Tadeusz Płużański: „Szczerbiec” w walce o Polskę

17.07.2025 09:25

Od 6 lipca 1944 r. Gracjan Fróg brał udział w największej na Kresach Wschodnich II RP batalii II wojny światowej – Powstaniu Wileńskim (kryptonim Ostra Brama). 14 lipca został awansowany do stopnia kapitana. 17 lipca podzielił los innych oficerów Armii Krajowej, wpadając w sowiecką pułapkę: podczas odprawy w Boguszach został aresztowany przez NKWD i osadzony w więzieniu na Łukiszkach w Wilnie.

Gracjan Klaudiusz Fróg

Mogą Państwo zapytać, cóż to za dziwne nazwisko - Fróg? Otóż protoplasta rodu Włoch Claudio Frugi przybył do Rzeczypospolitej w XVI w. Był sprowadzonym przez królową Bonę architektem i pracował przy królewskich inwestycjach w stołecznym Krakowie. Następnie osiadł w Tyczynie, gdzie poślubił polską mieszczkę. Kolejne pokolenia Frugich ulegały stopniowej polonizacji, by w XIX w. zmienić ostatecznie nazwisko na Fróg.

Pochodzący z Podkarpacia Gracjan Klaudiusz Fróg po ukończeniu podchorążówki w Komorowie - Ostrowi Mazowieckiej dostał przydział do Sanoka, gdzie służył w 2. Pułku Strzelców Podhalańskich. Tam zasłynął z motocyklowych rajdów po mieście, na które często zabierał psa "Lulu" (jako fan motoryzacji Gracjan kolekcjonował motocykle i samochody). Gromadził także militaria, wiele podróżował, prowadząc dość zabawowe życie. Tak było do 1939 r., kiedy zawarł związek małżeński z piękną wdową Janiną Szemiot-Połoczańską, drugą obok matki miłością swego życia.

"Jeden z najskuteczniejszych dowódców wileńskich oddziałów partyzanckich"

Od rozpoczęcia wojny Fróg kilkukrotnie skutecznie uciekał z niewoli niemieckiej i sowieckiej. Szybko związał się z wileńską konspiracją niepodległościową. We wrześniu 1943 r. objął dowództwo nad oddziałem partyzanckim (3. Wileńska Brygada AK). W okolicach podwileńskich Turgiel utworzył Rzeczpospolitą Turgielską, niezależny skrawek polskiej ziemi, która posiadała nie tylko własnych żołnierzy, ale prowadziła np. rozległe życie kulturalne. Jego Brygada była zmotoryzowana - partyzanci "trójki" zdobywali na okupancie samochody podczas zasadzek na szosach.

Fróg to jeden z najskuteczniejszych dowódców wileńskich oddziałów partyzanckich. W ramach 3. Wileńskiej Brygady AK razem z podkomendnymi przeprowadził szereg udanych akcji bojowych, co zapewne spowodowało, że jego przełożony - płk Aleksander Krzyżanowski "Wilk" nie wyciągał konsekwencji wobec często niesubordynowanego "Szczerbca".

Kara śmierci

Z obozu NKWD nr 178 w Diagilewie pod Riazaniem znów uciekł (jedna z nielicznych udanych ucieczek z sowieckich łagrów) i w 1946 r. przybył do Łodzi. W lipcu 1948 r. aresztowany, tym razem przez rodzimą komunistyczną bezpiekę. Po okrutnym śledztwie skazano go na karę śmierci pod fałszywymi zarzutami współpracy w czasie wojny z Niemcami.

Wyrok na kapitana Gracjana Fróga "Szczerbca" wydał 13 lutego 1951 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie, a zamordował 11 maja 1951 r. w katowni bezpieki przy ul. Rakowieckiej strzałem w tył głowy ubecki kat Aleksander Drej. Szczątki polskiego bohatera do dziś nie zostały odnalezione.

Rodzony brat Gracjana - ksiądz Zbigniew Fróg - był tajnym współpracownikiem, a potem funkcjonariuszem komunistycznej bezpieki.

Tadeusz Płużański

Tagi

Data publikacji: 17.07.2025 09:25

Źródło: Tygodnik Solidarność nr 28 / 15 lipca

Ostatni weekend przed Wielkim Tygodniem polski internet żył rozmową z Krzysztofem Stanowskim dla Onetu, którą przeprowadzili w ramach podcastu WojewódzkiKędzierski Jakub Wojewódzki i Piotr Kędzierski. Wywiad, który przynajmniej w zamyśle Wojewódzkiego miał być medialną egzekucją Stanowskiego, okazał się wielką kompromitacją tego pierwszego. Wielu obserwatorów dostrzega w tym wydarzeniu dużo, dużo więcej – koniec pewnej epoki w dziejach polskich mediów. Nie bez racji. Obecny w studiu Kędzierski robi tu tylko za tło, niemal niemego świadka wydarzeń. Niby jest, a nie ma go w tej opowieści.

Czytaj więcej

Zygmunt Freud, wiedeński psychoanalityk, nie był jedynie twórcą nowej metody pracy z pacjentem, ale stawiał sobie za cel także stworzenie nowej koncepcji człowieka. I (niestety) w dużej mierze mu się to udało. Skąd wzięła się niesamowita popularność Freuda i dlaczego podważanie jego nauk, także współcześnie, jest w stanie wywołać histeryczne reakcje?

Czytaj więcej

Przez kilka lat byłem w związku i razem z partnerką zdecydowaliśmy się na adopcję psa ze schroniska. Zwierzę mieszkało z nami, wspólnie się nim zajmowaliśmy, a ja często pokrywałem koszty karmy, wizyt u weterynarza i innych wydatków. Po rozstaniu partnerka wyprowadziła się, zabierając psa ze sobą. Twierdzi, że pies należy do niej, ponieważ to ona podpisała w schronisku umowę adopcyjną. Dla mnie jednak zwierzę było członkiem rodziny i bardzo się do niego przywiązałem. Czy w takiej sytuacji mogę domagać się jego wydania?

Czytaj więcej

Kiedy odżyła sprawa Wolińskiej, nie życzyłam jej więzienia, kary śmierci, szubienicy. Marzyłam tylko o jednym – żeby została uznana za inkwizytorkę, człowieka podłego i przestała żyć w chwale żony profesora Oksfordu – mówiła mi przed laty Krystyna Sobolewska, żona AK-owca Juliusza Sobolewskiego, żołnierza września 1939 r., ZWZ/AK, Powstańca Warszawskiego, aresztowanego w grudniu 1952 r. przez prokurator Helenę Wolińską.

Czytaj więcej

Obserwując debatę ekspercką, trudno uciec od wrażenia, że najwyżej wycenianą walutą stał się w niej teatralny fatalizm, oferujący przy tym rodzaj nietykalności. Kolejni myśliciele stawiają śmiałe tezy, które rzeczywistość bezlitośnie miażdży – oni jednak, jak gdyby nigdy nic, okupują wciąż szczyty swoich hierarchii i cieszą się niesłabnącym uznaniem. Nawet wówczas, gdy ich tezy wyrządzają realne szkody.

Czytaj więcej

Tadeusz Płużański: „Szczerbiec” w walce o Polskę

Gracjan Klaudiusz Fróg

"Jeden z najskuteczniejszych dowódców wileńskich oddziałów partyzanckich"

Kara śmierci

Tagi

Jakub Wojewódzki i samobój medialnej potęgi

Czy psychoanaliza służyła pedofilom? Mroczna strona Freuda

Po rozstaniu zatrzymała naszego psa, czy mogę żądać jego oddania?

Tadeusz Płużański: Inkwizytorka Wolińska

Przeludnienie vs depopulacja. Wszystkie te końce świata