Dr Mateusz Szpytma bez zgody Senatu. Konkurs na prezesa IPN od nowa

06.08.2026 15:28

Senat odrzucił kandydaturę Mateusza Szpytmy na prezesa IPN. Przeciw zagłosowało 50 senatorów. To oznacza, że poszukiwanie następcy Karola Nawrockiego na stanowisku prezesa Instytutu Pamięci Narodowej rozpocznie się od początku.

Co musisz wiedzieć:

Senat nie zgodził się na powołanie dr. Mateusza Szpytmy na prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.
Za kandydaturą głosowało 38 senatorów, przeciw było 50, a jeden wstrzymał się od głosu.
Procedura wyboru następcy Karola Nawrockiego będzie musiała rozpocząć się od nowa.

Senat nie zgodził się na kandydaturę Mateusza Szpytmy

Senat nie wyraził zgody na powołanie dr. Mateusza Szpytmy na stanowisko prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. W przeprowadzonym w czwartek głosowaniu kandydaturę poparło 38 senatorów, 50 zagłosowało przeciw, a jeden wstrzymał się od głosu.

Brak wymaganej zgody izby wyższej oznacza, że procedura wyboru nowego szefa IPN będzie musiała zostać przeprowadzona ponownie. Kolegium IPN powinno wskazać kolejnego kandydata, który następnie będzie potrzebował poparcia obu izb parlamentu.

Drugie nieudane podejście do wyboru prezesa IPN

Była to już druga próba obsadzenia stanowiska zwolnionego przez Karola Nawrockiego, który w sierpniu 2025 roku objął urząd prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Poprzednie postępowanie zakończyło się w listopadzie 2025 roku. Wówczas Sejm nie poparł kandydatury dr. hab. Karola Polejowskiego.

Jak wybierany jest prezes Instytutu Pamięci Narodowej?

Zgodnie z ustawą o Instytucie Pamięci Narodowej prezesa IPN powołuje i odwołuje Sejm zwykłą większością głosów, ale decyzja wymaga również zgody Senatu.

Kandydata przedstawia Kolegium IPN. Musi to być osoba, która nie należy do tego organu. Kadencja prezesa Instytutu trwa pięć lat.

Dr Mateusz Szpytma – kim jest?

Mateusz Szpytma z Instytutem Pamięci Narodowej związany jest od 2000 r. Stanowisko wiceprezesa objął dziesięć lat temu, gdy na czele Instytutu stanął Jarosław Szarek. Wcześniej był ekspertem w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie, asystentem i wicedyrektorem sekretariatu prezesa Janusza Kurtyki. W latach 2015–2016 kierował Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II Wojny Światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.

Sprawie ratowania Żydów przez Polaków podczas okupacji niemieckiej poświęcił kilka publikacji naukowych. Pisał też o historii polskiego ruchu ludowego po II wojnie światowej. Jeszcze podczas studiów (historia i prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim) był uczestnikiem i współorganizatorem wypraw do Ukrainy, w trakcie których przeprowadzano inwentaryzację inskrypcji i herbów (m.in. w kościołach, pałacach i na pomnikach) wykonanych przed 1945.

Instytut Pamięci Narodowej prowadzi badania nad najnowszą historią Polski, gromadzi archiwa organów bezpieczeństwa z okresu II wojny światowej i PRL, prowadzi działalność edukacyjną oraz śledztwa dotyczące zbrodni nazistowskich i komunistycznych.