KE: Państwa członkowskie wdrażają Pakt migracyjny

Pakt migracyjny

Przyjęty w maju 2024 r. Pakt zmienia unijne ramy dotyczące migracji i azylu, otwierając nowy rozdział w europejskim zarządzaniu migracjami. Zapewnia wspólne ramy obejmujące silniejszą ochronę granic zewnętrznych, sprawiedliwe i rygorystyczne zasady azylowe oraz równowagę między solidarnością a odpowiedzialnością

- czytamy w wydanym przez KE komunikacie.

Jak dostosowały się państwa?

Zdaniem Komisji Europejskiej wdrożenie tego złożonego zestawu reform za pomocą dziesięciu powiązanych ze sobą aktów prawnych wymaga znacznych prac prawnych i operacyjnych, a ogólnie rzecz biorąc, na wszystkich frontach poczyniono znaczne postępy. Większość państw członkowskich jest na dobrej drodze do dostosowania swojego ustawodawstwa krajowego, ustanowienia obowiązkowych procedur kontroli i procedur granicznych, w tym z niezależnymi mechanizmami monitorowania praw podstawowych, oraz osiągnięcia wystarczającej zdolności przyjmowania. Państwa członkowskie poczyniły również postępy we wzmacnianiu swojej zdolności do przetwarzania transferów do państwa członkowskiego odpowiedzialnego za wniosek o azyl oraz do wdrażania zobowiązań solidarnościowych. KE podkreśla, iż na szczeblu UE decydujący krok Rady mający na celu utworzenie pierwszej Rocznej Grupy Solidarności doprowadził do wdrożenia mechanizmu solidarności na właściwe tory.

Luki w systemie

Zdaniem Komisji konieczne są dalsze wysiłki w celu uzupełnienia pozostałych luk, ze szczególnym uwzględnieniem procedur i infrastruktury najbardziej potrzebnych do funkcjonowania Paktu. Ponieważ gotowość poszczególnych Państw członkowskich różni się, konieczne są dodatkowe prace, aby sfinalizować w szczególności:

• Testowanie i wdrażanie nowego systemu Eurodac, centralnej bazy danych biometrycznych wspierającej Pakt;
• Udogodnienia do kontroli i procedur granicznych;
• Środki skutecznie zapobiegające ucieczkom i ruchom wtórnym;
• Zasady dotyczące odpowiedzialności i transferów, wraz z operacjonalizacją pierwszej Puli Solidarności;
• Operacjonalizację zabezpieczeń i gwarancji prawnych, w tym mechanizmu monitorowania praw podstawowych.

Choć wejście Paktu w życie 12 czerwca 2026 r. jest ważnym krokiem, nie oznacza to końca procesu. Konieczne będzie kontynuowanie stałych wysiłków również po czerwcu, aby wdrożyć Pakt w sprawie migracji i azylu jako część kompleksowego podejścia UE do zarządzania azylem i migracją

- wskazują unijni urzędnicy.

Czytaj również

Komisarz rolnictwa: 33,6 mld euro dla polskich rolników z nowego budżetu

Parlament Europejski zatwierdził przełomowe rozporządzenie o deportacji

Migranci w polskich domach? MSWiA dementuje

„Era masowych deportacji”. Przełomowa decyzja w UE

Pakt migracyjny wszedł w życie. Co teraz czeka Polskę?

Aleksandra Jakubiak OV: „Nędzne by to serce było, co by dziś nie zapłakało”

Europejska strategia

Na początku tego roku Komisja określiła dalsze działania na następne lata w swojej europejskiej strategii zarządzania azylem i migracją. Od 2024 r. na szczeblu UE podjęto istotne kroki mające na celu dalszą operacjonalizację, wzmocnienie i uzupełnienie ram Paktu. Obejmuje to przyjęcie przepisów dotyczących bezpiecznych krajów trzecich, złagodzenie presji na krajowe systemy azylowe i ograniczenie zachęt do nielegalnej migracji, pierwszą ogólnounijną listę bezpiecznych krajów pochodzenia, szybsze i skuteczniejsze rozpatrywanie wniosków o azyl, które mogą być bezpodstawne, oraz wniosek dotyczący nowego wspólnego europejskiego systemu powrotów, który jest obecnie negocjowany przez współprawodawców.

Po dwuletnim okresie przejściowym od wejścia Paktu w życie, zacznie on obowiązywać 12 czerwca 2026 r. W oparciu o wspólny plan wdrożenia państwa członkowskie, Komisja i agencje UE ściśle ze sobą współpracują, aby przełożyć nowe ramy prawne na rzeczywistość operacyjną, umożliwiając skuteczne zarządzanie migracjami w całej Unii w oparciu o równowagę między sprawiedliwością a kontrolą, wspólną odpowiedzialnością i solidarnością między państwami członkowskimi. Prace te zapewnią także gotowość i odporność Unii w coraz bardziej złożonym kontekście geopolitycznym.

Komisja przyjęła trzy sprawozdania –w tym obecne - w celu monitorowania wdrażania Paktu. Pierwsze sprawozdanie o stanie prac przyjęto 11 czerwca 2025 r., a drugie sprawozdanie o stanie prac przyjęto 11 listopada 2025 r. wraz z europejskim rocznym sprawozdaniem w sprawie migracji i azylu za 2025 r.