Konsultacje społeczne z przedstawicielami Komisji Europejskiej

W ramach szerokich konsultacji oraz zapoznania się z opiniami przedstawicieli związków zawodowych i organizacji pracodawców na tematy zawarte w Sprawozdaniu 4 kwietnia br. odbyło się spotkanie z Kerstin Jorną w Przedstawicielstwie KE w Polsce. NSZZ "Solidarność" był reprezentowany przez Agnieszkę Kochańską oraz Barbarę Surdykowską.

Podczas spotkania omówiono sytuację społeczno- gospodarczą Polski oraz stan finansów publicznych. Według KE silny wzrost gospodarczy i stabilny sektor finansowy, pozwalają ocenić sytuację, jako korzystną z perspektywy wyzwań rozwojowych dla naszego kraju. Podczas dyskusji wyrażono jednak wątpliwości dotyczące inwestycji, zwłaszcza tych prywatnych. Podkreślano, że z pewnością istotny wpływ na ich dynamikę będzie miała reforma systemu podatkowego. Omawiając sytuację na rynku pracy zarówno przedstawiciele związków zawodowych (OPZZ), jak i pracodawców (Lewiatan) podkreślali, że bardzo ważne jest działanie na rzecz ograniczania szarej strefy. Natomiast wszystkie zachodzące zmiany na rynku pracy powinny sprzyjać powstawaniu miejsc pracy dobrej jakości i jakości zatrudnienia. Będzie to pomoc w wyrównywaniu nierówności społeczno-ekonomicznych, ale także istotny element odciążenia finansów publicznych. Przedstawiciele związków zawodowych zwracali uwagę na problem luki płacowej oraz wysokość samych zarobków, natomiast przedstawiciele pracodawców podkreślali, ze płace rosną szybciej niż wydajność pracy, co niewątpliwie wpływa na kształt całego rynku pracy. Pracodawcy zwracali również uwagę na problem braku pracowników, co ogranicza realizację inwestycji oraz wykwalifikowanych pracowników, których nie zawsze mogą zastąpić cudzoziemcy. Kwestia ta nierozerwalnie związana jest z systemem edukacji w naszym kraju oraz likwidacją kształcenia zawodowego.

Przedstawicielka ZNP dość krytycznie odniosła się do propozycji zmian w systemie edukacji i podkreślała, że w obecnym systemie kształcenia bardziej stawia się na rozwój wiedzy, a nie umiejętności. Konsekwencją likwidacji szkół zawodowych jest obecnie luka w ilości nauczycieli zawodu oraz przede wszystkim luka technologiczna, gdyż nie ma gdzie kształcić i przygotowywać uczniów do zawodu. Ograniczony dostęp do nauki zawodu wynika również z braku rodzimego przemysłu, a rynek jest zdominowany przez małe, rodzinne firmy, które nie są w stanie podołać tym wyzwaniom. Dlatego według ZNP konieczne jest opracowanie innego niż dualny systemu kształcenia. Kończąc swoją wypowiedź przedstawicielka ZNP przypomniała, że nauczyciele w Polsce mają jedne z najniższych zarobków w krajach OECD, a wprowadzane zmiany dodatkowo wydłużyły proces awansu zawodowego, co również przyczynia się do utrwalania wynagrodzeń na niskim poziomie.

Zmianom zachodzącym zarówno na rynku pracy, jak i w systemie edukacji towarzyszą również te, które dotyczą samego prawa pracy. KE była zainteresowana w jakim kierunku te zmiany podążają w Polsce i na ile ułatwiają aktywizację, również kobiet. OPZZ zwracał uwagę, że KE powinna zwrócić uwagę na kwestie związane z opieką zdrowotną i opieką długoterminową. Ze względu na brak stabilnych rozwiązań w tym zakresie, to właśnie kobiety ponoszą główne koszty związane z dezaktywacją zawodową wynikającą z konieczności sprawowania opieki nad osobami niesamodzielnymi. Przedstawiciel Lewiatana zwracał uwagę na długotrwałe procedury związane z rozwiązywaniem umowy o pracę, co stanowi dużą barierę dla przedsiębiorców w zawieraniu stabilnych umów. Za najważniejsze zmiany w ostatnim czasie wskazał wstrzymanie prac nad zniesieniem limitu oskładkowania 30-krotności wynagrodzenia. Wyraził również oczekiwanie, że nowy kodeks pracy będzie dopuszczał różnorodność form zatrudnienia, a tym samym rozwiązywania takich umów bez długotrwałych procedur (np. w przypadku zatrudniania osób młodych, bez doświadczenia, czy też studentów).

Natomiast Barbara Surdykowska (NSZZ Solidarność) zwróciła uwagę na konieczność łącznego rozpatrywania kwestii zatrudnienia pracowników, również tych młodych, zarówno z punktu widzenia prawa pracy, ale również kwestii ubezpieczeń społecznych. Jest to o tyle istotne, gdyż młodzi pracownicy są wyłączeni z ubezpieczenia społecznego, a tym samym pozbawieni możliwości świadczeń związanych z chorobą, macierzyństwem itd. Powinniśmy dążyć do tego, by bez względu na formę zatrudnienia, praca podlegała ubezpieczeniu społecznemu.

Agnieszka Kochańska