Zwrot w sprawie nowego prezydenta Węgier. Propozycja odrzucona

Judit Polgar odrzuciła propozycję objęcia urzędu prezydenta Węgier

Informację o swojej decyzji Judit Polgar przekazała za pośrednictwem mediów społecznościowych. Jak podkreśliła, nie czuje się na siłach, by "wziąć na siebie historyczną odpowiedzialność za zjednoczenie podzielonego narodu".

Wysoko cenię gest premiera, który pomimo znaczącej przewagi parlamentarnej swojej partii zaproponował na stanowisko prezydenta republiki kandydata niezależnego, stojącego ponad podziałami partyjnymi. Jednocześnie nie czuję w sobie wystarczającej siły, by wziąć na siebie historyczną odpowiedzialność za zjednoczenie podzielonego narodu, dlatego nie mogę przyjąć tej propozycji. Będę jednak wspierała nową, niezależną i uznaną prezydent republiki wszelkimi możliwymi sposobami w dążeniu do osiągnięcia tych celów

– przekazała.

Propozycja Petera Magyara

Premier Peter Magyar ogłosił w niedzielę, że na urząd prezydenta kraju zamierza nominować utytułowaną szachistkę Judit Polgar. W poniedziałek przewodnicząca frakcji Tisza w parlamencie Andrea Bujdoso podkreśliła, że całe ugrupowanie jednogłośnie popiera tę kandydaturę.

Czytaj również

Giganci przenoszą produkcję z Niemiec. Wskazują na ten kraj UE

W Budapeszcie odbył się protest Fideszu przeciwko planom odwołania prezydenta

Prezydent Węgier krytykuje projekt zmian w konstytucji

Ekipa Magyara przejmuje media publiczne na Węgrzech. Jest protest SDP

Konserwatywny influencer zatrzymany przez policję

Sikorski: Węgry cofnęły status uchodźcy Romanowskiemu, Ziobrze i jego żonie

Judit Polgár – kim jest?

Judit Polgár, która za kilka dni skończy 50 lat, uważana jest za najlepszą szachistkę wszechczasów i przez 25 lat pozostawała najwyżej notowaną szachistką świata. Karierę zakończyła w 2014 roku.

Polgár i jej dwie siostry – Zsuzsa (Susan) i Zsofia (Sofia) – wraz z Ildiko Madl wygrały Olimpiadę Szachową dla kobiecej reprezentacji Węgier w 1988 roku, kończąc dominację Związku Radzieckiego.

Judit Polgár grała w turniejach przeciwko mężczyznom i stała się jedną z najlepszych zawodniczek w sporcie zdominowanym przez mężczyzn. Jest jedyną kobietą, która przekroczyła ranking 2700 punktów Elo, uznawany za poziom tzw. superarcymistrzów (Super GM).

Koniec kadencji prezydenta

Węgierski parlament uchwalił w zeszłym tygodniu poprawkę, która doprowadziła do wygaśnięcia mandatu obecnego prezydenta Tamása Sulyoka, sojusznika byłego premiera Viktora Orbána, którego Magyar odsunął od władzy podczas tegorocznych wyborów.

Nowelizacja nie zakończyła kadencji prezydenta dlatego, że upłynął jej konstytucyjny termin. Znalazł się w niej natomiast przepis przejściowy przewidujący wygaśnięcie mandatu urzędującego prezydenta Tamása Sulyoka. Rozwiązanie to ma charakter jednorazowy i zostało wpisane do 17. poprawki do konstytucji.

Nowy premier Péter Magyar i jego większość konstytucyjna argumentowali, że Sulyok został wybrany przez parlament zdominowany przez Fidesz Viktora Orbána. Ich zdaniem Sulyok jako prezydent nie był wystarczająco niezależny od poprzedniej władzy. Uważają również, że odbudowa instytucji państwa po 16 latach rządów Fideszu wymaga zmiany na stanowisku głowy państwa. Premier mówił wprost, że Węgry potrzebują „bezpartyjnego prezydenta”, a wcześniej wezwał Sulyoka do dobrowolnej rezygnacji. Gdy do niej nie doszło, rząd zdecydował się na zmianę konstytucji.

Co zawiera nowelizacja?

Oprócz skrócenia kadencji obecnego prezydenta nowelizacja obejmuje również inne zmiany ustrojowe, m.in.:

• ograniczenie liczby kadencji posłów,
• zmiany dotyczące sądownictwa,
• utworzenie urzędu zajmującego się odzyskiwaniem majątku publicznego.

Tamás Sulyok podpisał poprawkę, choć jednocześnie bardzo ją skrytykował. Oświadczył, że jego podpis wynika z obowiązku konstytucyjnego, ale ocenił, iż nowelizacja narusza zasady państwa prawa i trójpodziału władzy. Według niego jest to niebezpieczny precedens w węgierskiej demokracji konstytucyjnej.

Zwycięstwo Petera Magyara na Węgrzech

Magyar, który odniósł miażdżące zwycięstwo w kwietniu, obiecując „zmianę reżimu” po 16 latach sprawowania władzy przez Orbána, oskarżył niepopularnego prezydenta i innych wysokich rangą urzędników państwowych o bycie „marionetkami” Orbána.

Ostatnim dniem urzędowania Sulyoka była niedziela. Przewodnicząca parlamentu Ágnes Forsthoffer pełni tymczasowo obowiązki głowy państwa do czasu wyboru przez parlament nowego prezydenta, co – zgodnie z konstytucją – powinno nastąpić w ciągu 30 dni.

Niektóre organizacje praw człowieka skrytykowały zmianę konstytucji, a Human Rights Watch oceniła, że sposób zmiany konstytucji przypomina praktyki stosowane w okresie rządów Fideszu.