Co musisz wiedzieć?

• Polsko-białoruski dziennikarz Andrzej Poczobut, działacz Związku Polaków na Białorusi, jest więźniem politycznym na Białorusi.
• Prezes Związku Polaków na Białorusi Andżelice Borys udało się z nim spotkać.
• Wysłała również do Aleksandra Łukaszenki list z prośbą o uwolnienie Poczobuta.

Andżelika Borys napisała prośbę do Aleksandra Łukaszenki o uwolnienie Andrzeja Poczobuta, udało się jej również zobaczyć z Andrzejem Poczobutem w kolonii karnej w Nowołopocku.

"Jest bardzo chudy"

– Napisała Pani w mediach społecznościowych, że widziała się Pani niedawno z Andrzejem Poczobutem. W jakim był stanie?

– Psychicznie dobrze, ale zdrowotnie, moim zdaniem, gorzej. Leki mu podają, ma nadciśnienie, przeszedł operację, nie narzeka, ale waży 73 kg.

– Jak teraz wygląda w porównaniu z jego zdjęciami, które są powszechnie dostępne, ale na pewno nieaktualne?

– Jest bardzo chudy.

– W jakich przebywa warunkach?

– Nie mogę opisać szczegółów, ale więzienie to nie sanatorium.

– Czy domyśla się Pani może, dlaczego nie został uwolniony razem z innymi więźniami uwolnionymi w wyniku rozmów USA–Białoruś?

– Tego nie wiem.

– Napisała Pani prośbę o uwolnienie Andrzeja Poczobuta do prezydenta Białorusi Aleksandra Łukaszenki. Jak Pani ocenia szanse na pozytywną odpowiedź?

– Zawsze trzeba mieć nadzieję, jest naszym kolegą, czołowym działaczem Związku Polaków na Białorusi, i ja, i działacze Związku chcemy jego uwolnienia.

[Tak Andrzej Poczobut wyglądał w 2013 roku. Żródło Wikipedia CC BY-SA 3.0 Bladyniec]

Co można zrobić?

– Co, w Pani przekonaniu, Polacy mogliby zrobić, żeby Aleksander Łukaszenka zechciał uwolnić Andrzeja Poczobuta?

– Tego nie wiem. Ja nie jestem politykiem, jestem działaczem społecznym polskiej mniejszości i wstawiłabym się za każdym członkiem Związku Polaków. Sytuacja jest bardzo trudna i robimy, co możemy.

– Czy w takim razie Polacy mogą coś zrobić, żeby ulżyć Andrzejowi Poczobutowi już teraz? Przesyłać gdzieś paczki? Wysyłać listy?

– Listy wysyłać można, paczki raczej nie.

– Na jaki adres?

– Nowopołock, ul. Techniczna 8.

– Dziękuję.

"Pan Bóg każdemu wymierzy''

Podczas spotkania z Andżeliką Borys Andrzej Poczobut miał przekazać, że "Pan Bóg każdemu wymierzy jego drogę''. Dziękował serdecznie za pamięć oraz przekazał, że Związek Polaków na Białorusi nie jest od konfrontacji, tylko od zachowania i dbania o polskość.

Andrzej Poczobut

Aresztowanie i proces w 2011

18 marca 2011 prokuratura obwodu grodzieńskiego postawiła mu zarzut o znieważenie Aleksandra Łukaszenki w szeregu artykułów w ''Gazecie Wyborczej'', na portalu Biełorusskij Partizan oraz na swoim prywatnym blogu. 6 kwietnia 2011 został zatrzymany na 72 godziny, gdy próbował wyjechać do Mińska, by wziąć udział w połączeniu (przez telełącze) z delegacją Parlamentu Europejskiego ds. Białorusi, a następnie został osadzony w areszcie śledczym. 5 lipca 2011 sąd w Grodnie skazał Andrzeja Poczobuta na 3 lata więzienia w zawieszeniu na okres 2 lat. 23 września 2013, po upływie dwuletniego okresu zawieszenia, sąd w Grodnie zdecydował o zwolnieniu Poczobuta z odbywania kary.

Aresztowanie i proces w 2012

21 czerwca 2012 prokuratura obwodu grodzieńskiego po raz kolejny postawiła Andrzejowi Poczobutowi zarzut znieważenia Aleksandra Łukaszenki, którego miał się dopuścić w swoich publikacjach na białoruskich stronach internetowych Biełorusskij Partizan oraz Karta'97'. W jego mieszkaniu przeprowadzono rewizję, a on sam został aresztowany i osadzony w grodzieńskim więzieniu. Po dziewięciu dniach został wypuszczony na wolność z zakazem opuszczania Grodna. Andrzej Poczobut miał być sądzony z art. 367 cz. 2 kodeksu karnego, za co przewidziana jest kara do 5 lat więzienia. W marcu 2013 komitet śledczy obwodu grodzieńskiego poinformował o umorzeniu dochodzenia.

Aresztowanie i proces w 2021

Został ponownie aresztowany 25 marca 2021. Wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Josep Borrell potępił zatrzymanie. 9 grudnia 2021 Sejm RP IX kadencji przyjął uchwałę ''wzywającą reżim białoruski do zaprzestania represji wobec Andżeliki Borys i Andrzeja Poczobuta oraz innych więźniów politycznych''. Podobną uchwałę Sejm przyjął 28 marca 2022. Proces Poczobuta rozpoczął się 16 stycznia 2023 roku. Sąd obwodowy w Grodnie 8 lutego 2023 skazał Andrzeja Poczobuta na 8 lat więzienia o zaostrzonym rygorze (osadzenie w kolonii karnej). W sierpniu 2023 został ukarany półrocznym pobytem w karcerze.

Najczęściej zadawane pytania – FAQ

1. Kim jest Andrzej Poczobut? Andrzej Poczobut to polski dziennikarz, działacz mniejszości polskiej na Białorusi i członek Związku Polaków na Białorusi.
2. Dlaczego Andrzej Poczobut został aresztowany? Został zatrzymany w 2021 roku przez władze białoruskie pod zarzutami politycznymi, które społeczność międzynarodowa i organizacje praw człowieka uznają za represje wobec Polaków i niezależnych dziennikarzy.
3. Jaki jest stan zdrowia Andrzeja Poczobuta? Według relacji Andżeliki Borys Poczobut jest bardzo wychudzony, ale pozostaje silny psychicznie i nie traci determinacji.
4. Jakie działania podejmuje społeczność międzynarodowa w jego sprawie? Sprawę Poczobuta wielokrotnie podnosiły organizacje praw człowieka, władze Polski i instytucje Unii Europejskiej, domagając się jego uwolnienia.
5. Jak można pomóc Andrzejowi Poczobutowi? Andżelika Borys proponuje wysyłanie do niego listów na adres kolonii karnej – Nowopołock, ul. Techniczna 8.