MZ nie posiada danych o wpływie szczepień przeciw HPV na zdrowie i przeżywalność zaszczepionych

Dwa pytania o długoterminowe skutki szczepień przeciw HPV

1 października 2026 roku do Ministerstwa Zdrowia skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący długoterminowych skutków szczepień przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV).

Wnioskodawca postawił dwa pytania odnoszące się do perspektywy 50 lat od zaszczepienia w dzieciństwie.
Pierwsze dotyczyło liczebności populacji. Zapytano, czy po upływie pół wieku populacja osób zaszczepionych przeciw HPV będzie mniej liczna, bardziej liczna czy tak samo liczna jak populacja osób niezaszczepionych, przy założeniu identycznej liczebności obu grup na początku obserwacji.

Drugie pytanie dotyczyło ogólnego stanu zdrowia. Wnioskodawca chciał wiedzieć, czy osoby zaszczepione w dzieciństwie będą po 50 latach ogólnie zdrowsze od osób niezaszczepionych, zakładając porównywalną kondycję zdrowotną obu populacji w momencie rozpoczęcia obserwacji.

Pytania te wykraczają poza ocenę skuteczności szczepionek w zapobieganiu konkretnym zakażeniom i chorobom. Dotyczą bowiem długoterminowego bilansu zdrowotnego oraz przeżywalności całych populacji.

Ministerstwo Zdrowia: Nie wytworzyliśmy ani nie posiadamy takich informacji

Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia została sporządzona 28 października 2026 roku pod numerem ZPŚ.0164.258.2026.ES.
Pismo podpisała elektronicznie, z upoważnienia Ministra Zdrowia, dyrektor Anna Baumann-Popczyk.

Resort wskazał, że zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej udostępnieniu podlegają wyłącznie informacje znajdujące się w posiadaniu organu, mające charakter informacji publicznej i nieobjęte ustawowymi ograniczeniami.

Ministerstwo Zdrowia nie wytworzyło ani też nie posiada żądanych informacji, a tym samym nie podlegają one udostępnieniu w trybie określonym w u.d.i.p.

- czytamy w piśmie.

Oznacza to, że ministerstwo nie przekazało danych pozwalających odpowiedzieć na pytanie, jak po 50 latach od szczepienia będą wyglądały różnice w ogólnej kondycji zdrowotnej i liczebności porównywanych populacji.

Czy brak danych oznacza brak dowodów na korzyści ze szczepień?

Odpowiedź ministerstwa wymaga istotnego rozróżnienia.

Stwierdzenie, że urząd nie posiada określonych informacji, nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że takie informacje nie istnieją w światowej literaturze naukowej. Nie oznacza również, że szczepienia przeciw HPV są nieskuteczne lub niebezpieczne.

Istnieją badania potwierdzające skuteczność szczepień przeciw HPV w ograniczaniu zakażeń określonymi typami wirusa, zmian przednowotworowych oraz ryzyka niektórych nowotworów, w szczególności raka szyjki macicy.

Jednocześnie czym innym jest wykazanie ochrony przed konkretnymi chorobami, a czym innym przedstawienie bezpośredniego porównania ogólnego stanu zdrowia i przeżywalności dwóch populacji po 50 latach od szczepienia.

Właśnie tego drugiego rodzaju informacji dotyczył skierowany do resortu wniosek.

Pytanie o zdrowie całej populacji pozostaje bez odpowiedzi ze strony resortu

W dyskusji o programach szczepień istotne znaczenie ma zarówno skuteczność w zapobieganiu określonym chorobom, jak i ocena bezpieczeństwa oraz długoterminowych skutków zdrowotnych.

Pytanie o to, czy osoby zaszczepione będą po kilkudziesięciu latach ogólnie zdrowsze od niezaszczepionych, wymaga jednak precyzyjnego zdefiniowania zdrowia, odpowiednio długiej obserwacji oraz uwzględnienia wielu czynników wpływających na wyniki.

Na ogólny stan zdrowia i długość życia wpływają między innymi styl życia, środowisko, dostęp do opieki medycznej, inne szczepienia oraz występowanie chorób niezwiązanych z HPV.

Z tego względu odpowiedź na pytania wnioskodawcy wymagałaby odpowiednio zaprojektowanych badań epidemiologicznych lub wiarygodnych analiz modelowych.

Ministerstwo Zdrowia nie przedstawiło w swoim piśmie takich analiz ani nie wskazało wyników badań bezpośrednio odpowiadających na oba pytania.

Resort odsyła do portalu Szczepienia.info

Zamiast przekazania żądanych danych ministerstwo wskazało portal Szczepienia.info.

W piśmie podkreślono, że portal stanowi wiarygodne źródło informacji o szczepieniach ochronnych, opartych na faktach naukowych i przeznaczonych zarówno dla odbiorców ogólnych, jak i pracowników medycznych.

Nie wskazano jednak konkretnej publikacji, zestawienia statystycznego ani analizy odpowiadającej bezpośrednio na pytania o stan zdrowia i liczebność populacji po 50 latach.

Czytaj również

Gen. Gielerak ostrzega przed zapaścią ochrony zdrowia. Wskazuje, co trzeba zmienić

Pakiet zmian w ochronie zdrowia. Maria Ochman: Czegoś takiego jeszcze nie widziałam

Polska złożyła apelację w sporze z Pfizerem. Jest też wniosek o wstrzymanie wyroku

Burza w sieci po słowach lekarza. Poszło o zarobki medyków

Minister zdrowia na kierowanie resortem ma „kontrakt z premierem”

Maria Ochman, NSZZ "S" Ochrony Zdrowia: Może minister znajdzie w sobie odwagę, żeby do nas przyjść

Co wynika z odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia?

Odpowiedź resortu pozwala sformułować jeden jednoznaczny wniosek: Ministerstwo Zdrowia oświadczyło, że nie wytworzyło ani nie posiada informacji odpowiadających na dwa konkretne pytania o porównanie populacji zaszczepionych i niezaszczepionych przeciw HPV po 50 latach.

Nie jest to jednak dowód na brak korzyści ze szczepień ani na występowanie długoterminowych szkód zdrowotnych. Pismo nie rozstrzyga tych kwestii.

Pozostaje natomiast pytanie o dostępność i zakres długoterminowych analiz populacyjnych, które pozwalałyby oceniać nie tylko zapobieganie poszczególnym chorobom, ale również ogólną kondycję zdrowotną oraz przeżywalność osób zaszczepionych.

Wniosek końcowy

Dokument z 28 października 2026 roku pokazuje granice informacji udostępnionych przez Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na konkretny wniosek. Resort nie przedstawił prognozy dotyczącej ogólnego zdrowia i liczebności populacji po 50 latach od szczepienia przeciw HPV.

Dalsze wyjaśnienie tej kwestii wymagałoby przeglądu dostępnych badań naukowych oraz ustalenia, czy istnieją wiarygodne modele pozwalające porównać długoterminowe wyniki zdrowotne obu grup.

Co wiadomo z dotychczasowych badań?

Szczepionki przeciw HPV są stosowane od 2006 roku, dlatego nie są jeszcze dostępne wyniki 50-letniej obserwacji osób zaszczepionych od początku ich stosowania. Nie oznacza to jednak braku danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa tych preparatów.

W badaniu populacyjnym opublikowanym w 2026 roku w czasopiśmie „BMJ”, obejmującym ponad 926 tys. dziewcząt i kobiet w Szwecji, wykazano istotnie niższą częstość występowania inwazyjnego raka szyjki macicy wśród osób zaszczepionych przeciw HPV. W grupie zaszczepionej przed 17. rokiem życia skorygowany wskaźnik częstości zachorowań wyniósł 0,21 w porównaniu z osobami niezaszczepionymi, a ochrona utrzymywała się również po 13–15 latach od szczepienia.

Amerykańskie Centers for Disease Control and Prevention (CDC) wskazuje ponadto, że wieloletnie badania i monitorowanie bezpieczeństwa dostarczają danych potwierdzających korzystny profil bezpieczeństwa szczepionek przeciw HPV.

Wyniki te dotyczą określonych punktów końcowych, takich jak zachorowania na raka szyjki macicy, oraz bezpieczeństwa szczepień. Nie są natomiast bezpośrednim pomiarem ogólnego stanu zdrowia i przeżywalności całych populacji po 50 latach.