Złe wieści dla polskiego rolnictwa. Takich ocen nie było od lat

19.10.2026 08:00

traktor na polu i bele słomy — Źródło: pexels | Autor: Mazhar Arslanoglu | Licencja: pexels | rolnictwo zdj. ilustr,

Wysokie koszty produkcji, niskie ceny sprzedaży i obawy o kolejne miesiące - taki obraz polskiego rolnictwa wyłania się z najnowszego raportu Głównego Urzędu Statystycznego. Nastroje wśród rolników wyraźnie się pogorszyły, a wskaźnik oceny sytuacji gospodarstw osiągnął najniższy poziom od drugiej połowy 2021 roku.

Co musisz wiedzieć:

Rolnicy oceniają koniunkturę gorzej niż przed rokiem.
Największym problemem są wysokie koszty produkcji i niskie ceny zbytu.
Gospodarstwa obawiają się dalszego pogorszenia sytuacji.

GUS: Nastroje rolników najgorsze od 2021 roku

Z raportu Głównego Urzędu Statystycznego „Koniunktura w gospodarstwach rolnych w I półroczu 2026 r.” wynika, że polscy rolnicy coraz bardziej pesymistycznie oceniają swoją sytuację gospodarczą. Negatywne opinie dotyczą przede wszystkim opłacalności produkcji oraz popytu na produkty rolne.

Wskaźnik zmiany ogólnej sytuacji w gospodarstwach rolnych (WZOS) wyniósł w pierwszej połowie 2026 roku minus 41,1 pkt. Rok wcześniej jego wartość wynosiła minus 23,6 pkt. To najniższy wynik od drugiej połowy 2021 roku, kiedy wskaźnik spadł do minus 42,8 pkt.

WZOS przyjmuje wartości od minus 100 do 100 pkt. Wyniki ujemne oznaczają niekorzystną koniunkturę, natomiast dodatnie wskazują na poprawę sytuacji. Negatywne oceny odnotowano we wszystkich województwach. Najbardziej pesymistyczni okazali się rolnicy z województw opolskiego, kujawsko-pomorskiego i łódzkiego. Niekorzystne nastroje dominowały niezależnie od wielkości i specjalizacji gospodarstw. Najniższą wartość wskaźnika odnotowano w gospodarstwach o powierzchni od 10 do 50 hektarów.

Spada opłacalność produkcji. Rolnicy obawiają się kolejnych miesięcy

Dane GUS pokazują wyraźną przewagę negatywnych ocen dotyczących rentowności działalności rolniczej. Odsetek gospodarstw wskazujących na pogorszenie opłacalności produkcji był aż o 69,6 pkt proc. wyższy niż odsetek tych, które zauważyły poprawę.

Podobnie wygląda sytuacja w przypadku popytu na produkty rolne. Odsetek gospodarstw zgłaszających jego spadek przewyższał o 25,4 pkt proc. odsetek gospodarstw, które odnotowały wzrost zainteresowania swoimi produktami. Rolnicy nie spodziewają się również szybkiej poprawy. W odniesieniu do drugiej połowy 2026 roku odsetek przewidujących dalszy spadek opłacalności produkcji był o 41 pkt proc. wyższy niż odsetek oczekujących poprawy.

Pesymistyczne prognozy dotyczą także popytu na produkty rolne. W tym przypadku przewaga negatywnych oczekiwań wyniosła 16,3 pkt proc.

Wysokie koszty i niskie ceny. To największe problemy gospodarstw

Wśród najpoważniejszych przeszkód w rozwoju gospodarstw rolnych ankietowani najczęściej wskazywali wysokie koszty produkcji. Problem ten wymieniło 76 proc. badanych. Niewiele mniej, bo 74,7 proc. rolników, zwróciło uwagę na zbyt niskie ceny uzyskiwane ze sprzedaży produktów rolnych. Istotnym utrudnieniem pozostają również warunki pogodowe. Niekorzystną aurę jako barierę rozwoju wskazało 52 proc. respondentów.

Jednocześnie część gospodarstw dostrzegała czynniki sprzyjające prowadzeniu działalności. Najczęściej wymieniano możliwość korzystania ze wsparcia unijnego, na którą wskazało 66,1 proc. rolników. Dostępność kredytów preferencyjnych pozytywnie oceniło 13,9 proc. badanych, a korzystne ceny sprzedawanych produktów rolnych - 11,4 proc.

Z czego finansują działalność polscy rolnicy?

Z raportu wynika, że zdecydowana większość gospodarstw opiera swoją działalność przede wszystkim na własnych środkach finansowych. W pierwszej połowie 2026 roku z tego źródła korzystało 95,7 proc. badanych rolników.

Pomoc unijną wykorzystywało 62,9 proc. gospodarstw, natomiast z kredytów korzystało 9,8 proc. respondentów.

Wojna na Ukrainie coraz bardziej odczuwalna dla gospodarstw

Badanie GUS objęło również ocenę wpływu wojny na Ukrainie na działalność polskich gospodarstw rolnych. Z odpowiedzi wynika, że jej negatywne konsekwencje były w pierwszej połowie 2026 roku bardziej odczuwalne niż rok wcześniej.

Największa grupa badanych, stanowiąca 31,1 proc., uznała, że wojna ma nieznaczny negatywny wpływ na prowadzoną działalność. Odsetek ten zmniejszył się o 1,5 pkt proc. w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku. Jednocześnie wzrosła liczba rolników dostrzegających poważniejsze zagrożenia. Aż 22,5 proc. respondentów oceniło negatywny wpływ wojny jako poważny, co oznacza wzrost o 3,5 pkt proc. rok do roku.

Jeszcze bardziej niepokojące są odpowiedzi gospodarstw, które uznają skutki konfliktu za zagrożenie dla stabilności swojej działalności. Taką ocenę przedstawiło 16,8 proc. badanych, czyli o 2,4 pkt proc. więcej niż przed rokiem.

Jak GUS bada sytuację gospodarstw rolnych?

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych jest obowiązkowe i odbywa się dwa razy w roku.

Obejmuje wszystkie gospodarstwa rolne należące do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej. W przypadku gospodarstw prowadzonych przez osoby fizyczne GUS wykorzystuje reprezentacyjną próbę losową obejmującą 1,5 proc. gospodarstw.