Ważne zmiany dla mieszkańców bloków. Rząd przyjął nowe przepisy

15.10.2026 18:04

bloki na tle nieba — Źródło: chat GPT | Autor: AI | Licencja: chat GPT | bloki zdj. ilustr.

Właściciele i mieszkańcy lokali w blokach spółdzielczych mogą doczekać się rozwiązania problemu, który ciągnie się jeszcze od czasów PRL. Rząd przyjął projekt ustawy dotyczącej gruntów o nieuregulowanym statusie prawnym. Zmiany mogą objąć nawet 300 tys. mieszkań, ułatwiając ich sprzedaż, zakładanie ksiąg wieczystych i uzyskiwanie kredytów hipotecznych. Nie wszystkie proponowane rozwiązania spotkały się jednak z aprobatą spółdzielców.

Co musisz wiedzieć:

Rząd przyjął projekt ustawy dotyczącej gruntów pod blokami spółdzielczymi.
Nowe rozwiązania mogą objąć od 100 do 300 tys. mieszkań w Polsce.
Spółdzielcy wskazują na ryzyko opóźnień i nierozwiązane kwestie własnościowe.

Rząd przyjął projekt ustawy. Chodzi o tysiące mieszkań

W wielu polskich miastach, szczególnie w Warszawie, nadal znajdują się bloki wybudowane w czasach PRL na gruntach, do których spółdzielnie mieszkaniowe nie mają uregulowanego tytułu prawnego. Problem ten od lat utrudnia mieszkańcom korzystanie z przysługujących im praw do lokali.

Brak możliwości założenia księgi wieczystej może oznaczać poważne komplikacje przy sprzedaży mieszkania lub ubieganiu się o kredyt hipoteczny. Nieruchomości o niejasnym statusie prawnym bywają również mniej atrakcyjne dla potencjalnych nabywców. Rozwiązaniem ma być projekt ustawy przygotowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, który został przyjęty przez Radę Ministrów. Szacuje się, że proponowane przepisy mogą dotyczyć od 100 do 300 tys. mieszkań w całym kraju. Teraz projektem zajmie się parlament.

Nowe zasady dotyczące gruntów pod blokami

Projekt przewiduje przyznanie spółdzielniom mieszkaniowym roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów, na których znajdują się budynki mieszkalne. Same budynki oraz lokale mają zostać nieodpłatnie przekazane na własność spółdzielni. Przewidziano również preferencyjne stawki opłat. Pierwsza opłata za ustanowienie użytkowania wieczystego ma wynosić 10 proc. wartości nieruchomości, natomiast opłata roczna - 0,3 proc. jej wartości.

Istotną zmianą będzie uproszczenie procedur. Zamiast wieloletnich sporów sądowych i negocjacji status gruntów ma być regulowany w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę lub prezydenta miasta. Na rozstrzygnięcie sprawy przewidziano maksymalnie 12 miesięcy. W trakcie postępowania spółdzielnie mają być zwolnione z opłat za bezumowne korzystanie z gruntów. Przepisy obejmą także tereny służące mieszkańcom osiedli, w tym parkingi, drogi dojazdowe, place zabaw i tereny zielone.

Co zmiany oznaczają dla mieszkańców?

Nowe przepisy mogą mieć szczególne znaczenie dla osób posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Obecnie nieuregulowany status gruntu pod budynkiem może uniemożliwiać założenie księgi wieczystej dla mieszkania. Po przeprowadzeniu przewidzianych w ustawie procedur mieszkańcy mają zyskać możliwość uporządkowania sytuacji prawnej swoich nieruchomości. Dzięki temu łatwiejsze może stać się ustanowienie hipoteki, a w konsekwencji uzyskanie kredytu na zakup lub remont mieszkania.

Zmiany mogą również wpłynąć na rynek wtórny. Lokale, których sprzedaż była dotychczas utrudniona ze względu na niejasny stan prawny, mogą stać się dostępniejsze dla kupujących korzystających z finansowania bankowego. Nie oznacza to jednak automatycznego przekształcenia wszystkich mieszkań w odrębną własność. Wiele będzie zależało od sytuacji prawnej konkretnej nieruchomości.

Spółdzielcy mają zastrzeżenia do projektu

Choć proponowane rozwiązania mają zakończyć wieloletnie problemy własnościowe, część środowiska spółdzielczego zgłasza do nich zastrzeżenia. Jedną z głównych wątpliwości jest brak skutecznych mechanizmów dyscyplinujących samorządy w przypadku opóźniania decyzji administracyjnych. Zdaniem krytyków może to utrudnić sprawne przeprowadzenie całej procedury.

Problemem pozostają także roszczenia reprywatyzacyjne. Spory z dawnymi właścicielami gruntów lub innymi podmiotami mogą komplikować postępowania i wydłużać proces regulowania stanu prawnego nieruchomości. Niektórzy przedstawiciele środowiska spółdzielczego postulują dalej idące rozwiązania, w tym automatyczne uwłaszczenie z mocy prawa.

Na razie projekt został przyjęty przez rząd. O ostatecznym kształcie przepisów zdecydują dalsze prace parlamentarne.