KE przyjęła strategię dotyczącą hodowli zwierząt. Ekspert: Potrzeba odpowiedniego finansowania

Strategia KE

Komisja Europejska przyjęła dziś strategię dotyczącą hodowli zwierząt, aby zapewnić, że cenny europejski sektor hodowli zwierząt pozostanie silny i odporny w dłuższej perspektywie.

Strategia, pierwsza tego rodzaju, określa działania mające pomóc hodowcom zwierząt gospodarskich stawić czoła wyzwaniom gospodarczym, środowiskowym i rynkowym. Ta długoterminowa wizja uznaje zasadniczą rolę zrównoważonej hodowli zwierząt w przyszłości Europy w ochronie bezpieczeństwa żywnościowego Europy i wspieraniu społeczności wiejskich w całej ich różnorodności

- podała Komisja Europejska w komunikacie.

Pięć priorytetów

Strategia dotycząca hodowli zwierząt określa pięć następujących priorytetów.

Pierwszy priorytet

Pierwszym z nich jest odporny sektor hodowlany przygotowany na kryzys.

Komisja zwiększa gotowość do ograniczenia narażenia na ryzyko i umożliwienia rolnikom szybszej odbudowy po kryzysie. Wzmocni narzędzia zarządzania ryzykiem i zbada nowy system ubezpieczeń i reasekuracji. Będzie także wspierać państwa członkowskie w zarządzaniu skutkami chorób zwierząt w celu wzmocnienia zapobiegania, wczesnego wykrywania i wczesnych działań. Kluczowym priorytetem pozostają inwestycje w odporność na zmiany klimatu i zmniejszanie zależności od importu

- poinformowała KE.

Drugi priorytet

Drugi priorytet to konkurencyjny sektor hodowlany - w UE i na świecie.

Komisja będzie pracować nad zwiększeniem rentowności i wykorzystania innowacji oraz wzmocnieniem konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju, aby sektor mógł się rozwijać. Oprócz ważnej roli przyszłego budżetu UE Komisja zbada, w jaki sposób dostęp do finansowania może ułatwić przejście na systemy bezklatkowe i wesprzeć procedury wydawania pozwoleń, gospodarkę o obiegu zamkniętym, biogospodarkę i waloryzację biomasy. Ponadto, mając sprawiedliwość w centrum Strategii, skupi się ona na sprawiedliwych dochodach rolników i zapewnieniu wzajemności międzynarodowej. Aby zrealizować ten cel, Komisja będzie pracować nad większym dostosowaniem norm produkcji, zwłaszcza w zakresie dobrostanu zwierząt, zgodnie ze zobowiązaniami Światowej Organizacji Handlu. Wzmocnione zostaną również działania mające na celu promowanie nowych możliwości rynkowych poprzez dyplomację rolno-spożywczą

- zapowiedziała KE.

Trzeci priorytet

Trzeci priorytet to zrównoważony sektor hodowli zwierząt.

Biorąc pod uwagę różnorodność hodowli zwierząt gospodarskich w regionach, strategia będzie promować dostosowane podejście do wyzwań związanych ze zrównoważonym rozwojem. Proponuje środki mające na celu poprawę dobrostanu zwierząt poprzez ukierunkowane zmiany w odniesieniu do kur niosek, brojlerów i świń, które będą oparte na dowodach i którym będą towarzyszyć odpowiednie okresy przejściowe i wsparcie finansowe. Ponadto UE opracuje zharmonizowane metody obliczania emisji zwierząt gospodarskich na poziomie gospodarstw rolnych, praktyki łagodzenia zmiany klimatu, zarządzanie składnikami odżywczymi i zrównoważony obieg zasobów. Wzmocni współpracę między rolnikami a producentami oraz wesprze zrównoważony rozwój i cele społeczno-gospodarcze w sektorze

- wyliczała KE.

Strategia wskazuje, że Komisja nadal planuje działania związane z ograniczaniem emisji w sektorze hodowlanym, co część ekspertów interpretuje jako utrzymanie kierunku prowadzącego do objęcia sektora dodatkowymi mechanizmami klimatycznymi.

Czwarty priorytet

Czwarty priorytet to sektor hodowlany odpowiedni dla wszystkich gospodarstw i regionów.

Związek między hodowlą zwierząt a terytorium jest istotny, ponieważ hodowla zwierząt zapewnia korzyści gospodarcze, środowiskowe i społeczne na obszarach wiejskich. Komisja będzie współpracować z państwami członkowskimi nad planem przywrócenia zrównoważonej produkcji zwierzęcej w regionach wrażliwych, w szczególności tych zagrożonych porzuceniem, przy wsparciu Obserwatorium Gruntów i wspieraniu polityk demograficznych UE. W ramach projektu Livestock Workstream opracowany zostanie plan działania dla rzeźni o niskiej wydajności i/lub mobilnych, przyczyniający się do wspierania lokalnie zintegrowanych łańcuchów wartości zwierząt gospodarskich, ograniczania transportu zwierząt i regeneracji lokalnej gospodarki

- podała KE.

Piąty priorytet

Piąty priorytet to doskonałość w produkcji zwierzęcej.

Jakość jest strategicznym atutem Europy. Komisja sprawi, że doskonałość produkcji UE będzie bardziej widoczna i satysfakcjonująca dzięki wzmocnionemu oznakowaniu pochodzenia w UE i uznawaniu jakości. Opracuje europejski program doskonałości, aby lepiej waloryzować wyższe standardy, zrównoważony rozwój i specyficzne cechy produkcji. Ponadto będzie promować zrównoważone produkty pochodzenia zwierzęcego w UE poprzez specjalne polityki promocyjne, oznaczenia geograficzne, kampanię Buy European i systemy produkcji ekologicznej

- poinformowała KE.

Przedstawiciele Komisji Europejskiej nie wskazali jednak żadnych narzędzi, którymi europejskie rolnictwo mogłoby bronić się przed napływem tańszej i zdecydowanie gorszej jakościowo produkcji rolnej z krajów Mercosur czy Ukrainy. Zapowiedzieli jedynie „mniejsze poleganie na importowanych surowcach, a większe na zasobach krajowych i o obiegu zamkniętym, a także redukcję emisji zgodnie z Planem działań w zakresie białek i Planem działań w zakresie nawozów”. Jednocześnie kluczowymi celami pozostają zachowanie bezpieczeństwa żywności i poprawa dobrostanu zwierząt, co będzie generowało duże koszty, których rolnicy mogą nie udźwignąć bez odpowiednich środków pomocowych.

Czytaj również

Rzońca: UE da na rolnictwo o 21 mld mniej niż w poprzednim budżecie

Ardanowski krytycznie o słowach komisarza: Wsparcie bezpośrednie dla rolnictwa będzie mniejsze

Komisarz rolnictwa: 33,6 mld euro dla polskich rolników z nowego budżetu

Pakt migracyjny wszedł w życie. Co teraz czeka Polskę?

Pilny komunikat dla rolników. Czas tylko do 30 czerwca

Mariusz Kamiński: Rząd Tuska formalnie nie zgłasza żadnych zastrzeżeń do paktu migracyjnego

„Zmniejszenie zależności strategicznych”

Strategia dotycząca hodowli zwierząt gospodarskich zawiera plan działania dotyczący białka. Łącznie inicjatywy te mają na celu zmniejszenie zależności strategicznych, wzmocnienie europejskiego bezpieczeństwa żywnościowego i przyczynienie się do silniejszego, bardziej odpornego i bardziej strategicznego europejskiego systemu rolno-spożywczego. Plan działań na rzecz białka ma również na celu zwiększenie podaży i wykorzystania białka uprawianego w UE. W 2025 r. jedynie 25% białka pochodzącego z roślin oleistych i białkowych pochodziło z UE. Plan zakłada zwiększenie udziału do 35% do roku 2035. Komisja będzie wspierać europejską produkcję roślin białkowych i poprawiać konkurencyjność białek uprawianych w UE. Uznając silne powiązania między łańcuchami wartości żywności, pasz, energii i przemysłu, zachęci to również do innowacji, inwestycji, zróżnicowanej diety i lepszego monitorowania zależności od białka.

Ocena eksperta

Do planu Komisji Europejskiej odniósł się w mediach społecznościowych Jacek Zarzecki, wiceprzewodniczący zarządu Polskiej Platformy Zrównoważonej Wołowiny.

KE przedstawiła „Livestock Strategy”. Po raz pierwszy od wielu lat produkcja zwierzęca została jednoznacznie uznana za element bezpieczeństwa żywnościowego, odporności gospodarczej, bezpieczeństwa strategicznego i rozwoju obszarów wiejskich. To dobra wiadomość dla producentów, ponieważ kończy okres, w którym hodowla była przedstawiana przede wszystkim jako problem klimatyczny

- zauważył Zarzecki.

Jednocześnie za tą pozytywną narracją kryją się propozycje, które mogą w najbliższych latach znacząco zwiększyć koszty prowadzenia gospodarstw. Nowe wymogi dobrostanowe w tym likwidacja chowu klatkowego, kojców porodowych dla świń, możliwe ograniczenia eksportu żywych zwierząt oznaczają kolejną falę regulacji

- stwierdził.

W jego ocenie „bez odpowiedniego finansowania i skutecznej ochrony rynku przed importem z państw o niższych standardach istnieje realne ryzyko pogorszenia konkurencyjności europejskich producentów”.

Największym testem tej strategii nie będą ambitne deklaracje, lecz sposób ich wdrożenia. Jeżeli KE zapewni zasadę pełnej wzajemności w handlu, odpowiednie środki finansowe oraz ograniczy biurokrację, strategia może stać się impulsem do utrzymania a może i rozwoju europejskiej hodowli. Jeżeli jednak nowe obowiązki zostaną nałożone bez odpowiedniej rekompensaty i bez skutecznego egzekwowania równych zasad wobec importu, dokument pozostanie kolejną dobrze brzmiącą strategią, której koszty poniosą przede wszystkim europejscy rolnicy

- zaznaczył.

Wskazywał, iż należy aktywnie uczestniczyć w pracach nad wszystkimi aktami wykonawczymi do strategii.

To właśnie tam rozstrzygnie się, czy będzie ona wzmacniać konkurencyjność produkcji zwierzęcej, czy też doprowadzi do dalszego wzrostu kosztów i utraty przewagi konkurencyjnej wobec producentów spoza Unii Europejskiej

- ocenił ekspert.

Hodowla zwierząt gospodarskich w UE

Hodowla zwierząt gospodarskich to zróżnicowany i złożony sektor, który odpowiada za około 40% wartości dodanej rolnictwa w UE i generuje €400 miliardów rocznych obrotów. Ma silny wpływ społeczny i terytorialny, zatrudniając około 7 milionów ludzi w 4 milionach gospodarstw rolnych w całej Europie, często na obszarach o niewielu innych możliwościach gospodarczych. Sektor ten dostarcza wysokiej jakości białko i prezentuje europejską doskonałość na całym świecie, spełniając jedne z najwyższych na świecie standardów ochrony środowiska, bezpieczeństwa i jakości.

Mimo to hodowla zwierząt zmaga się z coraz większymi problemami: niską rentownością i rosnącymi kosztami, zmieniającymi się warunkami rynkowymi, nawracającymi epidemiami chorób zwierząt, a także pojawianiem się nowych, oczekiwaniami społecznymi dotyczącymi wyższych standardów dobrostanu zwierząt i wyzwaniami środowiskowymi.