Paweł Sałek: Ta ustawa odbiera Polakom państwo – powoli, ale systematycznie

Zmiany dla gospodarki leśnej

Projekt ustawy ma wykonać wyrok TSUE, który zobowiązał Polskę do zapewnienia organizacjom społecznym skutecznej kontroli sądowej planów urządzenia lasu.

Tzw. PUL to podstawowy dokument, który precyzyjnie określa na 10 lat wszystkie działania, jakie leśnicy mogą i muszą podjąć na danym terenie lasu bilansując cele gospodarcze z ochroną przyrody. Co czeka nas, jeśli zaproponowane przez rząd przepisy wejdą w życie? Blokowanie prowadzenia dobrze zaplanowanej, zrównoważonej gospodarki leśno-przyrodniczej przez Lasy Państwowe. Aktywiści będą masowo zaskarżać plany na każdym etapie ich tworzenia i realizacji. Może to wstrzymać prace w nadleśnictwach na długie miesiące, a nawet lata

- alarmuje poseł Paweł Sałek (PiS) we wpisie opublikowanym na Facebooku.

W ustawie czytamy: „Decyzja administracyjna starosty w sprawie zgody na wykonanie wybranych zadań lub czynności z zakresu gospodarki leśnej jest ostateczna. Skargę na tę decyzję mogą wnieść także: organizacja społeczna powołująca się na swoje cele statutowe, jeżeli prowadzi ona udokumentowaną działalność statutową w zakresie ochrony przyrody przez co najmniej 24 miesiące przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie wydania tej zaskarżonej decyzji, oraz reprezentatywna organizacja pracodawców w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego, także w przypadku gdy nie uczestniczyły w tym postępowaniu”.

Projekt nie uzależnia prawa do wniesienia skargi od tego, czy organizacja ma siedzibę w Polsce.

Inne zagrożenia

Zdaniem posła Pawła Sałka ustawa, jeżeli wejdzie w życie, może wywołać kryzys na rynku drewna.

Przestoje w pozyskiwaniu surowca mogą wywołać deficyt drewna i skokowy wzrost jego cen. Uderzy to bezpośrednio w polski przemysł drzewny, meblarski i budowlany

- ostrzega Sałek.

Zwraca też uwagę na możliwe zachwianie stabilności finansowej Lasów Państwowych.

Zablokowanie pozyskania drewna i jego sprzedaży, zaplanowanych w PUL-ach, zagrozi płynności finansowej nadleśnictw i może doprowadzić największe w UE przedsiębiorstwo leśno-przyrodnicze do strat, a w przyszłości do upadku i prywatyzacji

- zauważa wskazując, iż zapisy ustawy umożliwiają podważanie wiedzy specjalistów.

Wielomiesięczna praca ekspertów i leśników nad planami urządzenia lasu będzie kwestionowana przez osoby bez specjalistycznego wykształcenia, kierujące się emocjami lub obcymi interesami

- pisze Sałek.

Ponadto decyzja TSUE budzi poważne wątpliwości co do tego, czy jest zgodna z traktatami, które uznają obszar leśnictwa za wyłączną kompetencję państw członkowskich. Przyjęcie nowych przepisów może doprowadzić do oddania Brukseli władzy nad 1/3 powierzchnią Polski jaką zajmują Lasy Państwowe. Ta ustawa odbiera Polakom państwo – powoli, ale systematycznie.

Oficjalny cel ustawy

Celem regulacji jest usunięcie uchybień wskazanych w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – dalej „TSUE”: z dnia 2 marca 2023 r. w sprawie C-432/21 oraz z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie C-441/17.

Wyroki TSUE

Wyrokiem w sprawie C-432/21 TSUE w pkt 2 orzekł: „przez zaniechanie przyjęcia wszelkich przepisów ustawodawczych niezbędnych do zapewnienia organizacjom ochrony przyrody możliwości zwrócenia się do sądu z żądaniem skutecznego zbadania pod względem merytorycznym i formalnym legalności planów urządzenia lasu w rozumieniu przepisów ustawy o lasach, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom spoczywającym na niej na mocy art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43, zmienionej dyrektywą 2013/17, w związku z art. 6 ust. 1 lit. b i art. 9 ust. 2 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, podpisanej w Aarhus w dniu 25 czerwca 1998 r. i zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją Rady 2005/370/WE z dnia 17 lutego 2005 r.”.

Wyrokiem w sprawie C-441/17 TSUE w pkt 1 tiret pierwsze orzekł: Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom spoczywającym na niej „na mocy art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, zmienionej dyrektywą Rady 2013/17/UE z dnia 13 maja 2013 r., przez przyjęcie aneksu do planu urządzenia lasu Nadleśnictwa Białowieża bez upewnienia się, że aneks ten nie wpłynie niekorzystnie na integralność obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty i obszaru specjalnej ochrony PLC200004 Puszcza Białowieska;”.

Argumentacja twórców ustawy

Zdaniem twórców ustawy „obowiązujące przepisy nie regulują formy prawnej zatwierdzenia planu urządzenia lasu ani procedury postępowania przed ministrem właściwym do spraw środowiska, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie w sprawie zatwierdzenia planu urządzenia lasu, jak również nie określają kryteriów oceny (weryfikacji) projektu planu urządzenia lasu przez ministra właściwego do spraw środowiska”.

Czytaj również

Nie chodzi już tylko o migrację. TSUE decyduje o przyszłości kompetencji państw UE

Komisja Europejska pozywa Polskę. Grożą nam gigantyczne kary

Krzysztof Bosak: Pakt migracyjny należy zaskarżyć do TSUE

Polska złożyła skargę do TSUE na umowę z Mercosur

Po miesiącach nacisków wreszcie ruch rządu - sprawa Mercosur trafia do TSUE

Węgry będą chronić dzieci mimo orzeczenia TSUE

Stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska

Zdaniem Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ) projekt nie ma na celu przekazania zarządzania lasami organizacjom społecznym, lecz wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE (sprawa C-432/21) i dostosowanie polskiego prawa do wymogów unijnych, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości prowadzenia gospodarki leśnej.

Resort podkreśla, że wzmocnione zostają mechanizmy partycypacji społecznej na różnych etapach tworzenia planów urządzenia lasu, tak aby gminy, mieszkańcy i organizacje społeczne mogli zgłaszać do nich uwagi. Projekty planów mają być uzgadniane lub opiniowane przez odpowiednie organy, np. zajmujące się ochroną przyrody, wodami, zabytkami czy bezpieczeństwem (m.in. Straż Pożarna). Wszystkie kluczowe informacje o planach oraz wnioskach o ich zatwierdzenie mają być publicznie dostępne, m.in. w Biuletynie Informacji Publicznej. Organizacje społeczne oraz organizacje pracodawców będą mogły zaskarżyć decyzję zatwierdzającą plan urządzenia lasu i uproszczony plan urządzenia lasu do sądu administracyjnego.

Uregulowane zostaną zasady prowadzenia gospodarki leśnej w sytuacji, gdy nie ma zatwierdzonego planu lub jego realizacja jest wstrzymana. Działania w takich przypadkach będą możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach i za zgodą organów prowadzących nadzór nad gospodarką leśną. Właściciel lasu (w tym także nadleśniczy) nie będzie ponosił odpowiedzialności za wypadki w lesie, jeśli zostały one spowodowane przez siły przyrody lub wystąpiły z przyczyn od niego niezależnych.