Prezydent Węgier krytykuje projekt zmian w konstytucji

W oświadczeniu wydanym przez Pałac Sándor Sulyok podkreślił, że prezydent pełni funkcję niezależnego podmiotu konstytucyjnego w systemie kontroli i równowagi i nie może działać w miejsce rządu ani innych gałęzi władzy. Twierdził, że poprawka stworzyłaby bezprecedensową sytuację w Europie, umożliwiając usunięcie urzędującej głowy państwa z powodów politycznych na mocy przepisów, które jego zdaniem wydają się specjalnie dostosowane do urzędującego.

Prezydent zauważył, że zgodnie z obowiązującymi ramami konstytucyjnymi jedynie Trybunał Konstytucyjny może odwołać prezydenta ze stanowiska i to wyłącznie w sprawach dotyczących umyślnego naruszenia prawa lub popełnienia przestępstwa. Dodał, że od 1990 r. prezydenci Węgier są wybierani przez parlament w ramach stabilnej i zasadniczo niezmienionej procedury.

Czytaj również

Ukraiński sierżant w ukraińskiej telewizji grozi wojną Polakom i Węgrom

Węgry zablokowały przyspieszoną akcesję Ukrainy do UE

Magyar rusza po prezydenta. Podał termin odwołania i zapowiedział zmianę konstytucji

Magyar: Przedstawimy projekt zmian w konstytucji, które pozwolą usunąć „marionetki” Orbana

Węgierski parlament uchwalił limit dwóch kadencji, blokujący powrót Orbána

Odsłonięto tablicę Szlaku Polsko-Węgierskiego poświęconą kurierom tatrzańskim

Konsekwencje poprawki

Zdaniem Sulyoka proponowana poprawka podważyłaby nie tylko prezydenturę, ale także niezależność innych instytucji, ustanawiając precedens dla odwoływania urzędników i ograniczania reelekcji członków parlamentu w drodze doraźnych decyzji politycznych. Ostrzegł, że taki rozwój sytuacji raczej sprzyjałby koncentracji władzy i arbitralności niż wzmacniał demokrację konstytucyjną.

Uznając mandat wyborczy rządu, Sulyok argumentował, że żadne zezwolenie demokratyczne nie pozwala na naruszenie podstawowych zasad konstytucyjnych lub praw podstawowych. Zaapelował do prawodawców o uwzględnienie opinii Komisji Weneckiej jako możliwego sposobu rozwiązania obecnego sporu konstytucyjnego zgodnie z europejskimi standardami demokratycznymi.

Na zakończenie prezydent wezwał osoby publiczne i społeczeństwo obywatelskie do przestrzegania wartości praworządności, solidarności i człowieczeństwa, ostrzegając, że Węgry znajdują się na historycznym rozdrożu, którego wynik ukształtuje przyszłość kraju na nadchodzące lata.

Reforma Magyara

Wśród najważniejszych propozycji znajdują się: ograniczenie liczby kadencji posłów, zwiększenie niezależności Trybunału Konstytucyjnego, wprowadzenie górnej granicy wieku dla sędziów, utworzenie Krajowego Biura ds. Odzyskiwania i Ochrony Mienia do zwalczania korupcji oraz zmiana przepisów umożliwiająca zakończenie kadencji prezydenta Tamása Sulyoka, którego Magyar uważa za politycznie powiązanego z poprzednią władzą. Według premiera reforma ma przywrócić rządy prawa, wzmocnić mechanizmy kontroli władzy i odbudować zaufanie obywateli do instytucji publicznych.

Z kolei według konserwatywnych komentatorów reforma konstytucyjna forsowana przez premiera Pétera Magyara wykracza poza zwykłą korektę ustroju i stanowi próbę zasadniczej przebudowy państwa oraz usunięcia z kluczowych stanowisk osób powołanych w okresie rządów Fideszu. Szczególne kontrowersje budzi propozycja przedterminowego zakończenia kadencji prezydenta Tamása Sulyoka, zmiany dotyczące składu Trybunału Konstytucyjnego oraz wprowadzenie ograniczeń kadencyjnych dla posłów i sędziów. Konserwatywne media i przedstawiciele Fideszu argumentują, że reformy te podważają zasadę ciągłości państwa i niezależność konstytucyjnych instytucji, wykorzystując większość parlamentarną do przeprowadzenia zmian o charakterze politycznym. Z kolei rząd Pétera Magyara utrzymuje, że działania te są konieczne do demontażu struktur zbudowanych przez poprzednią władzę i przywrócenia pełnej odpowiedzialności instytucji publicznych.