KE przyznaje 400 milionów euro na dekarbonizację produkcji ciepła. Polska pominięta

10 beneficjentów

W 10 krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Austrii, Belgii, Czechach, Danii, Francji, Niemczech, Węgrzech, Portugalii, Słowenii i Hiszpanii, projekty będą wykorzystywać szeroką gamę technologii w celu dekarbonizacji przemysłowej produkcji ciepła i przyspieszenia wprowadzenia na rynek zelektryfikowanych rozwiązań cieplnych i ciepła wytwarzanego bezpośrednio ze źródeł odnawialnych.

Jak podkreśla KE w wydanym komunikacie, wybrane projekty, wykorzystujące innowacyjne technologie, pozwolą uniknąć emisji ponad 6,6 mln ton CO2 w ciągu 10 lat poprzez zastąpienie systemów produkcji ciepła zasilanych gazem ziemnym. Oczekuje się, że łącznie wyprodukują około 16,3 terawatogodzin (TWh) zdekarbonizowanego ciepła w ciągu pierwszych 5 lat działalności, przy mocy cieplnej wynoszącej 766 megawatów (MW). Odpowiada to zastąpieniu ponad 1,5 miliarda metrów sześciennych gazu ziemnego w ciągu pięciu lat, co jest mniej więcej porównywalne z rocznym zużyciem 4 milionów gospodarstw domowych w UE.

Projekty otrzymają łącznie około 400 milionów euro dotacji z Funduszu Innowacji. Pieniądze pochodzą z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS).

Wsparcie z Funduszu Innowacji pozwoli tym projektom przyczynić się do czystej transformacji UE, niezależności energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego oraz konkurencyjności przemysłu

– stwierdza KE.

Wybrane projekty

Projekty obejmują szeroką gamę technologii i portfeli sektorowych. Większość projektów opiera się na bezpośrednim ogrzewaniu oporowym lub pośrednim ogrzewaniu oporowym. Inne obejmują technologie takie jak pompy ciepła, ogrzewanie słoneczne, elektromagnetyczne i dielektryczne oraz technologie hybrydowe. 

Jeśli chodzi o sektory odbiorców przemysłowych, projekty obejmują celulozę i papier, a także szkło, ceramikę i materiały budowlane oraz żelazo i stal, czyli sektory, które dotychczas były mniej reprezentowane w portfelu Funduszu Innowacji. Inne sektory, które korzystają z Aukcji Ciepła, to żywność i napoje, tekstylia i farmaceutyka.

Trzy tematy

Aukcja została zorganizowana wokół trzech tematów, w oparciu o poziom temperatury i wydajność instalacji:

• W ramach tematu ciepła wysokotemperaturowego zaproszono 5 projektów na kwotę 62,1 mln euro na wsparcie;
• Zaproszono 44 projekty w ramach tematu ciepła średniotemperaturowego o mocy powyżej 5 MW, o łącznym budżecie 286,5 mln euro;
• W ramach tematu ciepła średniotemperaturowego zaproszono 16 projektów o mocy 3–5 MW, na łączną kwotę 47,9 mln euro.

Następne kroki

Europejska Agencja Wykonawcza ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA) rozpocznie teraz formalne przygotowywanie umów o dotacje z wybranymi projektami.

Proces ten potwierdzi ostateczne warunki wsparcia finansowego. Oczekuje się, że umowy o dotację zostaną podpisane w drugiej połowie 2026 roku.

Ramy czasowe

Wybrane projekty będą musiały osiągnąć zamknięcie finansowe w ciągu dwóch lat od podpisania dotacji i rozpocząć działalność w ciągu czterech lat. Zobowiązania te są poparte gwarancją ukończenia projektów udzieloną Komisji. CINEA będzie w dalszym ciągu monitorować postępy w trakcie realizacji, aby zapewnić realizację projektów zgodnie z planem i wykorzystanie wsparcia zgodnie z uzgodnionymi warunkami. Oczekuje się, że ostateczna lista podpisanych projektów w ramach Aukcji Ciepła Funduszu Innowacji (IF25) zostanie opublikowana w czwartym kwartale 2026 roku.

Ponadto rozpoczęły się przygotowania do Funduszu Innowacji 2026, wraz z ogłoszeniem drugiej rundy Aukcji Ciepła na rok 2026 z budżetem w wysokości 1 miliarda euro ogłoszonym we wtorek na Konferencji Cleantech 2026. Komisja planuje opublikować projekt warunków aukcji ciepła IF26 do końca maja 2026 r., a ogólne spotkanie konsultacyjne z interesariuszami Funduszu Innowacji odbędzie się 19 czerwca 2026 r.

Czytaj również

Polityka klimatyczna UE blokuje rozwój AI w Europie

Ardanowski krytycznie o słowach komisarza: Wsparcie bezpośrednie dla rolnictwa będzie mniejsze

Wspólne oświadczenie Polski i Niemiec

Komisarz rolnictwa: 33,6 mld euro dla polskich rolników z nowego budżetu

Kosiniak-Kamysz i Pistorius podpisali umowę o współpracy obronnej

Dzień po pobiciu Polaków w Berlinie rząd Tuska świętuje z Niemcami traktat o „dobrym sąsiedztwie”

Aukcja ciepła

Aukcja ciepła IF25 jest pierwszą ogólnounijną aukcją, która wykorzystuje duży potencjał dekarbonizacji produkcji ciepła w przemyśle. Jest to projekt pilotażowy dla przyszłego Banku Dekarbonizacji Przemysłu. Chociaż istnieje znaczny potencjał we wszystkich sektorach przemysłu, wykorzystanie zdekarbonizowanych rozwiązań do produkcji ciepła procesowego jest nadal powolne. Aukcja obejmuje technologie takie jak pompy ciepła, kotły i piece elektryczne, a także magazynowanie energii słonecznej, geotermalnej i cieplnej i była otwarta dla projektów ze wszystkich sektorów przemysłu.

Ta pierwsza aukcja dekarbonizacji ciepła przemysłowego, w której złożono łącznie 85 wniosków, spotkała się z silnym i zachęcającym odzewem przemysłu. Wielkość projektu i wnioski o dotacje z 65 udanych projektów wahały się od 3 MWth do 45 MWth i od 444 tys. euro do 37,1 mln euro.

Szacuje się, że całkowity budżet Funduszu Innowacji z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji na lata 2020–2030 wynosi 40 miliardów euro. Tworzy zachęty finansowe dla przedsiębiorstw i władz publicznych do inwestowania w najnowocześniejsze technologie o zerowej emisji netto i wspierania przejścia Europy do neutralności klimatycznej. Fundusz Innowacji przyznał już dotacje około 260 innowacyjnym projektom w całym EOG.

Polska zapłaci najwięcej

Polska poniesie proporcjonalnie największe koszty dekarbonizacji w Unii Europejskiej ze względu na historyczne uzależnienie gospodarki od węgla. Szacunki Banku Światowego wskazują, że pełna transformacja energetyczna kraju do 2050 roku będzie wymagać inwestycji rzędu 450 miliardów dolarów, z czego środki unijne pokryją mniej niż połowę. Mimo tego pieniądze na transformację energetyczną zamiast wspierać głównie Polskę, trafiają do krajów zachodniej Europy.