To, czego wielu Polaków na razie tylko się obawia, dla tysięcy innych osób jest już bolesną codziennością. Według prognoz liczba Polaków żyjących w skrajnym ubóstwie w 2022 r. mogła zwiększyć się nawet o 54%. To 859 tys. nowych osób, które balansują na granicy przetrwania.

Na podstawie analizy Szlachetnej Paczki można wskazać na cztery główne obszary, które budzą niepokój Polaków. To po pierwsze, inflacja, drożyzna, rosnące ceny; po drugie, choroba lub utrata zdrowia; po trzecie, kryzys i ubóstwo energetyczne i po czwarte, samotność i starość.

Co nie daje nam spokoju? Poniżej szczegóły analizy opracowanej przez Szlachetną Paczkę.

Inflacja, rosnące ceny, które pogłębiają problem biedy i ubóstwa 

Według badań GUS o 81,5% - zdrożał cukier, mleko o 37,5% a jaja o 37,2% (GUS – marzec 2023 vs marzec 2022 r.). W 2022 r. – według prognoz EAPN (The European Anti-Poverty Network) – ubóstwo skrajne drastycznie wzrosło: z 4,2% do 6,5%. To oznacza, że liczba Polaków żyjących w skrajnym ubóstwie zwiększyła się nawet o 54 proc. (o 859 tys.) – to daje niemal 2,5 mln osób.

Inflacja spycha nas w ubóstwo. W 2021 r. w skrajnym ubóstwie, tj. za mniej niż 672 zł miesięcznie, żyło aż 1,6 mln Polaków, w tym 333 tys. dzieci i 246 tys. seniorów. 22 zł 50 gr. na dzień – to budżet, który musi im wystarczyć na wszystkie potrzeby.

Jeżeli ubóstwo skrajne dzieci wzrosło w 2022 r. tak samo jak ubóstwo ogółem (czyli o dwa punkty proc.), oznaczać to będzie, że w skrajnym ubóstwie żyje już niemal pół miliona dzieci (474 tys.). To najwyższy wyniki od 2016 r. i wzrost aż o 42% (za EAPN).

Inflacja najmocniej uderza w najbiedniejszych. W rodzinach objętych pomocą Szlachetnej Paczki średni dochód na osobę wynosi 15 zł i 18 gr na dzień. 

Choroba lub utrata zdrowia

Niemal 70% martwi się brakiem dostępu do opieki medycznej. 80 % boi się, że zabraknie im pieniędzy na leczenie poważnego schorzenia. W  2020 roku co  trzeci mieszkaniec Polski zmagał się z długotrwałymi problemami zdrowotnymi lub chorobami przewlekłymi (trwającymi pół roku lub dłużej). Niemal 3 mln Polaków w wieku produkcyjnym nie podejmuje pracy z powodu choroby lub niepełnosprawności. Zasięg skrajnego ubóstwa wśród rodzin z osobą z niepełnosprawnością jest dużo wyższy niż w innych rodzinach, wynosi ok. 6,5% (GUS).

52% rodzin, do których w ubiegłym roku dotarła Szlachetna Paczka, to rodziny w których co najmniej jedna osoba mierzy się z niepełnosprawnością. W 74% rodzin co najmniej jedna osoba cierpi na chorobę przewlekłą. Nie daje nam spokoju fakt, że co piąta rodzina włączona do Szlachetnej Paczki, w której występuje choroba lub niepełnosprawność, nie jest w stanie pokryć wszystkich niezbędnych wydatków na leki. Do takich osób docieramy z pomocą. 

Kryzys i ubóstwo energetyczne

W porównaniu z marcem ubiegłego roku o 40,7% zdrożała energia cieplna, gaz o 15,9% a opał o 32,4%. Wiele z domów i mieszkań w Polsce wymaga natychmiastowego remontu, na który niestety brakuje pieniędzy. Ludzie żyją w zimnie. Problem ubóstwa energetycznego dotyczy aż 25% gospodarstw w których żyją emeryci i renciści. To oni najczęściej są zmuszeni do zakręcania kurków (wg Raportu Warsaw Institute). Nie daje nam spokoju fakt, że w poprzedniej edycji Szlachetnej Paczki 59% rodzin zgłosiło jako potrzebę ciepłą odzież na zimę, 49% potrzebowało ciepłych butów, by nie marznąć.

Samotność i starość

Według badań GUS 34% Polek i Polaków powyżej 75. roku życia żyje już samotnie. W 2005 r. jednoosobowe gospodarstwa domowe bez dzieci stanowiły 18,3%, podczas gdy w 2021 r. już 26,1 % ogółu gospodarstw domowych w Polsce. 

Starość bardzo często równa się samotność. Polska się starzeje, i to szybko. W roku 1950 mediana  wieku wynosiła prawie 26 lat, tzn., że połowa Polaków była przed 26 r.ż., a połowa po 26 r.ż. Dziś wartość ta wynosi 38,2. W roku 2050 wyniesie aż 51! W miarę starzenia się społeczeństwa spada też jego liczebność: z 38.6 mln w 1995 r., do 38 mln w 2010 r., aż do spodziewanych 32 mln w 2050 r. (wg Banku Światowego). Jak podaje GUS w  2050 roku w Polsce, osoby w wieku 60 lat i więcej będą stanowiły ok. 40% społeczeństwa.

Co trzecia rodzina włączona do Szlachetnej Paczki składa się z tylko jednej osoby, a 27% stanowią samotni seniorzy, którzy – na widok wolontariuszy Szlachetnej Paczki – cieszą się, że mają wreszcie okazję z kimś porozmawiać.

***

Szlachetna Paczka jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych programów społecznych w Polsce. Działa od 2001 r. Paczka jest oparta na pracy z darczyńcami i wolontariuszami. To oni pomagają rodzinom w potrzebie, tym którzy mają trudniej. Wolontariusze szukają rodzin i pracują z nimi. Darczyńcy przygotowują dedykowaną pomoc. 

Szlachetna Paczka w 2022 roku wsparła 15 482 rodzin w potrzebie, które otrzymały Szlachetne Paczki. Suma 59 899 138 zł to łączna wartość pomocy przekazanej w paczkach. W organizacji działa 12 098 liczba przeszkolonych wolontariuszy.

Dane do wpłaty darowizn: nr konta: 21 1750 0012 0000 0000 2060 1264; Tytułem: DAROWIZNA - SZLACHETNA PACZKA.

BP Szlachetna Paczka, gie / Kraków