Co musisz wiedzieć?

• Największy krąg - Odd Radio Circle (ORC) w historii – RAD J131346.9+500320 jest ponad 10 razy większy od Drogi Mlecznej i 100 razy jaśniejszy od innych podobnych obiektów.
• W odkryciu uczestniczył dr Pratik Dabhade z Narodowego Centrum Badań Jądrowych .
• Citizen science działa – obiekt odkryto dzięki współpracy naukowców i pasjonatów w projekcie RAD@home.
• Badania są możliwe dzięki radioteleskopowi LOFAR, a w przyszłości kontynuowane w ramach SKA.
• ORC-y mogą ujawnić, jak energia supermasywnych czarnych dziur i procesy galaktyczne kształtują Wszechświat.

Odkrycie na granicy znanego Wszechświata

Nowo zidentyfikowany obiekt, oznaczony jako RAD J131346.9+500320, znajduje się około 7 miliardów lat świetlnych od Ziemi. 
Struktura ta jest ponad milion razy większa niż odległość między Słońcem a najbliższą gwiazdą, a jej średnica jest dziesięciokrotnie większa od Drogi Mlecznej. Jej emisja radiowa jest blisko sto razy silniejsza niż w innych znanych ORC-ach, a jak zaznacza portal biznesalert.pl, unikalna podwójna struktura pierścieniowa czyni z niej dopiero drugi taki przypadek w historii astronomii.

• Niepokojące informacje z granicy. Komunikat Straży Granicznej
• Komunikat dla mieszkańców woj. lubelskiego
• PKO BP wydał pilny komunikat
• Wyłączenia prądu w Wielkopolsce. Jest komunikat
• Komunikat dla mieszkańców Trójmiasta
• Rząd Tuska postanowił zaoszczędzić na seniorach
• Ukraina umywa ręce ws. Wołodymyra Ż.
• NASA odkryła przyczynę złamania galaktycznej "kości" Drogi Mlecznej

Naukowiec z Polski wśród odkrywców

Wśród współautorów badania znalazł się dr Pratik Dabhade z Zakładu Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ). Polska placówka jest aktywnym uczestnikiem Polskiego Konsorcjum SKA, przygotowującego krajowych badaczy do pracy z największym radioteleskopem świata – Square Kilometre Array.
To ważne osiągnięcie nie tylko dla międzynarodowej astronomii, ale i dla polskiego wkładu w badania nad strukturą Wszechświata.

Czym są dziwne kręgi radiowe?

Dziwne kręgi radiowe to gigantyczne pierścienie plazmy, widoczne wyłącznie w paśmie radiowym. Po raz pierwszy zaobserwowano je dopiero sześć lat temu, a znanych przypadków jest zaledwie kilkanaście.
Ich rozmiary (do 20 razy większe niż Droga Mleczna) i energia budzą ogromne zainteresowanie naukowców. Wciąż nie wiadomo, jak powstają.
Najbardziej prawdopodobne hipotezy zakładają, że są wynikiem:

• fal uderzeniowych po zderzeniach galaktyk,
• aktywności supermasywnych czarnych dziur,
• lub tzw. superwiatrów – potężnych wypływów cząstek z aktywnych galaktyk.
• Naukowcy i amatorzy ramię w ramię

Odkrycia dokonano w ramach projektu RAD@home Astronomy Collaboratory – międzynarodowej inicjatywy typu citizen science. Łączy ona zawodowych astrofizyków z miłośnikami astronomii z całego świata.
To właśnie dzięki wspólnej analizie danych przez profesjonalistów i ochotników udało się zidentyfikować ten obiekt. Jak zauważają autorzy, „ludzka intuicja i zdolność rozpoznawania wzorców nadal przewyższa algorytmy sztucznej inteligencji w pewnych dziedzinach badań”.

Więcej niezwykłych struktur

W trakcie analizy danych znaleziono także inne niezwykłe obiekty:

• RAD J122622.6+640622 – gigantyczną galaktykę o rozpiętości blisko 3 milionów lat świetlnych, z charakterystycznym pierścieniem uformowanym przez zakrzywiony dżet
• RAD J142004.0+621715 – obiekt o średnicy 1,4 mln lat świetlnych, również z pierścieniem radiowym powiązanym z aktywnością jego centrum.

Wszystkie te odkrycia były możliwe dzięki europejskiemu radioteleskopowi LOFAR (Low-Frequency Array) – jednej z najczulszych sieci anten do obserwacji fal o niskiej częstotliwości, w której uczestniczy również Polska.

Co dalej z badaniami nad ORC-ami?

Naukowcy wiążą duże nadzieje z powstającym właśnie projektem SKA (Square Kilometre Array) – największym radioteleskopem świata. Pozwoli on na dokładniejsze przeglądy nieba i lepsze zrozumienie środowisk, w jakich powstają ORC-y.
Współpraca z przeglądami optycznymi, takimi jak DESI czy LSST, umożliwi zestawienie obserwacji radiowych z danymi o galaktykach macierzystych i procesach ich ewolucji.