Magyar proponuje na prezydenta szachową arcymistrzynię Judit Polgár

Nasz kraj potrzebuje jedności, pokoju i prezydenta, z którego wszyscy Węgrzy będą dumni

– powiedział Magyar w poście na Facebooku, dodając, że spotka się z Polgár w poniedziałek, aby zapytać ją, czy byłaby gotowa służyć.

Prezydenta Węgier wybiera Zgromadzenie Narodowe większością głosów, a nie w wyborach powszechnych.

Czytaj również

Magyar żąda zwrotu pieniędzy od UE

Bruksela prze do rozszerzenia, ale klucze dla Ukrainy leżą w Warszawie i Budapeszcie

Giganci przenoszą produkcję z Niemiec. Wskazują na ten kraj UE

Sprawa znieważenia nastolatek z Ukrainy. Jest głos z Kancelarii Prezydenta

Jak Polacy oceniają prezydenturę Karola Nawrockiego? Są wyniki sondażu

W Budapeszcie odbył się protest Fideszu przeciwko planom odwołania prezydenta

Judit Polgár

Judit Polgár, która za kilka dni skończy 50 lat, uważana jest za najlepszą szachistkę wszechczasów i przez 25 lat pozostawała najwyżej notowaną szachistką świata. Karierę zakończyła w 2014 roku.

Polgár i jej dwie siostry – Zsuzsa (Susan) i Zsofia (Sofia) – wraz z Ildiko Madl wygrały Olimpiadę Szachową dla kobiecej reprezentacji Węgier w 1988 roku, kończąc dominację Związku Radzieckiego.

Judit Polgár grała w turniejach przeciwko mężczyznom i stała się jedną z najlepszych zawodniczek w sporcie zdominowanym przez mężczyzn. Jest jedyną kobietą, która przekroczyła ranking 2700 punktów Elo, uznawany za poziom tzw. superarcymistrzów (Super GM).

Koniec kadencji prezydenta

Węgierski parlament uchwalił w zeszłym tygodniu poprawkę, która doprowadziła do wygaśnięcia mandatu obecnego prezydenta Tamása Sulyoka, sojusznika byłego premiera Viktora Orbána, którego Magyar odsunął od władzy podczas tegorocznych wyborów.

Nowelizacja nie zakończyła kadencji prezydenta dlatego, że upłynął jej konstytucyjny termin. Znalazł się w niej natomiast przepis przejściowy przewidujący wygaśnięcie mandatu urzędującego prezydenta Tamása Sulyoka. Rozwiązanie to ma charakter jednorazowy i zostało wpisane do 17. poprawki do konstytucji.

Nowy premier Péter Magyar i jego większość konstytucyjna argumentowali, że Sulyok został wybrany przez parlament zdominowany przez Fidesz Viktora Orbána. Ich zdaniem Sulyok jako prezydent nie był wystarczająco niezależny od poprzedniej władzy. Uważają również, że odbudowa instytucji państwa po 16 latach rządów Fideszu wymaga zmiany na stanowisku głowy państwa. Premier mówił wprost, że Węgry potrzebują „bezpartyjnego prezydenta”, a wcześniej wezwał Sulyoka do dobrowolnej rezygnacji. Gdy do niej nie doszło, rząd zdecydował się na zmianę konstytucji.

Co zawiera nowelizacja

Oprócz skrócenia kadencji obecnego prezydenta nowelizacja obejmuje również inne zmiany ustrojowe, m.in.:

• ograniczenie liczby kadencji posłów,
• zmiany dotyczące sądownictwa,
• utworzenie urzędu zajmującego się odzyskiwaniem majątku publicznego.

Tamás Sulyok podpisał poprawkę, choć jednocześnie bardzo ją skrytykował. Oświadczył, że jego podpis wynika z obowiązku konstytucyjnego, ale ocenił, iż nowelizacja narusza zasady państwa prawa i trójpodziału władzy. Według niego jest to niebezpieczny precedens w węgierskiej demokracji konstytucyjnej.

Zwycięstwo Magyara

Magyar, który odniósł miażdżące zwycięstwo w kwietniu, obiecując „zmianę reżimu” po 16 latach sprawowania władzy przez Orbána, oskarżył niepopularnego prezydenta i innych wysokich rangą urzędników państwowych o bycie „marionetkami” Orbána.

Ostatnim dniem urzędowania Sulyoka była niedziela. Przewodnicząca parlamentu Ágnes Forsthoffer pełni tymczasowo obowiązki głowy państwa do czasu wyboru przez parlament nowego prezydenta, co – zgodnie z konstytucją – powinno nastąpić w ciągu 30 dni.

Niektóre organizacje praw człowieka skrytykowały zmianę konstytucji, a Human Rights Watch oceniła, że sposób zmiany konstytucji przypomina praktyki stosowane w okresie rządów Fideszu.