Nawet 1200 rannych dziennie. Gen. Gielerak ujawnia, na co przygotowują się polskie szpitale

- Nawet 800–1200 rannych dziennie — na taką skalę potrzeb medycznych wskazuje scenariusz przedstawiony przez gen. Grzegorza Gieleraka.
- Niespełna 80 szpitali zostało wskazanych do specjalnej sieci bezpieczeństwa medycznego państwa.
- Ponad miliard złotych ma zostać przeznaczony z Funduszu Medycznego na wzmocnienie placówek.
- Szkolenia personelu mają rozpocząć się w 2028 roku, a certyfikację gotowości szpitali zaplanowano do końca 2029 roku.
- Największym wyzwaniem może być przygotowanie personelu, ponieważ zakup sprzętu nie zastąpi doświadczenia zespołów medycznych.
Nawet 1200 rannych każdego dnia. Gielerak przedstawia prognozę strat
Generał profesor Grzegorz Gielerak, dyrektor Wojskowego Instytutu Medycznego, opublikował w serwisie X obszerne omówienie przygotowań polskiej ochrony zdrowia do funkcjonowania w warunkach konfliktu zbrojnego. Punktem wyjścia są prognozy dotyczące liczby rannych, którzy mogliby wymagać pomocy podczas operacji obronnej.
150 rannych na dobę z jednego kierunku operacyjnego, 800–1200 w skali kraju przy obronie wszystkich jednocześnie. Wartości te wynikają z planu operacji obronnej na wschodniej flance, opartego na medycznej doktrynie NATO i specyfice polskiego teatru działań.
Przedstawione liczby odnoszą się do scenariusza planistycznego, a nie do rzeczywistych strat czy prognozy nieuchronnego wybuchu wojny. Gielerak podkreśla, że taka skala potrzeb przekracza możliwości samodzielnego działania wojskowej służby zdrowia.
Prognoza strat prowadzi do wniosku, że zabezpieczenie medyczne obrony kraju jest zadaniem całego systemu ochrony zdrowia, z wojskową służbą zdrowia jako jego wysuniętym ogniwem.
Oznacza to, że w razie wojny za leczenie rannych żołnierzy odpowiadałyby nie tylko wojskowe placówki medyczne, ale również odpowiednio przygotowane szpitale cywilne. Według Gieleraka polskie przygotowania opierają się na współpracy resortów zdrowia i obrony narodowej, a także na analizie doświadczeń z wojny na Ukrainie.
Eksperci NATO ostrzegają: problemem będzie organizacja całego systemu
W swoim wpisie Gielerak powołuje się na ocenę przygotowaną w październiku 2026 roku przez szesnastu ekspertów z siedmiu państw NATO. Jak relacjonuje, specjaliści uznali, że przy masowym napływie rannych kluczowe znaczenie ma nie tylko dostępność lekarzy i sprzętu, ale przede wszystkim sprawna organizacja leczenia, transportu i współpracy między placówkami.
Zbieżną ocenę przedstawiło w październiku 2026 r. szesnastu ekspertów z siedmiu państw NATO, którzy uznali, że przy masowym napływie rannych główne wyzwanie leży w organizacji, a nie tylko w samym leczeniu.
Generał wskazuje również, że nawet znaczne zwiększenie wydatków na obronność nie pozwoli wojsku samodzielnie stworzyć całej infrastruktury szpitalnej niezbędnej podczas konfliktu.
Nawet rosnący budżet nie pozwoli więc armii odtworzyć szpitali i zespołów, na których opiera się sektor cywilny.
W praktyce oznacza to potrzebę stworzenia systemu, w którym wojskowe i cywilne podmioty lecznicze będą działały według wcześniej uzgodnionych zasad. Gielerak przekonuje, że Polska przeszła już od ogólnych deklaracji do bardziej szczegółowego planowania.
Polska wpisała ten wniosek do planu, który w sierpniu 2025 r. był deklaracją, a dziś ma wykonawców, wskazane szpitale i kalendarz sięgający końca 2029 r.
Wpis nie zawiera jednak pełnego dokumentu ekspertów NATO ani kompletnej dokumentacji wdrożeniowej. Szczegółowe założenia przedstawione przez generała należy zatem traktować jako jego publiczną relację z przygotowań.
Wojna na Ukrainie zmieniła zasady ratowania rannych. Strefa rażenia sięga 25 kilometrów
Jednym z najważniejszych elementów analizy Gieleraka są doświadczenia z wojny rosyjsko-ukraińskiej. Według generała rozwój systemów rozpoznania, artylerii i dronów sprawił, że tradycyjne zasady ewakuacji rannych wymagają istotnych zmian.
Strefa rażenia urosła w Ukrainie z 3 do co najmniej 25 km. Siedmiu, ośmiu na dziesięciu rannych ma obrażenia od eksplozji, zwykle mnogie i wielonarządowe, a postrzał dotyczy około 11 proc.
Dane przytoczone przez Gieleraka wskazują na znaczenie obrażeń wywołanych eksplozjami.
Takie urazy mogą jednocześnie obejmować wiele narządów i wymagać skomplikowanych zabiegów chirurgicznych, intensywnej terapii oraz długotrwałej rehabilitacji.
Kolejnym problemem jest czas potrzebny na dotarcie do poszkodowanych i przetransportowanie ich do placówek medycznych.
Ewakuacja, na którą standard NATO daje 6–7 godzin, trwa dobę, dwie, a bywa, że dłużej.
W warunkach intensywnych działań bojowych transport rannych może być utrudniony przez ostrzał, zagrożenie ze strony dronów, zniszczenie infrastruktury i ograniczenia w poruszaniu się po drogach. Dlatego polski plan, w ujęciu przedstawionym przez generała, zakłada wieloetapowe udzielanie pomocy i rozproszenie zdolności medycznych.
Cztery etapy ratowania rannych. Od pola walki po szpitale w głębi kraju
Gielerak opisuje czteroelementowy system pomocy medycznej, który ma umożliwiać ratowanie rannych nawet w warunkach poważnych zakłóceń transportu. Pierwszym etapem jest samopomoc oraz pomoc udzielana przez innych żołnierzy bezpośrednio po odniesieniu obrażeń. Generał wskazuje na znaczenie pierwszych dziesięciu minut, kiedy szczególnie istotne może być zatamowanie masywnego krwotoku i zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych. Drugim etapem mają być ufortyfikowane wysunięte stanowiska chirurgiczne w pasie przygranicznym. Trzeci etap obejmuje szpitale położone na wschód od Wisły, których zadaniem byłaby stabilizacja pacjenta w okresie od trzech do pięciu dni. Czwartym ogniwem ma być ewakuacja strategiczna i dalsze leczenie w placówkach położonych w głębi kraju. Gielerak opisuje ten model następująco:
Stąd cztery ogniwa łańcucha leczenia i ewakuacji rannych: samopomoc i pomoc koleżeńska w pierwszych 10 minutach od zranienia, ufortyfikowane, wysunięte stanowiska chirurgiczne w pasie przygranicznym, szpitale na wschód od Wisły, które stabilizują rannego w ciągu 3–5 dni, oraz ewakuacja strategiczna i leczenie definitywne w głębi kraju.
Tak skonstruowany system ma umożliwiać stopniowe przekazywanie pacjentów między kolejnymi poziomami opieki. Jego skuteczność zależałaby jednak nie tylko od dostępności miejsc w szpitalach, lecz także od sprawności ewakuacji, łączności, logistyki i koordynacji między służbami.
Szpitale nie mogą być skupione w kilku miejscach. Strategia zakłada rozproszenie zasobów
Generał zwraca uwagę, że infrastruktura medyczna podczas wojny musi być przygotowana na możliwość uszkodzenia lub czasowego wyłączenia części placówek. Dlatego polski plan ma zakładać rozproszenie zdolności leczniczych.
W ogniwach szpitalnych plan rozprasza zdolność leczenia na szeroką bazę placówek, a nie koncentruje ją w kilku najlepiej wyposażonych.
Gielerak odwołuje się przy tym do zasady redundancji, czyli utrzymywania dodatkowych zdolności i alternatywnych sposobów działania na wypadek awarii lub zniszczenia części infrastruktury. Jak twierdzi, podobne podejście opisano w amerykańskiej strategii naukowo-technologicznej bezpieczeństwa narodowego z sierpnia 2026 roku. W przedstawionym przez niego modelu zasoby mają być rozłożone w przestrzeni, czasie i technologii. Przykładem jest utrzymywanie dodatkowych stanowisk intensywnej terapii ponad bieżące potrzeby czasu pokoju.
Z tego samego źródła krajowa strategia czerpie regułę łagodnej degradacji, zgodnie z którą sieć po uderzeniu przeciwnika traci część przepustowości, ale nie załamuje się w całości.
Oznacza to, że uszkodzenie pojedynczego szpitala lub przerwanie jednego szlaku ewakuacyjnego nie powinno automatycznie prowadzić do paraliżu całego systemu.
MON i Ministerstwo Zdrowia mają wspólnie przygotować szpitale na wojnę
Według Gieleraka za budowę systemu odpowiadają dwa resorty: Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Obrony Narodowej. Ich zadania mają się uzupełniać.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi Krajowe Centrum Doskonalenia Medycyny Taktycznej, pierwszy od ponad 30 lat krajowy system szkolenia personelu medycznego na czas wojny, i przystępuje do wzmocnienia szpitali sieci.
Z kolei Ministerstwo Obrony Narodowej ma odpowiadać za powiązanie infrastruktury medycznej z planami operacyjnymi sił zbrojnych.
MON wnosi plany operacyjne, które rozstrzygnęły o wyborze placówek, oraz Tarczę Wschód z ufortyfikowanym komponentem medycznym.
Generał podkreśla, że żadna z tych instytucji nie jest w stanie samodzielnie stworzyć kompletnego systemu leczenia rannych na potrzeby wojny. W jego ocenie konieczne jest połączenie wiedzy wojskowej dotyczącej przewidywanych strat i kierunków działań z rzeczywistymi możliwościami cywilnych szpitali.
Niespełna 80 szpitali w specjalnej sieci. Jak wybrano placówki?
Jedną z najważniejszych informacji przekazanych przez Gieleraka jest zakończenie etapu koncepcyjnego budowy sieci bezpieczeństwa medycznego państwa. Według generała do systemu wskazano już niespełna 80 szpitali.
Wykonaliśmy etap, od którego zależy reszta. Prace koncepcyjne są zakończone, do sieci wskazaliśmy niespełna osiemdziesiąt szpitali, mniej niż co dziesiąty w kraju.
Gielerak podkreśla, że placówki nie były wybierane wyłącznie na podstawie zgłaszanego przez nie zapotrzebowania na środki finansowe. Zastosowano trzystopniową procedurę, obejmującą analizę przewidywanych strat podczas trzydziestodniowej operacji obronnej, ocenę potencjału medycznego placówek oraz kwalifikację operacyjną przeprowadzoną przez siły zbrojne.
Rozpoznanie objęło kolejno: model strat sanitarnych trzydziestodniowej operacji obronnej, indeks potencjału leczniczego placówek, zbudowany z 27 wskaźników na danych NFZ, oraz kwalifikację operacyjną sił zbrojnych.
Na tej podstawie poszczególnym szpitalom przypisano role, od prowadzenia zabiegów ratujących życie po leczenie wielospecjalistyczne. Ocena uwzględniała między innymi dostępność sal operacyjnych, stanowisk intensywnej terapii, zaplecza krwiodawstwa i możliwości utrzymania pracy placówki podczas zakłóceń infrastruktury.
Funkcjom tym strategia przypisuje wymagania kliniczne i logistyczne, np. profil zabiegowy, sale operacyjne, intensywną terapię, zaplecze krwi, zasilanie awaryjne i zapasy na co najmniej 72 godziny.
Nie opublikowano w przytoczonym wpisie pełnej listy zakwalifikowanych placówek. Nie można więc na jego podstawie ustalić, które konkretne szpitale zostały objęte programem.
Tysiące medyków mają przejść szkolenia. Pierwsze kursy w styczniu 2028 roku
Według generała najważniejszym zadaniem kolejnego etapu będzie przygotowanie personelu medycznego. Plan zakłada trzy poziomy szkoleń. Pierwszy to dwudniowy kurs podstawowy przeznaczony dla szerokiej grupy pracowników medycznych. Drugi ma obejmować zaawansowane postępowanie z rannymi, w tym chirurgię kontroli obrażeń, czyli techniki pozwalające szybko opanować najgroźniejsze następstwa urazów. Trzeci poziom będzie szkoleniem eksperckim. Gielerak przedstawia harmonogram następująco:
Szkolenie kadr obejmie trzy poziomy: dwudniowy kurs podstawowy dla całego personelu medycznego, zaawansowany z chirurgią kontroli obrażeń dla około 5 tys. osób oraz ekspercki dla około tysiąca. Pierwszy ruszy według harmonogramu w styczniu 2028 r., dwa pozostałe pół roku później.
Oznacza to, że szkolenia zaawansowane i eksperckie miałyby rozpocząć się w połowie 2028 roku. Wyznaczono również konkretny termin osiągnięcia minimalnego poziomu przygotowania personelu.
Do 30 września 2029 r. certyfikat po kursie podstawowym ma uzyskać co najmniej połowa kadry oddziałów zabiegowych, ratunkowych i intensywnej terapii w każdej placówce sieci.
Od 2030 roku realizacja tego wymogu ma być uwzględniana przy ocenie gotowości szpitala.
Potrzeba rozwoju kształcenia medycznego na wypadek sytuacji nadzwyczajnych znajduje potwierdzenie również w działaniach Ministerstwa Zdrowia. Resort poinformował o pierwszym posiedzeniu zespołu do spraw medycyny taktycznej, które odbyło się 17 grudnia 2025 roku. W pracach uczestniczył między innymi Grzegorz Gielerak.
Ponad miliard złotych na szpitale. Dodatkowe środki na ochronę infrastruktury
W przedstawionym planie przewidziano również finansowanie inwestycji. Gielerak informuje, że Ministerstwo Zdrowia ma przeznaczyć ponad miliard złotych z Funduszu Medycznego na wzmocnienie placówek tworzących sieć.
Resort zdrowia uruchamia na wzmocnienie szpitali sieci ponad 1 mld zł z Funduszu Medycznego. Ochronę obiektów może dofinansować rządowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 o łącznym budżecie ponad 102 mld zł.
Należy rozróżnić obie kwoty. Ponad miliard złotych ma, według generała, służyć bezpośrednio wzmocnieniu szpitali należących do sieci. Natomiast ponad 102 mld zł to wskazany przez niego budżet szerszego programu ochrony ludności i obrony cywilnej. Nie oznacza to, że cała ta kwota zostanie przeznaczona na szpitale. Środki na placówki medyczne miałyby finansować między innymi wyposażenie, zapasy, stanowiska intensywnej terapii oraz inne elementy infrastruktury potrzebne do działania podczas kryzysu.
Pierwsze pieniądze w 2027 roku. Pełna certyfikacja do końca 2029 roku
Zgodnie z harmonogramem opisanym przez Gieleraka pierwsza transza dofinansowania ma zostać uruchomiona w trzecim kwartale 2027 roku. Każdy zakwalifikowany szpital otrzyma następnie dwa lata na zbudowanie zdolności odpowiadających jego roli w systemie.
Od pierwszej transzy dofinansowania, przewidzianej na trzeci kwartał 2027 r., każdy szpital ma dwa lata na budowę zdolności wymaganej dla przypisanej mu roli.
Najważniejszym terminem ma być koniec 2029 roku.
Do końca 2029 r. przejdzie certyfikację gotowości, potwierdzaną ćwiczeniem pod pełnym obciążeniem z udziałem wojska i powtarzaną co 24 miesiące.
Oznacza to, że samo zakupienie sprzętu i przygotowanie infrastruktury nie wystarczy do uzyskania potwierdzenia gotowości. Placówki mają również wykazać podczas ćwiczeń, że potrafią funkcjonować przy znacznym napływie rannych. Weryfikacja ma być powtarzana co dwa lata. Podobne kierunki przygotowań były już wcześniej przedmiotem publicznej debaty. W grudniu 2025 roku Gielerak wskazywał w rozmowie z Radiem ZET na potrzebę pilnego przygotowania chronionej infrastruktury medycznej, szczególnie we wschodnich regionach kraju.
Szpital musi przyjąć dwa razy więcej rannych. Co oznacza gotowość rezerwowa?
Jednym z kluczowych parametrów przedstawionego planu jest zdolność placówki do znacznego zwiększenia liczby przyjmowanych pacjentów. Gielerak wskazuje, że inwestycje mają być oceniane przede wszystkim pod kątem możliwości podwojenia dobowej przepustowości w zakresie przyjmowania rannych.
Miarą każdego wydatku pozostaje zdolność szpitala do przyjęcia w ciągu doby dwukrotnie większej liczby rannych.
W przedstawionej koncepcji podstawowym poziomem finansowanej gotowości ma być poziom rezerwowy. Na tym etapie szpital powinien przyjmować dodatkowych pacjentów bez obniżania standardu opieki. Generał zaznacza jednak, że przy długotrwałym konflikcie może pojawić się konieczność przechodzenia na kolejne poziomy działania.
Finansuje poziom rezerwowy, na którym szpital przyjmuje rannych bez obniżenia standardu opieki, a zasady przejścia na poziomy wyższe powinny zostać określone przed konfliktem.
To istotne zastrzeżenie. Przygotowanie dodatkowych łóżek nie rozwiązuje wszystkich problemów, jeśli równocześnie brakuje personelu, krwi, leków lub możliwości przeprowadzania zabiegów.
Co się stanie, gdy szpitale zostaną przeciążone?
W dalszej części wpisu Gielerak opisuje rozwiązania, które mogłyby zostać uruchomione w przypadku znacznego wzrostu liczby rannych. Pierwszym krokiem byłoby zwiększenie możliwości intensywnej terapii.
Szpital przekształca wtedy sale nadzoru w stanowiska intensywnej terapii, rozciąga obsadę na większą liczbę łóżek i sięga po sprzęt z rezerw strategicznych.
Przy jeszcze poważniejszym kryzysie konieczne mogłyby okazać się zmiany w organizacji pracy personelu oraz ograniczenie części planowych świadczeń. Gielerak podkreśla jednak, że takie działania powinny być zarezerwowane dla najtrudniejszych sytuacji.
Dalej idące środki, czyli delegowanie zadań na personel o niższych kwalifikacjach, odraczanie zabiegów i deeskalację leczenia, eksperci dopuszczają wyłącznie w kryzysie ciężkim albo przedłużonym.
Takie rozwiązania wiązałyby się z poważnymi dylematami dotyczącymi bezpieczeństwa pacjentów, zakresu odpowiedzialności personelu oraz kolejności udzielania świadczeń. Generał poruszał ten problem również we wcześniejszych wypowiedziach. W materiale opublikowanym 18 listopada przez Niezalezna.pl wskazywał, że podczas długotrwałej wojny wyzwaniem staje się nie tylko liczba miejsc w szpitalach, ale również ustalenie zasad postępowania w warunkach chronicznego niedoboru zasobów.
Inwestycje na wypadek wojny mają służyć pacjentom również w czasie pokoju
Gielerak przekonuje, że przygotowanie szpitali do działania podczas konfliktu nie powinno oznaczać tworzenia infrastruktury, która przez większość czasu pozostaje niewykorzystana. Przeciwnie – dodatkowe sale operacyjne, stanowiska intensywnej terapii i wyposażenie mają na co dzień służyć pacjentom cywilnym.
Sale operacyjne i stanowiska intensywnej terapii budowanej właśnie sieci posłużą na co dzień leczeniu pacjentów, więc nakłady na gotowość przynoszą korzyść także w czasie pokoju.
W tym ujęciu inwestycje w bezpieczeństwo medyczne mają jednocześnie zwiększać możliwości zwykłego systemu ochrony zdrowia. Pozostaje jednak pytanie o koszty utrzymania dodatkowej infrastruktury, zapewnienie odpowiedniej obsady oraz finansowanie świadczeń po zakończeniu inwestycji. Samo wybudowanie nowych stanowisk nie gwarantuje bowiem, że będą one mogły funkcjonować bez wystarczającej liczby lekarzy, pielęgniarek i innych specjalistów.
„Zespołu chirurgicznego nie dostarczy żaden przetarg”. Najważniejsze ostrzeżenie generała
Ostatni fragment wpisu Grzegorza Gieleraka koncentruje się na problemie, który jego zdaniem będzie miał decydujące znaczenie dla powodzenia całego przedsięwzięcia. Chodzi o ludzi. Nawet najlepiej wyposażony szpital nie będzie w stanie przyjąć dużej liczby ciężko rannych, jeśli zabraknie odpowiednio przeszkolonych zespołów medycznych. Generał podsumowuje swoje stanowisko słowami:
Sprzęt da się kupić w niespełna trzy lata. Zespołu chirurgicznego zdolnego operować przy masowym napływie rannych nie dostarczy żaden przetarg, a w dniu, w którym okaże się potrzebny, będzie można go już tylko policzyć.
To zasadniczy wniosek z przedstawionej analizy. Przygotowanie systemu medycznego na wojnę wymaga nie tylko zakupów i modernizacji infrastruktury, ale również wieloletniego szkolenia personelu, przeprowadzania ćwiczeń i wypracowania zasad współpracy między wojskiem a cywilną ochroną zdrowia.
Czy Polska zdąży przygotować szpitale do końca 2029 roku?
Według gen. Grzegorza Gieleraka zakończono etap koncepcyjny budowy sieci bezpieczeństwa medycznego i wskazano placówki, które mają zostać objęte programem. Przed systemem pozostają jednak szkolenia personelu, inwestycje infrastrukturalne oraz ćwiczenia sprawdzające gotowość do przyjmowania dużej liczby rannych.
Realizacja planu będzie zależała od dostępności finansowania, współpracy wojska z cywilną ochroną zdrowia i możliwości przygotowania odpowiednio licznych zespołów medycznych. Na podstawie przedstawionych informacji nie można jeszcze przesądzić, czy wszystkie szpitale osiągną zakładany poziom gotowości w terminie.
Komentarze
Niemcy przygotowują się do wojny? Generał Wroński alarmuje i apeluje o pilny audyt w Polsce

Wojna czy pokój? Nowy numer "Tygodnika Solidarność

Rosja masowo werbuje Afrykanów na wojnę w Ukrainie. W tle handel ludźmi

ISW podważa narrację Putina o nieuchronnym zwycięstwie: Osiągnąłby cel dopiero w 2086 roku

Marcin Bąk: Załamanie morale








