[zwiastun] Magazyn Śledczy Anity Gargas: MON rozbija układ żerujący na produkcji broni

„Dość wciągania Polaków do wojny” – napisała europoseł Konfederacji Ewa Zajączkowska-Hernik. Polityk ostro skrytykowała – jak to określiła – „nakręcanie prowojennej histerii” i zwróciła uwagę na skalę polskich wydatków obronnych. „Gdzie są te pieniądze i jak bardzo muszą być marnotrawione?!” – pyta. W 2026 r. na obronność zaplanowano ponad 200 mld zł, a Polska otrzymała ponadto dostęp do 43,7 mld euro pożyczek w ramach unijnego programu SAFE.

Polska będzie zainteresowana kolejnymi 15–19 mld euro preferencyjnego finansowania w ramach programu SAFE, jeśli Unia Europejska uruchomi następną pulę środków — powiedział wiceminister obrony narodowej Paweł Zalewski na antenie Radia ZET. Jego zdaniem obecne finansowanie nie wystarczy do realizacji potrzeb związanych z modernizacją Sił Zbrojnych. Wiceszef MON odniósł się również do wcześniejszej koncepcji wykorzystania zysku NBP do finansowania potrzeb obronnych.

W Ministerstwie Obrony Narodowej trwają prace nad projektem ustawy o pełnej gotowości państwa na wypadek wojny. Ma on usprawnić system kierowania obroną państwa i przyspieszy proces przerzucania wojska w newralgiczne miejsca – czytamy w piątkowym wydaniu „Rzeczpospolitej”.

Historia świata to historia imperiów, podbojów i wojen. Od kilku dekad badacze fascynują się jednak nowym zjawiskiem: wojny stały się rzeczywistością o znacznie mniejszym znaczeniu. Innowacje w świecie Zachodu rodziły się w sektorze cywilnym i dopiero z niego wędrowały do wojskowości, inaczej, niż było to w wielu znanych nam okresach z przeszłości. Ten czas się skończył. Paradoksalnie gwoździem do trumny stało się udostępnienie przez Open AI nowego modelu ChatGPT-6 Astra. Pomimo znaczącego podniesienia cen popyt na niego był tak duży, że już po kilku dniach Open AI musiał zablokować możliwość zakupu planu taryfowego z największą ilością tokenów (Pro 20x). Ten problem ma jednak dwa wymiary. Pierwszy jest strukturalny: możliwości AI rozwijają się znacznie szybciej niż moce obliczeniowe i dostępna energia do zasilania centrów danych. Do dalszego powszechnego rozwoju AI na Zachodzie zwyczajnie brakuje energii. „Szczęśliwie” Open AI ma jednak jeszcze zawartą umowę z Pentagonem. I tu dochodzimy do drugiego wymiaru: bezpieczeństwa – możliwości AI stały się tak duże, że państwa, z których pochodzą modele, chcą ich kluczowe zalety zatrzymać dla siebie. Również dlatego dostępność ChatGPT-6 Astra ma być ograniczona poza USA. Dynamika rozwoju nie zostanie więc wstrzymana ani nawet spowolniona – to przecież wyścig z Chinami, a USA nie zamierzają go przegrać. Po prostu najnowocześniejsze modele będą udostępniane w tylko wojsku i tylko w krajach, z których modele pochodzą.

Planowana na środę wizyta wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza w Pentagonie została przełożona. Jak poinformowało MON, nastąpiło to na „pilną prośbę strony amerykańskiej”. Resort wiąże zmianę planów z nowymi działaniami dotyczącymi bezpieczeństwa państw NATO. Do Waszyngtonu polecą natomiast wiceministrowie Magdalena Sobkowiak-Czarnecka i Paweł Zalewski.