"Państwowa Inspekcja Pracy w Katowicach odwróciła się do nas plecami. Pisaliśmy wnioski o kontrolę, złożyliśmy skargę pokontrolną, ale zdaje się, że ta sprawa ich nie interesuje. Kiedy domagaliśmy się udziału członków SIPu w komisjach powypadkowych i BHP, to Państwowa Inspekcja Pracy nie odpowiadała na nasze pisma w sposób merytoryczny tylko odsyła nas do prokuratury. Jest to całkowita abdykacja Inspekcji na rzecz poprawy bezpieczeństwa pracowników, co stwierdzam z ogromnym ubolewaniem. I to dzieje się nie pierwszy raz" - mówi w tekście przewodniczący Solidarności w Timken Polska Zbigniew Michałkiewicz. Na te i inne formułowane w tekście zarzuty pod swoim adresem, wypowiadane przez przewodniczącego zakładowej Solidarności, postanowił zareagować OIP w Katowicach. Wydał oświadczenie, w którym czytamy m.in:

"Z ustaleń dokonanych w trakcie kontroli wynika, że u pracodawcy Timken-Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Sosnowcu działa kilka organizacji związkowych. Tymczasem Zakładowa Organizacja Związkowa NSZZ „Solidarność" Timken-Polska Sp. z o.o. samodzielnie przeprowadziła wybory na społecznych inspektorów pracy i o ich wynikach powiadomiła pracodawcę. W związku z powyższym pracodawca zwrócił się do wszystkich organizacji związkowych o wspólne oświadczenie dotyczące wyboru SIP. Dwie pozostałe organizacje związkowe oświadczyły, że nie mogą uznać wyników wyborów przeprowadzanych na podstawie nieuzgodnionego z nimi regulaminu wyborów i bez ich udziału".

"Informacja o wynikach wyborów SIP nie wywiera skutków prawnych"

Jak twierdzi Okręgowy Inspektorat Pracy w Katowicach, pracodawca stanął wobec tego na stanowisku, że przekazana mu przez Zakładową Organizację Związkową NSZZ „Solidarność" Timken-Polska Sp. z o.o informacja o wynikach wyborów SIP nie wywiera skutków prawnych, które z wyborem SIP wiąże ustawa o społecznej inspekcji pracy, co w konsekwencji doprowadziło do powoływania do zespołu badającego przyczyny i okoliczności wypadków przy pracy, obok pracownika służby BHP, przedstawiciela pracowników.

OIP przypomina jednocześnie, że zasady funkcjonowania społecznej inspekcji pracy reguluje ustawa z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy (Dz.U. z 2015, poz. 567), która stanowi, że społeczna inspekcja pracy jest kierowana przez zakładowe organizacje związkowe. Społecznych inspektorów pracy co prawda wybierają pracownicy zakładu pracy, ale wybory przeprowadzają zakładowe organizacje związkowe na podstawie uchwalonych przez siebie regulaminów wyborów. Ustawa zatem, posługując się sformułowaniem „zakładowe organizacje związkowe”, wyraźnie wskazuje, że w zakładzie pracy, w którym działa więcej niż jedna organizacja związkowa, związki zawodowe są zobowiązane do współdziałania ze sobą na każdym etapie procesu wyboru SIP, w tym do uchwalenia regulaminu wyborów i ich przeprowadzenia.

"Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że ustawodawca nie przewiduje drogi kontrolowania nieprawidłowości popełnianych przy dokonywaniu wyborów społecznych inspektorów pracy. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego (m.in. wyrok z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt I PKN 755/00, postanowienia z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II PK 79/11) wybór społecznego inspektora pracy przez pracowników nie podlega żadnej kontroli zewnętrznej"

- napisano w oświadczeniu.

"Inspektor pracy nie może rozstrzygnąć sporu, który powstał w Spółce Timken-Polska"

OIP dowodzi, że z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, iż inspektor pracy nie jest uprawniony do dokonywania oceny legalności wyboru społecznego inspektora pracy, co oznacza, że nie ma kompetencji do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonych wyborów, ale nie ma też uprawnień do stwierdzenia w sposób autorytatywny, że wybory zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami. Z tego względu inspektor pracy nie może rozstrzygnąć sporu, który na tym tle powstał w Spółce Timken-Polska i nakazać pracodawcy powoływania do zespołu badającego przyczyny i okoliczności wypadku przy pracy społecznego inspektora pracy, tym bardziej, że pozostałe dwie organizacje związkowe, negują wyniki wyborów, jako przeprowadzonych poza regulacjami ustawy z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy (Dz.U. z 2015, poz. 567).

"Spółka Timken-Polska, uznając się za pracodawcę, u którego nie działa społeczna inspekcja pracy, stosuje rozwiązania przewidziane w § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. Nr 105, poz. 870) i do składu zespołu badającego przyczyny i okoliczności wypadków przy pracy, które wydarzyły się po 30 listopada 2022 r., tj. po upływie kadencji społecznego inspektora pracy wybranego w 2018 r., powołuje przedstawicieli pracowników, posiadających aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodnie z przepisami dotyczącymi szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Z uwagi na fakt, że inspektor pracy nie może rozstrzygać sporu co do legalności wyboru społecznego inspektora pracy, konsekwentnie nie może kwestionować ww. działań pracodawcy w zakresie określania składu zespołu powypadkowego, w przeciwnym wypadku legitymizowałby przeprowadzone wybory społecznych inspektorów pracy"

- przekonują autorzy oświadczenia.

W tej sytuacji, jak dowodzi OIP, rozwiązanie problemu będącego przedmiotem powyższych rozważań, może nastąpić wyłącznie poprzez dojście do porozumienia w zakresie wyboru społecznego inspektora pracy pomiędzy organizacjami związkowymi działającymi w Timken-Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Sosnowcu. "Jeżeli zaś w opinii Zakładowej Organizacji Związkowej NSZZ „Solidarność" Timken-Polska Sp. z o.o. działania pracodawcy naruszają prawo związków zawodowych do wyboru społecznego inspektora pracy, może ona rozważyć możliwość wniesienia do Prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa" - przekazano w oświadczeniu.

Oświadczenie odnosi się do tekstu: "Państwowa Inspekcja Pracy odwróciła się do nas plecami". Trudna sytuacja w sosnowieckim Timken Polska

Poniżej pełna treść oświadczenia: