczną Grail. Pozwala on wykryć fragmenty nowotworowego DNA, które oderwały się od guza i krążą we krwi. Obecnie jest on testowany przez NHS. W trakcie badań klicznicznych ponad połowę nowotworów wykryto na wczesnym etapie, gdzie są łatwiejsze w leczeniu i potencjalnie uleczalne.

W ciągu roku w badaniu wzięło udział 25 000 dorosłych osób ze Stanów Zjednoczonych i Kanady, przy czym prawie jedna na 100 osób uzyskała wynik pozytywny. W 62% tych przypadków nowotwór został później potwierdzony.

Przełom w diagnostyce raka

Kierownik badań, dr Nima Nabavizadeh, profesor nadzwyczajny medycyny radiacyjnej na Oregon Health & Science University, stwierdził, że dane wykazały, że test może „fundamentalnie zmienić" ich podejście do badań przesiewowych w kierunku raka.

Wyjaśnił, że może pomóc wykryć wiele rodzajów nowotworów „wcześniej, gdy szanse na skuteczne leczenie, a nawet wyleczenie są największe".

Potrzeba więcej dowodów na skuteczność testu

Test prawidłowo wykluczył raka u ponad 99% osób, które uzyskały wynik negatywny. W połączeniu z badaniami przesiewowymi piersi, jelit i szyjki macicy zwiększyło to ogólną liczbę wykrytych nowotworów siedmiokrotnie. Co najważniejsze, trzy czwarte wykrytych nowotworów to te, które nie mają programu badań przesiewowych, takie jak rak jajnika, wątroby, żołądka, pęcherza moczowego i trzustki. Badanie krwi prawidłowo zidentyfikowało pochodzenie nowotworu w dziewięciu na 10 przypadków. Te imponujące wyniki sugerują, że badanie krwi może ostatecznie odegrać główną rolę we wcześniejszym diagnozowaniu raka.

Jednak, jak informuje BBC, naukowcy niezaangażowani w badania twierdzą, że potrzeba więcej dowodów, aby wykazać, czy badanie krwi zmniejsza liczbę zgonów z powodu raka.

„Dane z randomizowanych badań, których punktem końcowym jest śmiertelność, będą absolutnie niezbędne do ustalenia, czy pozornie wcześniejsze wykrycie przez Galleriego przekłada się na korzyści w zakresie śmiertelności”

- powiedziała Clare Turnbull, profesor translacyjnej genetyki nowotworów w Instytucie Badań nad Rakiem w Londynie.

Wiele będzie zależeć od wyników trzyletniego badania z udziałem 140 000 pacjentów NHS w Wielkiej Brytanii.

Autor: Oprac. Anna Wiejak
Źródło: BBC
Data: 18.10.2025 10:19
Tagi: rak, test Galleriego, USA, Kanada, diagnostyka