Polska traci pozycję lidera w NATO. Budżet na wojsko niższy niż planowano

Polska może stracić pozycję lidera

Układ państw NATO pod względem udziału wydatków obronnych w PKB może się zmienić. Polska, która jeszcze w 2025 roku znajdowała się na czele zestawienia z wydatkami wynoszącymi około 4,3 proc. PKB, ma zostać wyprzedzona przez państwa bałtyckie - podaje "Rzeczpospolita".

Litwa, Łotwa i Estonia planują w 2027 roku przeznaczyć na obronność co najmniej 5 proc. swojego PKB. Polski budżet obronny na 2027 rok ma natomiast wynieść 198 mld zł. To nominalnie o prawie 2 mld zł mniej niż przewiduje plan na 2026 rok. Przy zakładanym wzroście polskiej gospodarki o około 4 proc. będzie to oznaczało również niższy udział wydatków obronnych w PKB niż zaplanowane na ten rok 4,5 proc.

Czytaj również

Prezydent złożył życzenia terytorialsom w dniu ich święta. „Dziękuję za waszą służbę Ojczyźnie”

Resety, czyli powtórka z rozrywki

Putin zaproszony na G20. Jest stanowisko Pałacu Prezydenckiego

Polska zagra o złoto. Sukces naszych siatkarzy

Polska i Litwa wspólnie przygotowują plan ewakuacji ludności

Czeskie myśliwce zostały wysłane na bojowy patrol powietrzny nad Polską

Kosiniak-Kamysz tłumaczy niższy budżet

Do kwestii przyszłorocznych wydatków odniósł się wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz.

Zapytany przez "Rzeczpospolitą", dlaczego budżet na obronność będzie niższy niż tegoroczny, przekonywał, że faktyczne wydatki mają być większe. Jak tłumaczył, wynika to z zakupów finansowanych z unijnego instrumentu SAFE, które będą zwolnione z VAT.

Kraje bałtyckie stawiają na 5 proc. PKB

Państwa regionu zbliżają się jednocześnie do poziomu wydatków, przy którym ich dalsze szybkie zwiększanie staje się coraz trudniejsze. Litwa i Estonia mają w 2027 roku utrzymać wydatki na obronność na poziomie 5 proc. PKB. Finlandia planuje z kolei nominalne zwiększenie budżetu o około 600 mln euro - do 7 mld euro.

Czechy planują wydatki na poziomie 2 proc. PKB, natomiast Słowacja i Węgry również nie deklarują znaczących wzrostów. Znaczne środki na obronność zamierzają przeznaczyć Niemcy. Uwzględniając fundusz specjalny, Berlin planuje wydać prawie 140 mld euro, czyli ponad 3 proc. PKB. Jak wskazuje "Rzeczpospolita", byłby to najwyższy wynik od zakończenia zimnej wojny.

Nie są jeszcze znane plany Szwecji i Rumunii.

NATO przyjęło nowy cel wydatków na obronność

Zmiany w budżetach poszczególnych państw należy rozpatrywać również w kontekście nowych zobowiązań NATO.

Podczas szczytu Sojuszu w Hadze w czerwcu 2025 roku państwa członkowskie zobowiązały się do przeznaczania łącznie 5 proc. PKB rocznie na obronność oraz wydatki związane z obronnością i bezpieczeństwem do 2035 roku.

Nowe zobowiązanie jest znaczącym podniesieniem wcześniejszego poziomu 2 proc. PKB.

Cel został podzielony na dwa główne filary.

3,5 proc. na wojsko, do 1,5 proc. na bezpieczeństwo

Co najmniej 3,5 proc. PKB ma być przeznaczane na podstawowe potrzeby obronne. Wydatki te mają służyć m.in. realizacji celów zdolności NATO i finansowaniu potrzeb sił zbrojnych.

Pozostała część - do 1,5 proc. PKB - może obejmować szersze inwestycje związane z obronnością i bezpieczeństwem.

Do tej kategorii NATO zalicza m.in. ochronę infrastruktury krytycznej i sieci, przygotowanie i odporność cywilną, innowacje oraz rozwój przemysłu obronnego.

Państwa Sojuszu mają przedstawiać coroczne plany pokazujące stopniową i wiarygodną drogę do osiągnięcia nowych poziomów wydatków do 2035 roku.