161. rocznica urodzin Romana Dmowskiego. Współtwórcy niepodległej Polski

9 sierpnia 2025 roku mija 161 lat od narodzin Romana Dmowskiego - jednego z ojców polskiej niepodległości, wybitnego polityka, publicysty i ideologa ruchu narodowego. Urodzony w 1864 roku w Kamionku pod Warszawą, w ubogiej rodzinie drobnoszlacheckiej, Dmowski poświęcił życie walce o odrodzenie Polski.
Roman Dmowski
Roman Dmowski / fot. wikipedia.org/ Domena publiczna

Co musisz wiedzieć?

  • Roman Dmowski (1864–1939) to polski polityk, ideolog nacjonalizmu i współtwórca niepodległej Polski
  • Założyciel Narodowej Demokracji, lider Komitetu Narodowego Polski w Paryżu, sygnatariusz Traktatu Wersalskiego (1919)
  • Promował koncepcję państwa narodowego, opartego na polonizacji, w opozycji do federacyjnej wizji Piłsudskiego
  • Jako delegat na konferencji paryskiej przyczynił się do uznania Polski na arenie międzynarodowej

 

Młodość i narodziny idei

Studiował biologię na rosyjskim uniwersytecie w Warszawie, gdzie w 1891 roku zdobył stopień doktora nauk przyrodniczych. Jako współzałożyciel Narodowej Demokracji (endecji), stworzył podstawy ideowe polskiego nacjonalizmu, kładąc nacisk na polonizację i koncepcję państwa narodowego. W odróżnieniu od Józefa Piłsudskiego, który marzył o federacyjnej, wielonarodowej Polsce, Dmowski widział ojczyznę jako jednolite państwo polskie.

 

Architekt polskiej niepodległości

Jego działalność polityczna nabrała szczególnego znaczenia podczas I wojny światowej. W 1917 roku założył w Paryżu Komitet Narodowy Polski, uznany przez państwa Ententy za przedstawicielstwo polskich interesów. W 1919 roku, wraz z Ignacym Janem Paderewskim, reprezentował Polskę na konferencji paryskiej, gdzie podpisano Traktat Wersalski, formalnie potwierdzający odrodzenie Rzeczypospolitej. Dmowski osobiście złożył podpis pod tym historycznym dokumentem.

 

Rola w II Rzeczypospolitej

W II Rzeczypospolitej pełnił funkcję posła na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) oraz ministra spraw zagranicznych w rządzie Wincentego Witosa (1923). Po wycofaniu się z polityki osiadł w swoim majątku pod Poznaniem, lecz jego myśl polityczna inspirowała kolejne pokolenia.

Roman Dmowski zmarł po długiej chorobie 2 stycznia 1939 roku w Drozdowie koło Łomży. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie. Jego życie, naznaczone niezłomną walką o niepodległość i kształtowanie polskiej tożsamości, pozostaje symbolem patriotyzmu i politycznego realizmu.


 

POLECANE
Pogoda na najbliższe dni. IMGW wydał komunikat Wiadomości
Pogoda na najbliższe dni. IMGW wydał komunikat

Jak informuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Europa północna oraz południowa będzie pod wpływem odziaływania niżów, pozostała część kontynentu pozostanie w zasięgu wyżu: Atlantyckiego oraz znad Rosji. Polska będzie pod wpływem pofalowanego frontu atmosferycznego, powoli przemieszczającego się z zachodu na wschód kraju. W ciągu dnia na zachodzie zaznaczy się wpływ zatoki niżu znad Morza Norweskiego z frontem okluzji. Napływać będzie chłodna masa powietrza polarnego morskiego, jedynie krańce wschodnie kraju pozostaną w nieco cieplejszej i suchszej masie powietrza polarnego. Na wschodzie kraju ciśnienie będzie się wahać, na zachodzie w nocy spadać, w ciągu dnia rosnąć.

Groźny wypadek w centrum Poznania. Kobieta ciężko ranna Wiadomości
Groźny wypadek w centrum Poznania. Kobieta ciężko ranna

W niedzielne popołudnie (15 marca) w centrum Poznania doszło do poważnego wypadku drogowego. Samochód osobowy wjechał w przystanek tramwajowy Bałtyk przy ul. Bukowskiej. 25-letnia pasażerka wiaty została ciężko ranna i trafiła do szpitala.

Napięcie na Bliskim Wschodzie. USA apelują o otwarcie cieśniny Ormuz Wiadomości
Napięcie na Bliskim Wschodzie. USA apelują o otwarcie cieśniny Ormuz

Ambasador USA przy ONZ Michael Waltz oświadczył w niedzielę, że Stany Zjednoczone „zachęcają, a nawet żądają” udziału innych państw w otwarciu cieśniny Ormuz, której blokada przez Iran skutkuje gwałtownym wzrostem cen paliw na świecie. Z podobnym apelem wystąpił w sobotę prezydent USA Donald Trump.

Serial „Klan” zaskoczy widzów. Nowe wyzwania dla głównej postaci Wiadomości
Serial „Klan” zaskoczy widzów. Nowe wyzwania dla głównej postaci

W najnowszym odcinku serialu „Klan” bohaterowie zmierzą się z kilkoma trudnymi sytuacjami. Bożenka nadal jest zła na Tomka po zdarzeniu przed kinem. Chłopak nie chciał pomóc potrzebującemu i od razu uznał go za oszusta. Dodatkowo tłumaczył się swoimi „zasadami”, co jeszcze bardziej zdenerwowało Bożenkę. Kamila uważa jednak, że jej siostra reaguje zbyt ostro.

Grafzero: Book Haul zima 2026 z ostatniej chwili
Grafzero: Book Haul zima 2026

Co trafiło na półkę Grafzero vlog literacki zimą 2026 roku - są książki o kotach, są stare powieści historyczne, dwie książki naukowe i trochę literackich nowości. Nie mogło zabraknąć też noblisty!

Niepokojące wieści dla kadry. Polski bramkarz z urazem Wiadomości
Niepokojące wieści dla kadry. Polski bramkarz z urazem

Podstawowy bramkarz piłkarskiej reprezentacji Polski Łukasz Skorupski doznał kolejnej kontuzji. W wyjazdowym meczu 29. kolejki włoskiej ekstraklasy z Sassuolo (1:0) miał w końcówce problem z mięśniem uda, ale nie mógł zejść z boiska, bo jego zespół wykorzystał już limit zmian.

Poruszające wyznanie przed występem w „Tańcu z gwiazdami” Wiadomości
Poruszające wyznanie przed występem w „Tańcu z gwiazdami”

Przygotowania do kolejnego odcinka programu „Taniec z gwiazdami” przyniosły nie tylko taneczne wyzwania, ale też bardzo osobiste wyznania. Paulina Gałązka, która w show występuje z Michałem Bartkiewiczem, podczas treningów wróciła pamięcią do trudnego momentu ze swojej młodości.

Konkurs w Oslo kończy się po pierwszej serii. Polacy poza czołówką Wiadomości
Konkurs w Oslo kończy się po pierwszej serii. Polacy poza czołówką

Paweł Wąsek zajął 21. miejsce, Kacper Tomasiak 24., Kamil Stoch 28., a Maciej Kot 29. w jednoseryjnym konkursie Pucharu Świata w skokach narciarskich w Oslo. Wygrał Japończyk Tomofumi Naito. Drugą serię odwołano z powodu zbyt silnego wiatru.

Nie żyje były piłkarz i trener Wiadomości
Nie żyje były piłkarz i trener

Smutna informacja pojawiła się w mediach społecznościowych klubu Włókniarz Konstantynów Łódzki. Zmarł jego były zawodnik Tomasz Smakowski. Piłkarz miał 43 lata. W ostatnim czasie zmagał się z ciężką chorobą.

Utrudnienia po wypadku na niestrzeżonym przejeździe kolejowym Wiadomości
Utrudnienia po wypadku na niestrzeżonym przejeździe kolejowym

Jedna osoba zginęła, a jedna została ranna i trafiła do szpitala, po tym jak w niedzielę na niestrzeżonym przejeździe kolejowym w miejscowości Ogorzelice pod szynobus wjechało BMW. Trasa w miejscu wypadku jest zablokowana. Utrudnienia w ruchu samochodowym i pociągów mogą potrwać do wieczora.

REKLAMA

161. rocznica urodzin Romana Dmowskiego. Współtwórcy niepodległej Polski

9 sierpnia 2025 roku mija 161 lat od narodzin Romana Dmowskiego - jednego z ojców polskiej niepodległości, wybitnego polityka, publicysty i ideologa ruchu narodowego. Urodzony w 1864 roku w Kamionku pod Warszawą, w ubogiej rodzinie drobnoszlacheckiej, Dmowski poświęcił życie walce o odrodzenie Polski.
Roman Dmowski
Roman Dmowski / fot. wikipedia.org/ Domena publiczna

Co musisz wiedzieć?

  • Roman Dmowski (1864–1939) to polski polityk, ideolog nacjonalizmu i współtwórca niepodległej Polski
  • Założyciel Narodowej Demokracji, lider Komitetu Narodowego Polski w Paryżu, sygnatariusz Traktatu Wersalskiego (1919)
  • Promował koncepcję państwa narodowego, opartego na polonizacji, w opozycji do federacyjnej wizji Piłsudskiego
  • Jako delegat na konferencji paryskiej przyczynił się do uznania Polski na arenie międzynarodowej

 

Młodość i narodziny idei

Studiował biologię na rosyjskim uniwersytecie w Warszawie, gdzie w 1891 roku zdobył stopień doktora nauk przyrodniczych. Jako współzałożyciel Narodowej Demokracji (endecji), stworzył podstawy ideowe polskiego nacjonalizmu, kładąc nacisk na polonizację i koncepcję państwa narodowego. W odróżnieniu od Józefa Piłsudskiego, który marzył o federacyjnej, wielonarodowej Polsce, Dmowski widział ojczyznę jako jednolite państwo polskie.

 

Architekt polskiej niepodległości

Jego działalność polityczna nabrała szczególnego znaczenia podczas I wojny światowej. W 1917 roku założył w Paryżu Komitet Narodowy Polski, uznany przez państwa Ententy za przedstawicielstwo polskich interesów. W 1919 roku, wraz z Ignacym Janem Paderewskim, reprezentował Polskę na konferencji paryskiej, gdzie podpisano Traktat Wersalski, formalnie potwierdzający odrodzenie Rzeczypospolitej. Dmowski osobiście złożył podpis pod tym historycznym dokumentem.

 

Rola w II Rzeczypospolitej

W II Rzeczypospolitej pełnił funkcję posła na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) oraz ministra spraw zagranicznych w rządzie Wincentego Witosa (1923). Po wycofaniu się z polityki osiadł w swoim majątku pod Poznaniem, lecz jego myśl polityczna inspirowała kolejne pokolenia.

Roman Dmowski zmarł po długiej chorobie 2 stycznia 1939 roku w Drozdowie koło Łomży. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie. Jego życie, naznaczone niezłomną walką o niepodległość i kształtowanie polskiej tożsamości, pozostaje symbolem patriotyzmu i politycznego realizmu.



 

Polecane