14 VI odsłonięcie tablicy poświęconej kolejarzom zaangażowanym w konspirację i pomoc Więźniom Auschwitz
Na ścianie nowego dworca PKP w Oświęcimiu, 14 czerwca 2020r, o godz. 8.30 odsłonięta zostanie tablica poświęcona pamięci kolejarzy działających podczas wojny w konspiracji i niosących pomoc więźniom obozu Auschwitz-Birkenau. Wielu zapłaciło za to życiem.
/ przedwojenne zdjęcie kolejarzy oświęcimskich
Odbędzie się to w dniu szczególnie ważnym dla polskiej historii. 14 czerwca 2020r. obchodzić będziemy 80 rocznicę I transportu do KL Auschwitz, w którym przewieziono 728 polskich więźniów z więzienia w Tarnowie. Ta data uznawana jest za początek funkcjonowania niemieckiego obozu KL Auschwitz. Tego dnia obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Obozów Koncentracyjnych i Zagłady, ustanowiony przez Sejm RP w 2006r dzięki staraniom byłych polskich więźniów z I transportu skupionych w Chrześcijańskim Stowarzyszeniu Rodzin Oświęcimskich.
Postawa polskich kolejarzy podczas II wojny św. była bohaterska, wielu z nich zapłaciło najwyższą cenę za walkę z niemieckim okupantem.
Z propozycją upamiętnienia w ten sposób kolejarzy wyszli kilka lat temu historyk dr Adam Cyra i Marek Księżarczyk, prezes Miejskiego Oddziału Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem.
Historyk sprawą zainteresował pochodzącego z Oświęcimia obecnego wicewojewodę małopolskiego Zbigniewa Starca. Sprawa jednak niestety utknęła w miejscu.
Sytuację zmieniło wsparcie ze strony Społecznego Komitetu 14 czerwca, który w ramach przygotowania obchodów 80. rocznicy I transportu polskich więźniów do KL Auschwitz zwrócił się o pomoc do PKP. Czasu było niewiele, ale tablicę udało się wykonać. Autorzy projektu to: Michał Bogaciński, Mariusz Włazałek. Tablicę wykonała Firma Skwara Granity ze Słopska, której dziękujemy za szczególne stawki ze względu na wagę Sprawy.
Bo historię polskich bohaterskich kolejarzy przecież należy ocalić od zapomnienia. To nasz polski obowiązek.
Już na początku 1940 r. Niemcy rozstrzelali lub wywieźli do obozów koncentracyjnych wielu przedwojennych pracowników PKP, w tym zwłaszcza powstańców śląskich i wielkopolskich, działaczy społecznych czy plebiscytowych. W latach 1940–1941 polscy kolejarze uszkodzili ponad 40 proc. lokomotyw na terenie GG i podpalili 400 cystern z materiałami pędnymi. Tylko w 1943 r. tak skutecznie podmienili listy przewozowe, że Niemcy nie mogli doliczyć się 200 cystern z benzyną i 500 wagonów z zaopatrzeniem dla wojska. Polacy zniszczyli 25 proc. cystern, które przed wojną należały do PKP. Nikt tak jak nasi bohaterscy kolejarze nie przyczynił się też do szmuglowania żywności dla przymierających głodem polskich miast pod niemiecką okupacją, a także – w miarę dostępnych środków – do żydowskich gett. To temu środowisku dowództwo Armii Krajowej i Polskie Państwo Podziemne zawdzięczały przemyt konspiracyjnych przesyłek i poczty kurierskiej na Zachód. W 1941 r. przyczynili się do znacznego osłabienia niemieckiej logistyki zaopatrzenia na froncie wschodnim. Dzięki akcjom dywersyjnym polskich pracowników Kolei Wschodniej w 1941 r. podpalono 237 transportów, zniszczono 2851 wagonów i uszkodzono 1935 parowozów.
Również postawa kolejarzy z Oświęcimia podczas okupacji niemieckiej była bohaterska.
Kilkudziesięciu z nich za działalność konspiracyjną i pomoc niesioną więźniom KL Auschwitz zginęło. Kolejarze, którzy z narażeniem życia nieśli pomoc więźniom niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau bezwzględnie zasługują, aby uczcić szczególnie ich pamięć.
Udało się dotrzeć do ponad 20 nazwisk kolejarzy : Stefan Banaś (zwrotniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Jan Banaś (starszy ustawiacz ze stacji w Oświęcimiu, zginął podczas okupacji), Jan Duda (zwrotniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w bliżej nieznanych okolicznościach), Marian Gruca (nastawniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Leon Kociołek (starszy ustawiacz ze stacji w Oświęcimiu, zginął podczas okupacji za działalność konspiracyjną), Józef Krzak (ustawiacz ze stacji w Oświęcimiu, zamordowany przez Niemców w czasie okupacji), Stefan Laśkowski (ustawiacz ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Julian Łukasiewicz (maszynista PKP z parowozowni Oświęcim, zginął w czasie okupacji), Stanisław Majcher (dyżurny ruchu ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Franciszek Malicki (nastawniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Władysław Malicki (kierownik pociągu ze stacji Oświęcim, zginął w czasie okupacji), Roman Maliniak (manewrowy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Jerzy Noworyta (manewrowy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji)m Jakub Piesik (hamulcowy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Leon Pietrański (kierownik pociągu ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Jan Pustelnik (nastawniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji za działalność konspiracyjną), Franciszek Sałata (manewrowy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji za działalność konspiracyjną), Józef Saternus (zastępca naczelnika stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji zamordowany przez obozowe gestapo po 8 dniach wymyślnych tortur, za próbę wyciągnięcia z obozu żony i córki Dyżurnego Ruchu PKP w Oświęcimiu Salomona Zitermanna, zaangażowany w działalność konspiracyjną w ZWZ / AK ) Kazimierz Sowa (nastawniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji za działalność konspiracyjną), Józef Szopa Józef (dyżurny ruchu ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji za działalność konspiracyjną), Franciszek Urban (zwrotniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Paweł Wróbel Paweł (kierownik pociągu ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Stefan Zlatko (hamulcowy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji w bliżej nieznanym czasie i okolicznościach).
Julian Bernacik zginął 4.09.1939 r. na posterunku pracy, prowadząc lokomotywę. Jak i inni kolejarze był zmobilizowany, posiadał broń. Zginął w Chrzanowie.
Jan Śliwka był kolejarzem, który przetaczał http://m.in. pociągi z dworca towarowego w Oświęcimiu, które kierowano na rampę kolejową w KL Auschwitz II-Birkenau.
Wykonując wspomnianą pracę, do której przymuszali go Niemcy, pomagał w czasie okupacji więźniom obozu oświęcimskiego, a także przewoził tajne informacje i poufne listy, o czym wiedział http://m.in. por. Jan Wawrzyczek, dowódca obwodu oświęcimskiego Armii Krajowej.
W książce „Ludzie dobrej woli” (pod red. Henryka Świebockiego), opublikowanej w 2006 roku, na temat Jana Śliwki można przeczytać: „Urodzony w Wilamowicach 12 grudnia 1912 roku, mieszkaniec Oświęcimia, kolejarz, przewoził do Generalnego Gubernatorstwa uciekinierów z obozu, http://m.in. Żyda Jerzego Breitkopfa, kurierów, łączniczki, „spalonych” konspiratorów oraz pocztę konspiracyjną; z Generalnego Gubernatorstwa natomiast żywność, lekarstwa i odzież dla więźniów”.
Lista, jak dodaje historyk dr Adam Cyra, została opracowana na podstawie „Listy poległych i pomordowanych pracowników Śląskiego Okręgu Kolejowego w latach wojny i okupacji hitlerowskiej 1939-1945", sporządzonej przez Henryka Jarusa, opublikowanej w pracy zbiorowej „60-lecie polskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Katowicach”, Katowice 1982. ,jak również z informacji przesłanych od rodzin zamordowanych kolejarzy, także dzięki staraniom pana Marka Księżarczyka z Oświęcimia.
Warto pamiętać w czasach prób obwiniania Polaków winą za holokaust, że całkowitą odpowiedzialność za przewóz ofiar niemieckiego ludobójstwa ponosi Deutsche Reichsbahn, która w latach 1939–1945 zagrabiła majątek PKP i siłą wcieliła do służby polskich kojarzy( których wielu działało aktywnie w ruchu oporu).
Serdecznie zapraszamy w imieniu organizatorów na uroczystość odsłonięcia tablicy poświęconej pamięci kolejarzy, którzy pomagali więźniom KL Auschwitz, walcząc w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego.
W wydarzeniu wezmą udział m.in.:
·Zbigniew Starzec – wicewojewoda małopolski
·Tomasz Tomala – szef gabinetu politycznego ministra infrastruktury
· Mirosław Antonowicz – członek zarządu PKP S.A.
·Katarzyna Kucharek – prezes zarządu Fundacji Grupy PKP
· Barbara Gautier – przewodnicząca Społecznego Komitetu Obchodów 14. Czerwca
Briefing rozpocznie się 14 czerwca 2020 o godzinie 8:30 na placu przed dworcem w Oświęcimiu, w pobliżu mozaiki kwietnej.
Serdeczne podziękowania składamy w imieniu Komitetu 14 czerwca na ręce:
Prezesa PKP S.A. P. Krzysztofa Mamińskiego.
Dyrektor Biura Zarządu PKP S.A. P. Lucyny Klein-Klarenbach
Szczególne podziękowania za kompleksowe wsparcie organizacyjne:
Prezes Fundacji Grupy PKP
P. Katarzyna Kucharek.
Joanna Płotnicka
Postawa polskich kolejarzy podczas II wojny św. była bohaterska, wielu z nich zapłaciło najwyższą cenę za walkę z niemieckim okupantem.
Z propozycją upamiętnienia w ten sposób kolejarzy wyszli kilka lat temu historyk dr Adam Cyra i Marek Księżarczyk, prezes Miejskiego Oddziału Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem.
Historyk sprawą zainteresował pochodzącego z Oświęcimia obecnego wicewojewodę małopolskiego Zbigniewa Starca. Sprawa jednak niestety utknęła w miejscu.
Sytuację zmieniło wsparcie ze strony Społecznego Komitetu 14 czerwca, który w ramach przygotowania obchodów 80. rocznicy I transportu polskich więźniów do KL Auschwitz zwrócił się o pomoc do PKP. Czasu było niewiele, ale tablicę udało się wykonać. Autorzy projektu to: Michał Bogaciński, Mariusz Włazałek. Tablicę wykonała Firma Skwara Granity ze Słopska, której dziękujemy za szczególne stawki ze względu na wagę Sprawy.
Bo historię polskich bohaterskich kolejarzy przecież należy ocalić od zapomnienia. To nasz polski obowiązek.
Już na początku 1940 r. Niemcy rozstrzelali lub wywieźli do obozów koncentracyjnych wielu przedwojennych pracowników PKP, w tym zwłaszcza powstańców śląskich i wielkopolskich, działaczy społecznych czy plebiscytowych. W latach 1940–1941 polscy kolejarze uszkodzili ponad 40 proc. lokomotyw na terenie GG i podpalili 400 cystern z materiałami pędnymi. Tylko w 1943 r. tak skutecznie podmienili listy przewozowe, że Niemcy nie mogli doliczyć się 200 cystern z benzyną i 500 wagonów z zaopatrzeniem dla wojska. Polacy zniszczyli 25 proc. cystern, które przed wojną należały do PKP. Nikt tak jak nasi bohaterscy kolejarze nie przyczynił się też do szmuglowania żywności dla przymierających głodem polskich miast pod niemiecką okupacją, a także – w miarę dostępnych środków – do żydowskich gett. To temu środowisku dowództwo Armii Krajowej i Polskie Państwo Podziemne zawdzięczały przemyt konspiracyjnych przesyłek i poczty kurierskiej na Zachód. W 1941 r. przyczynili się do znacznego osłabienia niemieckiej logistyki zaopatrzenia na froncie wschodnim. Dzięki akcjom dywersyjnym polskich pracowników Kolei Wschodniej w 1941 r. podpalono 237 transportów, zniszczono 2851 wagonów i uszkodzono 1935 parowozów.
Również postawa kolejarzy z Oświęcimia podczas okupacji niemieckiej była bohaterska.
Kilkudziesięciu z nich za działalność konspiracyjną i pomoc niesioną więźniom KL Auschwitz zginęło. Kolejarze, którzy z narażeniem życia nieśli pomoc więźniom niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau bezwzględnie zasługują, aby uczcić szczególnie ich pamięć.
Udało się dotrzeć do ponad 20 nazwisk kolejarzy : Stefan Banaś (zwrotniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Jan Banaś (starszy ustawiacz ze stacji w Oświęcimiu, zginął podczas okupacji), Jan Duda (zwrotniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w bliżej nieznanych okolicznościach), Marian Gruca (nastawniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Leon Kociołek (starszy ustawiacz ze stacji w Oświęcimiu, zginął podczas okupacji za działalność konspiracyjną), Józef Krzak (ustawiacz ze stacji w Oświęcimiu, zamordowany przez Niemców w czasie okupacji), Stefan Laśkowski (ustawiacz ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Julian Łukasiewicz (maszynista PKP z parowozowni Oświęcim, zginął w czasie okupacji), Stanisław Majcher (dyżurny ruchu ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Franciszek Malicki (nastawniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Władysław Malicki (kierownik pociągu ze stacji Oświęcim, zginął w czasie okupacji), Roman Maliniak (manewrowy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Jerzy Noworyta (manewrowy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji)m Jakub Piesik (hamulcowy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Leon Pietrański (kierownik pociągu ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Jan Pustelnik (nastawniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji za działalność konspiracyjną), Franciszek Sałata (manewrowy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji za działalność konspiracyjną), Józef Saternus (zastępca naczelnika stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji zamordowany przez obozowe gestapo po 8 dniach wymyślnych tortur, za próbę wyciągnięcia z obozu żony i córki Dyżurnego Ruchu PKP w Oświęcimiu Salomona Zitermanna, zaangażowany w działalność konspiracyjną w ZWZ / AK ) Kazimierz Sowa (nastawniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji za działalność konspiracyjną), Józef Szopa Józef (dyżurny ruchu ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji za działalność konspiracyjną), Franciszek Urban (zwrotniczy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Paweł Wróbel Paweł (kierownik pociągu ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji), Stefan Zlatko (hamulcowy ze stacji w Oświęcimiu, zginął w czasie okupacji w bliżej nieznanym czasie i okolicznościach).
Julian Bernacik zginął 4.09.1939 r. na posterunku pracy, prowadząc lokomotywę. Jak i inni kolejarze był zmobilizowany, posiadał broń. Zginął w Chrzanowie.
Jan Śliwka był kolejarzem, który przetaczał http://m.in. pociągi z dworca towarowego w Oświęcimiu, które kierowano na rampę kolejową w KL Auschwitz II-Birkenau.
Wykonując wspomnianą pracę, do której przymuszali go Niemcy, pomagał w czasie okupacji więźniom obozu oświęcimskiego, a także przewoził tajne informacje i poufne listy, o czym wiedział http://m.in. por. Jan Wawrzyczek, dowódca obwodu oświęcimskiego Armii Krajowej.
W książce „Ludzie dobrej woli” (pod red. Henryka Świebockiego), opublikowanej w 2006 roku, na temat Jana Śliwki można przeczytać: „Urodzony w Wilamowicach 12 grudnia 1912 roku, mieszkaniec Oświęcimia, kolejarz, przewoził do Generalnego Gubernatorstwa uciekinierów z obozu, http://m.in. Żyda Jerzego Breitkopfa, kurierów, łączniczki, „spalonych” konspiratorów oraz pocztę konspiracyjną; z Generalnego Gubernatorstwa natomiast żywność, lekarstwa i odzież dla więźniów”.
Lista, jak dodaje historyk dr Adam Cyra, została opracowana na podstawie „Listy poległych i pomordowanych pracowników Śląskiego Okręgu Kolejowego w latach wojny i okupacji hitlerowskiej 1939-1945", sporządzonej przez Henryka Jarusa, opublikowanej w pracy zbiorowej „60-lecie polskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Katowicach”, Katowice 1982. ,jak również z informacji przesłanych od rodzin zamordowanych kolejarzy, także dzięki staraniom pana Marka Księżarczyka z Oświęcimia.
Warto pamiętać w czasach prób obwiniania Polaków winą za holokaust, że całkowitą odpowiedzialność za przewóz ofiar niemieckiego ludobójstwa ponosi Deutsche Reichsbahn, która w latach 1939–1945 zagrabiła majątek PKP i siłą wcieliła do służby polskich kojarzy( których wielu działało aktywnie w ruchu oporu).
Serdecznie zapraszamy w imieniu organizatorów na uroczystość odsłonięcia tablicy poświęconej pamięci kolejarzy, którzy pomagali więźniom KL Auschwitz, walcząc w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego.
W wydarzeniu wezmą udział m.in.:
·Zbigniew Starzec – wicewojewoda małopolski
·Tomasz Tomala – szef gabinetu politycznego ministra infrastruktury
· Mirosław Antonowicz – członek zarządu PKP S.A.
·Katarzyna Kucharek – prezes zarządu Fundacji Grupy PKP
· Barbara Gautier – przewodnicząca Społecznego Komitetu Obchodów 14. Czerwca
Briefing rozpocznie się 14 czerwca 2020 o godzinie 8:30 na placu przed dworcem w Oświęcimiu, w pobliżu mozaiki kwietnej.
Serdeczne podziękowania składamy w imieniu Komitetu 14 czerwca na ręce:
Prezesa PKP S.A. P. Krzysztofa Mamińskiego.
Dyrektor Biura Zarządu PKP S.A. P. Lucyny Klein-Klarenbach
Szczególne podziękowania za kompleksowe wsparcie organizacyjne:
Prezes Fundacji Grupy PKP
P. Katarzyna Kucharek.
Joanna Płotnicka
