Kredyty frankowe pod lupą TSUE. Koniec automatycznego unieważniania

TSUE: aneks nieważny, ale umowa może obowiązywać

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie C-246/25 uznał, że wadliwy aneks przewalutowujący kredyt może zostać unieważniony, jednak nie prowadzi to automatycznie do upadku całej umowy kredytowej.

Oznacza to, że sam fakt występowania nieuczciwych zapisów w aneksie nie jest wystarczający, aby unieważnić całe zobowiązanie.

Czytaj również

Polska złożyła skargę do TSUE na umowę z Mercosur

Po miesiącach nacisków wreszcie ruch rządu - sprawa Mercosur trafia do TSUE

Węgry będą chronić dzieci mimo orzeczenia TSUE

Wyrok TSUE: Węgry nie mogą ograniczać dzieciom dostępu do treści LGBTQ+

„TSUE nie tylko przesuwa granice ingerencji w prawo państw UE, on je wręcz likwiduje”

Państwowy bank udzielił kredytu na 10 mln euro. W tle wątki oligarchów i mafii

Sprawa dotyczy konkretnych kredytów

Orzeczenie odnosi się do kredytów, które pierwotnie były udzielane w złotych, a dopiero później - na mocy aneksu - zostały przeliczone na franki szwajcarskie.

Tego typu rozwiązania były szczególnie popularne około 2007 roku.

Powrót do kredytu złotowego

Zgodnie z wyrokiem, jeśli sąd uzna aneks za nieuczciwy, powinien go usunąć z umowy. W praktyce oznacza to powrót do pierwotnej formy kredytu, czyli kredytu złotowego, jakby przewalutowanie nigdy nie nastąpiło.

TSUE podkreślił, że pierwotne umowy zazwyczaj zawierają wszystkie elementy niezbędne do ich dalszego wykonywania, dlatego nie ma podstaw do ich automatycznego unieważniania.

Ochrona konsumenta i rola sądów

Trybunał zaznaczył jednak, że sądy krajowe muszą każdorazowo ocenić skutki takiego rozwiązania dla kredytobiorcy. 

Jeżeli powrót do kredytu złotowego byłby dla klienta wyraźnie niekorzystny, konieczne jest zapewnienie mu odpowiedniej ochrony. W praktyce może to oznaczać ingerencję w rozliczenia między stronami lub przeniesienie części kosztów na banki, zwłaszcza jeśli stosowały one nieuczciwe klauzule.

Komentarze po wyroku

Do orzeczenia odniósł się dr Tadeusz Białek, prezes Związek Banków Polskich:

"Pomimo unieważnienia aneksu na podstawie którego nastąpiło przewalutowanie kredytu, pierwotna umowa pozostaje w mocy - takie wskazówki TSUE udziela polskim sądom. Utrzymanie umowy w mocy wymaga każdorazowej oceny, w tym analizy skutków ekonomicznych oraz zapewnienia ochrony konsumenta" - powiedział.

Związek Banków Polskich podkreśla, że wyrok dotyczy wąskiej grupy spraw i nie obejmuje innych typów kredytów, w tym tych opartych na stawce WIBOR.

Co oznacza wyrok w praktyce

Orzeczenie nie kończy sporów dotyczących kredytów frankowych, ale wyznacza sposób ich rozpatrywania. Każda sprawa ma być analizowana indywidualnie - z uwzględnieniem treści aneksu, sytuacji kredytobiorcy oraz skutków jego usunięcia.

Dla kredytobiorców oznacza to trudniejszą drogę do unieważnienia całej umowy w takich przypadkach. Dla banków - dalsze postępowania, ale prowadzone według bardziej precyzyjnych zasad.