Szukaj
Konto

Marcin Bąk: Demokracja i bezprawie

Krzysztof Karoń
Źródło: Screen YouTube Maksencjusz TV
W przestrzeni publicznej często wymienia się jednym tchem słowa praworządność i demokracja. Tak, jakby to były synonimy albo przynajmniej pojęcia współistniejące. Czy zatem możliwa jest demokracja i bezprawie? Jak najbardziej możliwa, wystarczy rozejrzeć się wokół.

Demokracja, stan permanentnego sporu  

Wiele lat temu świętej pamięci Krzysztof Karoń, w jednej ze swoich licznych gawęd, wyraził się mniej więcej tak na temat demokracji – „Demokracja, to jest taki stan, w którym naprzeciwko siebie stają dwie bandy wrogich ludzi, wyposażone w kije, kamienie i sztachety, spoglądają na siebie spode łba i zaczynają się liczyć. Po czym jedna strona mówi – aha,  jest was więcej, więc na razie wasze na wierzchu, schodzimy z pola ale za jakiś czas wrócimy i nas będzie wtedy więcej”. W latach dziewięćdziesiątych, w dobie transformacji ustrojowej, różne autorytety moralne, prawdziwe bądź tylko wykreowane przez Gazetę Wyborcą, edukowały nas w temacie demokracji, przekonując, że jest to ustrój oparty na wzajemnym poszanowaniu inności, porozumieniu, tolerancji i konsensusie. Słowo konsensus robiło wtedy niesamowitą karierę w mediach. Warto pamiętać, że działo się to w czasie, gdy obóz lewicowo liberalny był hegemonem w sferze medialnej, miał ogromne wpływy polityczne, dominował niepodzielnie w świecie sztuki oraz zakotwiczony był  całkiem mocno w sferach biznesu. Naprzeciwko tego demoliberalnego Goliata stawał mały, już nawet nie Dawid a Dawidek konserwatywny, nie mający za sobą ani kapitału ani potężnych mediów ani struktur czy wsparcia instytucji międzynarodowych. Spychany brutalnie przez środowiska lewicowe na margines życia politycznego. Dopiero po latach, gdy  polscy konserwatyści, tradycjonaliści i ogólnie – obóz patriotyczny trochę obrośli w piórka, dorobili się własnych mediów, jakiegoś zaplecza intelektualnego i coraz sprawniejszych struktur, wtedy okazało się, że z tą demokracją to wiecie, nie jest już tak różowo. Że to nie może tak być, że każde zdanie jest równoważne i możemy się pięknie różnić. No nie, demokracja jest dla demokratów a nie dla pisowców! Wtedy okazało się, że ten system polityczny przypomina jednak zdecydowanie bardziej sytuację, opisaną przez pana Karonia. Walka, ciągła walka na każdym możliwym polu.

Bezpieczniki polityczne

Naród polityczny dawnej Rzeczpospolitej czyli szlachta, miał świadomość zagrożenia płynącego z samej zasady działania ustroju, w którym wielu decyduje o kształcie polityki. Co światlejsi z nich czytywali Platona i Arystotelesa, wiedzieli jakie zagrożenia płyną z demokracji i  starali się wmontować w system prawny państwa swoiste bezpieczniki, które zapobiegły by niekorzystnym wypadkom. Z jednej strony pacta conventa, całe pakiety praw które mocno ograniczały władzę królewską a drugiej zasada jednomyślności zabezpieczająca mniejszość przed tyranią większości. Prawo zabraniające aresztowania szlachcica bez wyroku sądowego, możliwość wypowiedzenia władcy posłuszeństwa z czego skwapliwie korzystano wzniecając rokosze oraz inne, tego rodzaju zasady mające zapewnić w miarę stabilne funkcjonowanie tego wielonarodowego państwa. Można powiedzieć, że Rzeczpospolita była państwem prawa. Przynajmniej w teorii, bo w praktyce bywało z tym różnie.

Państwo demokratyczne ale już nie państwo prawa

Współczesna Polska jest zgodnie z zapisami Konstytucji również demokratycznym państwem prawa. Czy jest nim jednak w praktyce? Albo w jakim stopniu? Nie ulega wątpliwości, że jesteśmy nadal państwem demokratycznym. Władza wyłaniana jest w wyniku powszechnych wyborów. Zwycięzca bierze wszystko. No i tutaj zaczynają się problemy. W nasz system prawny, nieidealny na co zwracają uwagę konstytucjonaliści, są wmontowane bezpieczniki mające w założeniu chronić aktualną mniejszość przed tyranią większości. Każda kolejna ekipa polityczna dochodzi do władzy w przekonaniu, że będzie rządzić wiecznie i kusi ją, by te bezpieczniki rozmontować albo chociaż trochę przy nich pogmerać. Poprzednia władza Zjednoczonej Prawicy działała na tym polu intensywnie ale trzeba wyraźnie podkreślić – starała się wszystko  robić w ramach obowiązującego prawa. Projekt nowej ustawy w sejmie, głosowanie, podpis prezydenta i prawo wchodzi w życie. Od pewnego czasu, konkretnie od 13 grudnia 2023 roku, obserwujemy jednak sytuację, w której władza coraz mniej przejmuje się istniejącym porządkiem prawnym. W miejsce ustawy – uchwała, obchodzenie wymogu podpisu prezydenta pod ważnymi umowami międzynarodowymi, zagarnięcia siłą ważnych instytucji ustrojowych, powoływanie jakiś przebierańców w miejsce legalnie działających organów. Można by wymieniać długo.  Wydaje się, że sytuacja bardzo zbliżyła się do opisu pana Karonia. Jedna grupa zbrojna  w kije, i kamienie chwilowo uzyskała przewagę liczebną i zagarnęła dla siebie podwórko, zakładając, że będzie tu gospodarować wiecznie a ci przepędzeni już nigdy nie wrócą z większą liczbą. Poza oczywistymi szkodami, jakie stan taki przynosi w chwili obecnej, rodzi się niebezpieczny precedens i rośnie prawdopodobieństwo, że kolejna ekipa w kijami gdy opanuje podwórko a kiedyś w końcu opanuje, nie będzie już miała większych skrupułów w naśladowaniu obecnej władzy. Nie wróży to niczego dobrego.

Komentarzy: 0
Data publikacji: 21.11.2026 20:00
Źródło: tysol.pl