Co musisz wiedzieć:

• Państwom, które KE uzna za „niepraworządne”, nie zostaną wypłacone pieniądze z programu SAFE.
• Państwa, które nie otrzymają należnych im środków, i tak będą musiały spłacać kredyty, z których owe środki pochodzą.
• KE przy pomocy środków finansowych będzie wymuszać wprowadzanie reform.

Pytana przez Monikę Olejnik, co się stanie z pieniędzmi z SAFE, czy nie zostaną wstrzymane, jeżeli np. PiS wygra wybory Dorota Łoboda odpowiedziała:

„Wystarczy nie sprzeniewierzać się wartościom unijnym i zasadzie praworządności i nie będzie wtedy żadnego zagrożenia”.

• Komunikat dla mieszkańców woj. lubelskiego
• NFZ wydał pilny komunikat
• Komunikat dla mieszkańców Lublina
• Komunikat dla mieszkańców woj. śląskiego
• Wyłączenia prądu. Ważny komunikat dla mieszkańców Warszawy
• Szokujące relacje ks. Olszewskiego. Proces Funduszu Sprawiedliwości
• Gwiazda TVN przeszła do TVP. Będzie miała własny program
• Polskie szkoły muszą zaakceptować ideologię gender. Jest wyrok sądu
• "Nadajecie się tylko do tępienia ludzi!". Pracownicy Silesii pikietowali w obronie miejsc pracy

„Unijne wartości”

Unijne wartości to fundamentalne zasady, na których opiera się Unia Europejska. Są one wspólne dla wszystkich państw członkowskich i mają zapewnić społeczeństwo, w którym panuje pluralizm, niedyskryminacja, tolerancja, sprawiedliwość, solidarność oraz równość. W praktyce jednak wszystkie wymienione cechy muszą zamykać się w granicach lewicowej aksjologii. Oznacza to, że standardem unijnym tolerancji jest jej rzeczywisty brak, równości i niedyskryminacji – dyskryminacja katolików i konserwatystów, a sprawiedliwość obowiązuje „taka, jak my to rozumiemy”.

Warunkowość

Rozporządzenie ws. SAFE Rady UE wyraźnie przewiduje w punkcie 35 podporządkowanie środków z SAFE rozporządzeniu dotyczącemu warunkowości wypłat. Podobne zastrzeżenie zawarto wcześniej w Instrumencie na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności 2021/241, co skończyło się wstrzymaniem dla Polski środków do czasu aż władzę przejęła Koalicja Obywatelska.

„Niniejsze rozporządzenie powinno być wdrażane zgodnie z odpowiednimi przepisami przyjętymi na podstawie art. 322 TFUE, w szczególności rozporządzeniem finansowym i rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092”

- czytamy w rozporządzeniu Rady UE ustanawiającym instrument SAFE.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 to nic innego jak dokument regulujący zasady tzw. praworządności i warunkujący przekazywanie jakichkolwiek funduszy od wypełnienia oczekiwań Unii Europejskiej. Należy przy okazji zauważyć, iż owo rozporządzenie wyszarpuje kompetencje od państw członkowskich i przekazuje je w sposób pozatraktatowy do Unii Europejskiej. Usiłuje bowiem na przykład regulować sprawy sądownictwa, które traktatami przynależą państwom członkowskim.

Unijni urzędnicy wyrażają się jasno

Państwa UE nie otrzymają pieniędzy na obronność z programu SAFE, jeżeli nie spełnią unijnych wymogów, w tym praworządności tak jak ją rozumieją unijne instytucje – wynika z wypowiedzi szefowej unijnej dyplomacji Kai Kallas z grudnia 2025 roku. Nie był to głos odosobniony, gdyż w zasadzie w całym europejskim mainstreamie występuje w tej kwestii zgodność.

Warunkiem „praworządność”

Okazuje się zatem, że nie wszystkie kraje mogą liczyć na przyznanie środków, mimo że muszą spłacać zaciągnięte przez KE kredyty na obronność. Komisja Europejska warunkuje bowiem przekazanie należnych środków spełnieniem kryteriów „praworządności” zgodnie z zasadą warunkowości. Oznacza to, że dopóki państwo nie wypełni listy życzeń unijnych instytucji, nie otrzyma funduszy z kredytu, który samo spłaca.

Casus Węgier

Przykładem takiego kraju są Węgry, które otrzymały trzeci co do wielkości przydział pożyczkowy – na równi z Francją – wynoszący ok. 16,2 mld euro. Zapytana o sposób weryfikacji węgierskiego planu, Kaja Kallas stwierdziła, że Komisja będzie działać podobnie jak przy ocenie funduszu odbudowy NextGenerationEU.

KE będzie wymuszać reformy

NextGenerationEU był pierwszym na taką skalę przykładem uzależnienia wypłaty środków od spełnienia warunków – w tym dotyczących praworządności. Fundusze dla Polski były wówczas zablokowane, ponieważ unijnym instytucjom nie podobało się, kto wygrał w Polsce wybory. Węgry – zdaniem unijnych urzędników – również naruszyły zasadę warunkowości.

Zgodnie z rozporządzeniem SAFE Komisja może zawiesić wypłatę pożyczek, jeśli plany nie spełniają określonych warunków.

"W przypadku funduszu odbudowy trzeba było wykazać realizację reform, by uzyskać finansowanie"

– zapowiedziała Kallas.

"Z przeglądem planów SAFE będzie tak samo"

– dodała.

Mechanizm warunkowości

Mechanizm warunkowości dał unijnym instytucjom narzędzie do szantażowania państw przy pomocy środków finansowych i wymuszania na nich przyjmowania takich czy innych rozwiązań. Kwestia obronności jest o tyle wrażliwą, że nie powinna podlegać warunkowaniu, a jednak KE wykorzystuje ją kosztem bezpieczeństwa państw członkowskich.

Szefowa klubu KO potwierdza, że #SAFE jest uzależnione od „zasady praworządności i wartości UE”, podobnie jak KPO.@DorotaLoboda: Powiem jasno — wystarczy nie sprzeniewierzać się wartościom unijnym i zasadzie praworządności, nie będzie wtedy zagrożenia dla SAFE. pic.twitter.com/Bl76o6pg0K

— Waldemar Kowal (@waldemar_kowal) February 14, 2026