UE przedłuża ochronę Ukraińców do 2028 r. Nowe ograniczenia dla części mężczyzn
- Ochrona tymczasowa ma obowiązywać do 4 marca 2028 r.
- Korzysta z niej około 4,38 mln osób w UE.
- Nowe ograniczenie ma dotyczyć osób ubiegających się o ochronę po raz pierwszy.
- Osoby już objęte ochroną nie mają jej automatycznie stracić.
- Ograniczenie nie dotyczy wszystkich mężczyzn w określonym wieku, lecz osób niewywiązujących się z obowiązków wojskowych wynikających z prawa Ukrainy.
Koniec procedury
Ambasadorowie państw członkowskich osiągnęli wstępne porozumienie w połowie lipca. Według źródła unijnego w czwartek zakończyła się procedura pisemna, w której wszystkie stolice formalnie zaakceptowały decyzję. Akt ma zostać opublikowany w Dzienniku Urzędowym UE i wejść w życie następnego dnia. Przedłużenie ochrony będzie miało zastosowanie od 5 marca 2027 r. Natomiast ograniczenie dotyczące nowych osób przyjeżdżających z Ukrainy ma zacząć obowiązywać już dzień po publikacji decyzji w Dzienniku Urzędowym UE.
Kogo obejmie nowe ograniczenie?
Zgodnie z art. 2 nowego postanowienia, ochrona tymczasowa nie będzie udzielana osobom, które „nie wywiązują się ze swoich obowiązków wojskowych przewidzianych w prawie ukraińskim i z tego powodu nie uzyskały zezwolenia władz ukraińskich na opuszczenie Ukrainy”. Na Ukrainie wiek mężczyzn objętych powszechną mobilizacją wynosi od 25 do 60 lat. Sam wiek nie ma jednak automatycznie przesądzać o odmowie ochrony. Znaczenie będzie miało to, czy konkretna osoba podlega obowiązkom wojskowym i czy legalnie opuściła Ukrainę.
Nowy zapis nie będzie miał zastosowania do Ukraińców, którzy już są objęci ochroną tymczasową w UE; będzie dotyczył wyłącznie osób, które ubiegają się o ochronę tymczasową po raz pierwszy.
W praktyce, aby otrzymać tymczasową ochronę, osoby przyjeżdżające z Ukrainy będą musiały udowodnić, że wywiązały się ze swoich obowiązków wojskowych. Będą mogły to zrobić np. okazując paszport ze stemplem wyjazdowym władz ukraińskich potwierdzającym, że opuściły Ukrainę legalnie. Innym sposobem jest okazanie dokumentu, w formie papierowej lub elektronicznej, potwierdzającego zwolnienie z obowiązków wojskowych lub ich wypełnienie.
Propozycja KE
Ograniczenie zaproponowała w czerwcu Komisja Europejska, która argumentowała, że odpowiada ono na potrzeby Ukrainy dotyczące zdolności do obrony przed rosyjską agresją. Komisarz ds. wewnętrznych Magnus Brunner informował, że kwestia ta była podnoszona przez władze Ukrainy.
Według Eurostatu na koniec maja 2026 r. z ochrony tymczasowej w UE korzystało 4,38 mln osób. Najwięcej przebywało w Niemczech — 1,28 mln — oraz w Polsce, gdzie zarejestrowano około 968 tys. beneficjentów. Dorosłe kobiety stanowiły 43,4 proc. osób objętych ochroną, dorośli mężczyźni 26,8 proc., a osoby niepełnoletnie 29,8 proc. Wśród dorosłych kobiet najliczniejsza była grupa w wieku 35–64 lat.
Jest to mechanizm przewidziany w unijnej dyrektywie o ochronie tymczasowej, która gwarantuje osobom objętym ochroną prawo do legalnego pobytu, pracy i szkoły we wszystkich państwach Wspólnoty.
Co to oznacza w praktyce?
- Osoby już korzystające z ochrony nie powinny automatycznie tracić statusu.
- Nowe zasady mają dotyczyć przede wszystkim pierwszych wniosków.
- Sam fakt bycia mężczyzną w wieku 25–60 lat nie powinien automatycznie oznaczać odmowy.
- Znaczenie może mieć legalność wyjazdu z Ukrainy oraz indywidualna sytuacja wojskowa.
- Państwa UE mogą wymagać dokumentów potwierdzających status danej osoby.
- Szczegóły procedury należy sprawdzać w urzędzie państwa, w którym składany jest wniosek.
Polskie przepisy
W Polsce od marca obowiązują nowe zasady ochrony dla obywateli Ukrainy. Muszą oni w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski złożyć wniosek o ukraiński PESEL; w przeciwnym wypadku mogą stracić prawo do ochrony. Osoby, którym numer PESEL UKR nadano na podstawie oświadczenia bez okazania ważnego dokumentu podróży, powinny potwierdzić tożsamość takim dokumentem do 31 sierpnia 2026 r. Przepisy te wprowadzono w ramach prac nad implementacją przedłużenia unijnej ochrony do 2027 r. Polskie wymogi dotyczące PESEL UKR i potwierdzania tożsamości są odrębnymi przepisami krajowymi. Nie należy ich utożsamiać z nowym unijnym warunkiem dotyczącym obowiązków wojskowych.
Zełenski spotka się z Trumpem. Padła data
Łemkowie. Jak Ukraina próbuje zawłaszczyć tożsamość polskiej mniejszości etnicznej
Fałszywe nagrania podsycają konflikt Polaków z Ukraińcami. Żaryn ostrzega przed rosyjską dezinformacją
Nowy naczelny dowódca Sił Zbrojnych Ukrainy. Jest decyzja Zełenskiego
23 lipca 2026 – konferencja „Przygotować państwo do obrony”
