Szukaj
Konto

Dwukadencyjność wywróci samorządy. Ponad połowa może stracić możliwość startu

urna wyborcza z kartkami w środku, czarna sylwetka za znakiem zakazu
Źródło: chat GPT | Autor: AI | Licencja: chat GPT | Urna zdj. ilustr.
Przyszłość wielu samorządowców zależy od tego, jakie decyzje zapadną w Sejmie. Jeśli ograniczenie liczby kadencji zostanie utrzymane, w jednym tylko województwie większość obecnych wójtów, burmistrzów i prezydentów miast nie będzie mogła ponownie ubiegać się o swoje stanowiska. Eksperci wskazują, że część z nich może wówczas spróbować swoich sił w ogólnopolskiej polityce.
Co musisz wiedzieć:
  • W 47 z 71 gmin województwa opolskiego może dojść do zmiany władz.

  • Dwukadencyjność może otworzyć samorządowcom drogę do Sejmu.

  • W parlamencie trwają prace nad projektem znoszącym ograniczenie kadencji.

Dwukadencyjność może zmienić władze większości gmin

Utrzymanie obecnych przepisów o dwukadencyjności oznaczałoby poważne zmiany na samorządowej mapie województwa opolskiego. Spośród 71 gmin aż w 47 obecni włodarze nie mogliby ponownie kandydować na zajmowane stanowiska. Ograniczenie objęłoby prezydentów Opola i Kędzierzyna-Koźla, a także 21 burmistrzów i 24 wójtów. Oznacza to, że w większości gmin regionu konieczne byłoby wyłonienie nowych władz. Zdaniem prof. Tadeusza Pawłuszki z Uniwersytetu Opolskiego tak duża wymiana samorządowców byłaby wyraźnie odczuwalna.

„W przypadku koniecznej wymiany ponad połowy szefów gmin w regionie będzie to na pewno zmiana zauważalna” - podkreślił profesor. Jak dodał, obecni włodarze mają świadomość zbliżających się zmian i mogą odpowiednio wcześniej zaplanować swoją przyszłość zawodową. W przeszłości zmiany na stanowiskach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast następowały przede wszystkim w wyniku przegranych wyborów, rezygnacji lub przejścia na emeryturę. Obecnie część samorządowców może zostać pozbawiona możliwości ponownego kandydowania w tej samej gminie niezależnie od uzyskiwanego poparcia. 

 

Z samorządu do Sejmu? Ekspert wskazuje możliwy scenariusz

Według prof. Pawłuszki zakończenie pracy w samorządzie nie musi oznaczać końca kariery politycznej. Część doświadczonych włodarzy może zainteresować się działalnością na szczeblu ogólnopolskim, zwłaszcza jeśli przez lata zdobyli silną pozycję w swoich miejscowościach.

„Droga w górę na tej politycznej drabince dla niektórych będzie otwarta, zwłaszcza tych, którzy odnieśli zauważalne sukcesy, a mamy duże przetasowania na scenie politycznej w Polsce. Myślę, że wielu samorządowców będzie próbowało zgłosić akces do partii politycznych” - ocenił ekspert. Wśród osób, których przyszłość polityczna budzi zainteresowanie, wymieniany jest prezydent Opola Arkadiusz Wiśniewski. W przestrzeni publicznej pojawiają się spekulacje dotyczące jego ewentualnego startu w najbliższych wyborach parlamentarnych.

Wiśniewski rozpoczynał karierę na stanowisku prezydenta miasta przy wsparciu Patryka Jakiego i Janusza Kowalskiego, związanych wówczas z Suwerenną Polską. Obecnie współpracuje z Koalicją Obywatelską. Nie wiadomo natomiast, jakie plany ma prezydent Kędzierzyna-Koźla Sabina Nowosielska, która objęła urząd przy wsparciu Platformy Obywatelskiej. Dotychczas nie przedstawiła jednoznacznej deklaracji dotyczącej ewentualnego udziału w wyborach parlamentarnych.

Nie wszyscy znajdą miejsce w wielkiej polityce

Prof. Pawłuszko zwraca uwagę, że nie każdy samorządowiec będzie zainteresowany wstąpieniem do partii politycznej. Wielu może zdecydować się na powrót do wykonywanego wcześniej zawodu.

„Myślę, że większość samorządowców wróci do swoich zawodów. Na Opolszczyźnie wielu z nich było nauczycielami, jak np. obecny prezydent Opola. Jest u mnie w katedrze, może wrócić na uczelnię po zakończeniu kadencji” - zauważył. Inną możliwością mogłaby być praca w spółkach, jednak w niektórych przypadkach obowiązujące przepisy przewidują ograniczenia przez rok po zakończeniu sprawowania funkcji publicznej.

Jak przypomniał naukowiec, dotyczą one między innymi przedsiębiorstw z co najmniej 10-procentowym udziałem Skarbu Państwa oraz firm, które w czasie kadencji danego samorządowca świadczyły usługi na rzecz zarządzanej przez niego gminy. Nie jest również przesądzone, czy kierownictwa największych ugrupowań politycznych zdecydują się umieszczać popularnych lokalnie samorządowców na listach wyborczych kosztem polityków znanych na szczeblu centralnym.

W polityce sukces mierzy się poparciem i jeśli okaże się, że lokalny burmistrz, czy właśnie prezydent jest w stanie pełniąc swoją funkcję nadal wystartować do Sejmu, to na pewno politycy nie będą się tutaj wahać i jest to możliwe. Ja nie wierzę w żaden scenariusz powstania jakiejś osobnej partii samorządowej”

 - podkreślił profesor. Jego zdaniem część obecnych włodarzy pozostanie w polityce, jednak nie dla wszystkich znajdzie się miejsce.

„Mam wrażenie, że wiele z tych osób będzie szukało dla siebie nowej drogi i to już niezależnie od tego co im nakazuje ustawa, mają czas na to, żeby się przygotować. Wielu z nich w polityce zostanie, natomiast nie sądzę by dla wszystkich było miejsce” - ocenił prof. Pawłuszko.

Sejm zajmuje się zniesieniem dwukadencyjności

Przyszłość ograniczenia liczby kadencji pozostaje otwarta. We wtorek Sejm nie poparł wniosku o odrzucenie w pierwszym czytaniu senackiego projektu przewidującego zniesienie dwukadencyjności wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.

Projekt skierowano do dalszych prac w sejmowej komisji nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. Wcześniej, 22 października, posłowie odrzucili projekt Polskiego Stronnictwa Ludowego, który również zakładał likwidację ograniczenia liczby kadencji. Dwukadencyjność wprowadzono w 2018 roku, za rządów Prawa i Sprawiedliwości. Jednocześnie wydłużono kadencję władz samorządowych z czterech do pięciu lat.

Obowiązujące przepisy ograniczają możliwość sprawowania funkcji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do dwóch kadencji w tej samej gminie. Nie wykluczają natomiast kandydowania na analogiczne stanowisko w innej miejscowości, również w sąsiedniej gminie. Jeżeli regulacje pozostaną bez zmian, w kolejnych wyborach samorządowych województwo opolskie czeka jedna z największych wymian lokalnych władz wynikających z ustawowego ograniczenia kadencji.

Komentarzy: 0
Data publikacji: 19.11.2026 07:24
Źródło: pap