Blisko 12,7 mln zł dla NGO. NFOŚiGW finansuje projekty przeciw dezinformacji ekologicznej

Konkurs został przeprowadzony w ramach programu priorytetowego „Edukacja ekologiczna”. Pierwotnie na przedsięwzięcia dotyczące przeciwdziałania dezinformacji przewidziano 10 mln zł. Taką kwotę Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazywało już w lipcu 2025 r., przedstawiając pakiet pięciu programów edukacyjnych o łącznej wartości 65 mln zł.
Ostatecznie pula przeznaczona na konkurs została jednak zwiększona. Jak poinformował NFOŚiGW, 24 marca 2026 r. zarząd Funduszu zdecydował o podniesieniu alokacji do 12 696 254 zł. Z tej kwoty 1 269 626 zł zarezerwowano na wnioski rekomendowane do dofinansowania w wyniku ponownej oceny.

Zwiększenie budżetu umożliwiło umieszczenie na liście rankingowej projektów, które w ocenie konkursowej uzyskały co najmniej 80 punktów. Łączna wartość wniosków znajdujących się na tej liście wyniosła 11 426 628 zł.

Z całej puli 11 426 628 zł przypada zatem na projekty ujęte na liście rankingowej, natomiast 1 269 626 zł zarezerwowano na wnioski, które mogą zostać rekomendowane do dofinansowania w wyniku ponownej oceny. Łącznie daje to 12 696 254 zł.

Kto może otrzymać pieniądze?

Konkurs został skierowany do organizacji pozarządowych posiadających w swoich celach statutowych działalność związaną z ochroną środowiska lub edukacją. Dofinansowanie przyznawane jest w formie dotacji. Początkowe warunki konkursu przewidywały, że pojedynczy projekt może otrzymać od 250 tys. do 1 mln zł, a poziom dofinansowania może sięgnąć 90 proc. kosztów kwalifikowanych. Projekty powinny być dostępne dla uczestników z całej Polski.

Głównym celem naboru jest przeciwdziałanie temu, co Fundusz określa jako „dezinformację klimatyczną i środowiskową”. Ma się to odbywać przede wszystkim poprzez edukację, szkolenia i rozwijanie umiejętności krytycznej oceny informacji.
NFOŚiGW argumentuje, że dezinformacja dotycząca zmian klimatu i polityki środowiskowej może osłabiać zaufanie do nauki i instytucji, a także utrudniać realizację polityki środowiskowej i transformacji energetycznej. Fundusz podkreśla jednocześnie, że program ma służyć rozwijaniu krytycznego myślenia i weryfikacji informacji.

Program spotkał się również z krytyką ze strony części opozycji. Poseł PiS Paweł Sałek zakwestionował sposób definiowania dezinformacji oraz kryteria finansowania organizacji.

Pytanie brzmi: kto, według jakich kryteriów i pod czyją kontrolą będzie decydował o tym, co jest rzetelną informacją, a co „dezinformacją”? Czy środki na ochronę środowiska rzeczywiście trafią na konkretne działania dla przyrody, czy staną się kolejnym źródłem finansowania wybranych organizacji wspierających rząd Donalda Tuska?

– pyta poseł Paweł Sałek (PiS) we wpisie na Facebooku.

Szkolenia dla dziennikarzy, urzędników i decydentów

Zakres możliwych do sfinansowania przedsięwzięć jest szeroki. NFOŚiGW wskazuje m.in. na szkolenia i warsztaty dotyczące rozpoznawania dezinformacji, krytycznego myślenia oraz oceny wiarygodności źródeł.

Jedną z grup, do których mają być kierowane projekty, są dziennikarze i pracownicy mediów ogólnopolskich oraz lokalnych. W ich przypadku Fundusz wymienia szkolenia dotyczące m.in. standardów rzetelnego przekazywania informacji, fact-checkingu oraz tzw. prebunkingu, czyli działań mających zwiększać odporność odbiorców na manipulacyjne treści, zanim się z nimi zetkną.

Program obejmuje również urzędników wszystkich szczebli oraz decydentów politycznych. Szkolenia dla tej grupy mogą dotyczyć rozpoznawania dezinformacji w dokumentach, oceny projektów oraz zagadnień związanych z polityką klimatyczną.

Wśród pozostałych grup docelowych NFOŚiGW wymienia liderów opinii, edukatorów, liderów społeczności lokalnych, przedstawicieli biznesu i organizacji religijnych, organizacje pozarządowe oraz aktywistów.

Czytaj również

Rząd chce sięgnąć po pieniądze Lasów Państwowych. „To droga do ekonomicznego upadku”

W Watykanie powstało Obserwatorium ds. Środowiska i Technologii Cyfrowych

Dziesiątki ton miodu z zagranicy przy zwijaniu pszczelarstwa? Sałek: „Korelacja zdarzeń jest zastanawiająca”

Jak Henning-Kloska niszczy polskie lasy? Paweł Sałek ujawnia

Pieniądze od Lasów Państwowych trafią do NFOŚiGW? Solidarność protestuje przeciwko "kolejnej daninie"

Sałek: Koalicja 13 grudnia tak boi się debaty z Boguckim, że zmienia regulamin Sejmu

Podcasty, poradniki i kursy internetowe

Dotowane organizacje mogą również przygotowywać materiały edukacyjne dotyczące klimatu, środowiska i dezinformacji. Fundusz wymienia przykładowo poradniki, infografiki, broszury i scenariusze zajęć.

Możliwe jest również finansowanie interaktywnych kursów internetowych i podcastów, a także współpracy z liderami opinii i autorytetami społecznymi. Wśród dopuszczalnych przedsięwzięć znajdują się ponadto wydarzenia angażujące odbiorców, takie jak hackathony czy panele obywatelskie.

Fundusz zaznaczył jednak, że głównym działaniem finansowanych projektów nie mają być kampanie medialne ani tworzenie nowych platform informacyjnych poświęconych dezinformacji. Priorytetem mają być działania edukacyjne oraz bezpośrednie szkolenia skierowane m.in. do dziennikarzy, edukatorów i liderów opinii.

Kto i według jakich kryteriów oceniał projekty?

Proces oceny wniosków prowadził NFOŚiGW. Projekty przechodziły kolejne etapy weryfikacji zgodnie z dokumentacją konkursową, a ostateczna lista rankingowa została zatwierdzona przez Zarząd Funduszu. Pod uwagę brano m.in. zgodność przedsięwzięcia z celami programu, charakter i jakość planowanych działań edukacyjnych, ich dostępność dla odbiorców z całej Polski oraz zakładane rezultaty. Jednocześnie w publicznie dostępnych materiałach dotyczących konkursu nie wskazano imiennie ekspertów lub urzędników oceniających poszczególne wnioski, dlatego na ich podstawie nie można ustalić, kto konkretnie przyznawał punkty poszczególnym organizacjom.

Które organizacje zakwalifikowano do dofinansowania?

Na liście rankingowej konkursu NFOŚiGW dotyczącego przeciwdziałania „dezinformacji klimatycznej i środowiskowej” znalazło się 16 projektów o łącznej wartości ponad 11,4 mln zł. Najwyższą ocenę – 100 punktów – otrzymała Fundacja Climate&Strategy, której projekt dotyczący odporności przedsiębiorców na dezinformację klimatyczną i energetyczną zakwalifikowano do wsparcia w wysokości ponad 523 tys. zł. Wśród pozostałych organizacji znalazły się m.in. Stowarzyszenie Demagog, Polska Akcja Humanitarna, Fundacja Rodzice dla Klimatu, Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, Fundacja Warszawski Instytut Bankowości oraz Fundacja Edukacji Klimatycznej. Najwyższą pojedynczą kwotę – 1 mln zł – przewidziano dla Baltic Digital Institute. Projekty obejmują m.in. szkolenia i programy edukacyjne skierowane do przedsiębiorców, nauczycieli, lekarzy, edukatorów i liderów opinii, mające rozwijać umiejętność rozpoznawania dezinformacji dotyczącej klimatu i środowiska. Należy przy tym zaznaczyć, że opublikowany przez NFOŚiGW dokument jest listą projektów zakwalifikowanych do dofinansowania, co nie jest równoznaczne z informacją, że wszystkie wskazane środki zostały już wypłacone.

Ministerstwo zapowiadało 10 mln zł. Pula została zwiększona

Konkurs jest częścią szerszego programu edukacji ekologicznej. W lipcu 2025 r. MKiŚ zapowiedziało pięć naborów o łącznej wartości 65 mln zł. Pierwotnie 10 mln zł przewidziano na przeciwdziałanie dezinformacji, 10 mln zł na ochronę przyrody, 10 mln zł na adaptację do zmian klimatu i zapobieganie katastrofom, 30 mln zł na projekty adaptacyjne dla szkół i samorządów oraz 5 mln zł na edukację ekologiczną w parkach narodowych.