Wojsko USA: Rozpoczęliśmy kolejną serię uderzeń na Iran
Atak na cele w Iranie
Siły rozpoczęły kolejną serię uderzeń na Iran o godz. 15.00 czasu wschodniego USA (21 w Polsce). Ich celem jest „osłabianie irańskich zdolności do atakowania żeglugi handlowej w cieśninie Ormuz”
- napisał w komunikacie CENTCOM, któremu podlegają siły na Bliskim Wschodzie. CENTCOM nie sprecyzował, co było celem ataków.
Wznowienie blokady morskiej
Zaznaczono, że jednocześnie siły amerykańskie przygotowują się do wznowienia blokady morskiej wobec irańskich portów i obszarów przybrzeżnych. Przypomniano, że blokada zacznie obowiązywać o godz. 16.00 czasu wschodniego USA (22 w Polsce).
Wznowienie blokady zapowiedział w poniedziałek prezydent USA Donald Trump. Podkreślił, że jest to reakcja na irańskie ataki na statki przepływające przez cieśninę Ormuz.
Wcześniej o nowych, wtorkowych atakach informowały m.in. agencja Reutera i stacja ABC News. Amerykański urzędnik powiedział, że celem uderzeń jest wyeliminowanie „pojawiających się zagrożeń”.
Nocne ataki
Nocą z poniedziałku na wtorek siły amerykańskie przeprowadziły trzecią z rzędu serię ataków na cele w Iranie. Prezydent USA w wywiadzie radiowym zapowiedział, że „uderzy mocno” i w poniedziałek i w kolejne dni. Portal Axios podał, że kampania uderzeń planowana jest na wiele dni.
Wcześniejsze bombardowania
Dwa dni wcześniej Dowództwo Centralne Stanów Zjednoczonych poinformowało o zakończeniu kolejnej rundy uderzeń na cele wojskowe w Iranie. Operacja miała ograniczyć możliwości Teheranu do atakowania zagranicznych statków przepływających przez cieśninę Ormuz.
Według irańskich mediów w wyniku amerykańskiego ostrzału zginęła co najmniej jedna osoba, a cztery zostały ranne. Iran odpowiedział kilkoma falami ataków na obiekty wojskowe wykorzystywane przez Stany Zjednoczone w Jordanii, Kuwejcie i Bahrajnie.
USA zaatakowały dziesiątki celów wojskowych w Iranie
CENTCOM przekazało, że amerykańskie siły przeprowadziły uderzenia w wielu częściach Iranu. W operacji wykorzystano precyzyjną amunicję, a jej celem było osłabienie infrastruktury umożliwiającej atakowanie żeglugi handlowej.
Na liście zniszczonych lub uszkodzonych obiektów znalazły się systemy obrony przeciwlotniczej, nadbrzeżne stacje radarowe, instalacje rakietowe, drony oraz niewielkie jednostki pływające.
Amerykańska armia po raz pierwszy miała jednocześnie wykorzystać podczas tej operacji myśliwce, okręty wojenne oraz jednorazowe drony uderzeniowe działające w powietrzu i na morzu.
Cieśnina Ormuz stanowi kluczowy korytarz morski dla światowego handlu. Iran nie sprawuje nad nią kontroli
– przekazano.
Takie stanowisko znalazło się w komunikacie CENTCOM. Cieśnina Ormuz jest jednym z najważniejszych szlaków transportowych dla światowego rynku ropy naftowej i gazu.
Konflikt USA z Iranem
Konflikt między Stanami Zjednoczonymi a Iranem jest jednym z najdłużej trwających i najbardziej złożonych sporów we współczesnych stosunkach międzynarodowych. Jego początki sięgają 1953 roku, kiedy wspierane przez USA i Wielką Brytanię służby specjalne doprowadziły do obalenia demokratycznie wybranego premiera Iranu, Mohammada Mosaddegha, który znacjonalizował przemysł naftowy. Wydarzenie to pozostawiło trwałą nieufność wobec Stanów Zjednoczonych w irańskim społeczeństwie. Przełomowym momentem była rewolucja islamska w 1979 roku, która doprowadziła do obalenia szacha Mohammada Rezy Pahlawiego – bliskiego sojusznika USA – oraz ustanowienia Islamskiej Republiki Iranu pod przywództwem ajatollaha Ruhollaha Chomeiniego. W tym samym roku doszło do kryzysu zakładników w ambasadzie USA w Teheranie, gdzie przez 444 dni przetrzymywano 52 amerykańskich dyplomatów, co doprowadziło do zerwania stosunków dyplomatycznych między państwami.
W kolejnych dekadach konflikt przybierał różne formy – od rywalizacji politycznej i gospodarczej po działania militarne prowadzone pośrednio. Stany Zjednoczone oskarżały Iran o wspieranie organizacji uznawanych za terrorystyczne, takich jak Hezbollah czy Hamas, rozwijanie programu rakietowego oraz dążenie do pozyskania broni jądrowej. W odpowiedzi USA nakładały na Iran kolejne sankcje gospodarcze, które znacząco osłabiły irańską gospodarkę, powodując spadek wartości waluty, wysoką inflację oraz ograniczenie eksportu ropy naftowej. Iran natomiast uznawał działania Waszyngtonu za próbę ingerencji w swoje sprawy wewnętrzne i zagrożenie dla własnej suwerenności. Szczególne napięcia pojawiły się po wycofaniu się Stanów Zjednoczonych z porozumienia nuklearnego JCPOA w 2018 roku i przywróceniu surowych sankcji ekonomicznych.
Rywalizacja wielokrotnie prowadziła do niebezpiecznych eskalacji militarnych. Jednym z najważniejszych wydarzeń było zabicie w 2020 roku irańskiego generała Kasema Sulejmaniego przez amerykański atak dronowy w Iraku, na co Iran odpowiedział ostrzałem rakietowym amerykańskich baz wojskowych. W następnych latach napięcia koncentrowały się wokół irańskiego programu nuklearnego, bezpieczeństwa żeglugi w cieśninie Ormuz oraz działalności wspieranych przez Iran ugrupowań zbrojnych na Bliskim Wschodzie. Konflikt wpływa nie tylko na bezpieczeństwo regionu, lecz także na światową gospodarkę, zwłaszcza ceny ropy naftowej i stabilność międzynarodowych rynków energii. Mimo okresowych prób negocjacji i zawierania porozumień, relacje między USA a Iranem nadal pozostają bardzo napięte, a wzajemna nieufność sprawia, że każda eskalacja może prowadzić do poważnego kryzysu międzynarodowego.
Obecna sytuacja USA–Iran
Obecnie relacje między Stanami Zjednoczonymi a Iranem pozostają skrajnie napięte i łączą próby negocjacji z groźbą dalszej eskalacji militarnej. W 2026 roku najważniejszymi punktami sporu są irański program nuklearny i rakietowy, amerykańskie sankcje gospodarcze, bezpieczeństwo żeglugi w cieśninie Ormuz oraz działalność wspieranych przez Teheran ugrupowań zbrojnych na Bliskim Wschodzie. Mimo podejmowanych rozmów i zawierania tymczasowych porozumień dotyczących wstrzymania działań zbrojnych oraz wznowienia negocjacji nuklearnych, wzajemne ustalenia pozostają kruche, a obie strony oskarżają się o łamanie zobowiązań. Stany Zjednoczone domagają się ograniczenia irańskiego wzbogacania uranu, zapewnienia dostępu inspektorom Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej oraz zaprzestania ataków na statki i amerykańskich sojuszników w regionie. Iran z kolei oczekuje zniesienia lub złagodzenia sankcji, odblokowania części swoich aktywów oraz uznania prawa do prowadzenia pokojowego programu nuklearnego. Waszyngton nadal stosuje wobec Teheranu politykę silnej presji ekonomicznej, a jednocześnie deklaruje gotowość do zawarcia porozumienia, natomiast Iran wykorzystuje swoje wpływy regionalne, program rakietowy i położenie przy cieśninie Ormuz jako narzędzia nacisku. W rezultacie obecne relacje można określić jako połączenie wrogiej rywalizacji, ograniczonego dialogu i okresowych starć, w których nawet pojedynczy incydent militarny może doprowadzić do szerszego konfliktu i zagrozić stabilności całego Bliskiego Wschodu oraz światowym dostawom ropy i gazu.
Trump odpowiada Iranowi: "Zamach na mnie? Będziemy was niszczyć przez rok"
Trump powiedział, że wydał instrukcję zbombardowania Iranu w razie zamachu na niego
Trump stawia ultimatum. Wojska USA w Europie zależą od Grenlandii
Ponad 5 mln dol. odszkodowania dla E. Jean Carroll za napaść seksualną Trumpa
USA dadzą Ukrainie licencję na produkcję Patriotów? Gen Wroński: To polityczny spektakl
